Sukta 25
Sukta 2.25
Gṛtsamada (traditional ascription)
Brahmaṇaspati (with Agni as invoked instrument)
Jagatī (probable for RV 2.25 refrain structure; confirm by metrical count)
अयं लघुस्तोत्रो ब्रह्मणस्पतिं स्तौति—यः पवित्रवाचः स्वामी यज्ञकर्मणां च निपुणः, अग्नेः प्रज्वालनात् प्रेरणाच्च शक्तीन् सम्यग् युङ्क्ते यथा कर्म सिद्ध्यति। स वक्रविरोधेऽप्यप्रतिहतः, बन्धान् भिनत्ति, भक्ताय च क्षेमं शरणं समृद्धिं च उद्घाटयति। पुनःपुनरुक्तो ध्रुवपदः तस्य सामर्थ्यं दर्शयति—सहायान् अन्तःकरणशक्तींश्च एकतां नयित्वा एकं प्रभाविनं विजयी दलं करोति।
Mantras
Mantra 1
इन्धानो अग्निं वनवद्वनुष्यतः कृतब्रह्मा शूशुवद्रातहव्य इत् । जातेन जातमति स प्र सर्सृते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
अग्निमिन्धानः स वनुष्यतः कृते जयमावहति; कृतब्रह्मा शूशुवद्, रातहव्य इव भवति। जातेन जातमति स प्र सर्सृते; यं यं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः।
Mantra 2
वीरेभिर्वीरान्वनवद्वनुष्यतो गोभी रयिं पप्रथद्बोधति त्मना । तोकं च तस्य तनयं च वर्धते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
वीरेभिर्वीरान् स वनुष्यतः कृते जयति; गोभिः रयिं पप्रथयति, त्मना बोधयति। ततस्तस्य तोकं तनयं च वर्धते; यं यं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः।
Mantra 3
सिन्धुर्न क्षोदः शिमीवाँ ऋघायतो वृषेव वध्रीँरभि वष्ट्योजसा । अग्नेरिव प्रसितिर्नाह वर्तवे यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
सिन्धुरिव क्षोदमिव प्रबलः शिमीवतः ऋघायतः प्रतिपक्षं वृष इव वध्रीरभि वष्ट्योजसा। अग्नेरिव प्रसितिर्नाह वर्तवे—यं यं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः स सर्वं बलयति।
Mantra 4
तस्मा अर्षन्ति दिव्या असश्चतः स सत्वभिः प्रथमो गोषु गच्छति । अनिभृष्टतविषिर्हन्त्योजसा यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
तस्मा अर्षन्ति दिव्या असश्चतः स सत्वभिः प्रथमो गोषु गच्छति। अनिभृष्टतविषिर्हन्त्योजसा—यं यं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः स सर्वं बलयति।
Mantra 5
तस्मा इद्विश्वे धुनयन्त सिन्धवोऽच्छिद्रा शर्म दधिरे पुरूणि । देवानां सुम्ने सुभगः स एधते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
तस्मा इद्विश्वे धुनयन्त सिन्धवोऽच्छिद्रा शर्म दधिरे पुरूणि। देवानां सुम्ने सुभगः स एधते—यं यं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः स सर्वं बलयति।
Frequently Asked Questions
Brahmaṇaspati is the deity of brahman—powerful, well-formed sacred speech and priestly insight that makes rituals and intentions succeed. In this hymn he is also the one who unites all needed powers into a single effective effort.
The refrain highlights the central idea: Brahmaṇaspati “makes each and every yoke-fellow,” meaning he brings allies, energies, and faculties into cooperation so the work can be completed without obstruction.
It asks for unstoppable progress, the breaking of restraints and hostile resistance, and the establishment of “acchidra śarma”—unbroken protection and secure well-being—along with growth and good fortune under divine favor.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.