Sukta 25
Sukta 2.25
Gṛtsamada (traditional ascription)
Brahmaṇaspati (with Agni as invoked instrument)
Jagatī (probable for RV 2.25 refrain structure; confirm by metrical count)
ಈ ಚಿಕ್ಕ ಸೂಕ್ತವು ಪವಿತ್ರ ವಾಣಿ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಕೌಶಲ್ಯದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯ ಪ್ರಜ್ವಲನ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ಅವನು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ‘ಯುಗ್ಮಗೊಳಿಸಿ’ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆ. ವಕ್ರವಾದ ವಿರೋಧದ ಎದುರು ಅವನು ಅಪ್ರತಿಹತನು; ಬಂಧನಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಭಕ್ತನಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತೆರೆದು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಪುನಃಪುನಃ ಬರುವ ಧ್ರುವಪದವು ಮಿತ್ರರೂ ಒಳಗಿನ ಇಂದ್ರಿಯ-ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಒಂದೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ, ವಿಜಯಶಾಲಿ ತಂಡವಾಗಿ ಏಕೀಕರಿಸುವ ಅವನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.
Mantras
Mantra 1
इन्धानो अग्निं वनवद्वनुष्यतः कृतब्रह्मा शूशुवद्रातहव्य इत् । जातेन जातमति स प्र सर्सृते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ ಅವನು ಆರಾಧಕನಿಗೆ ಜಯವನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆ; ಬ್ರಹ್ಮ (ವಾಣಿ) ಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ತೀವ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಯಜ್ಞಹವ್ಯ ಸ್ವೀಕೃತನಾಗಿರುವವನು. ಜನಿಸಿದದರಿಂದ ಜನಿಸಿದದನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುಜ (ಜೋಡಿ-ಸಹಚರ)ನನ್ನು ಯುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ—ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ.
Mantra 2
वीरेभिर्वीरान्वनवद्वनुष्यतो गोभी रयिं पप्रथद्बोधति त्मना । तोकं च तस्य तनयं च वर्धते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
ವೀರರ ಮೂಲಕ ಅವನು ಪ್ರಯತ್ನಶೀಲ ಆರಾಧಕನಿಗೆ ವೀರರನ್ನು ಗೆಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಗೋಭಿಃ (ಕಿರಣಗಳು/ಗೋಗಳು) ಮೂಲಕ ರಯಿ (ಸಂಪತ್ತು) ಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಅದನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಅವನ ವಂಶವೂ ಸಂತಾನವೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ—ಯಾರಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಯುಜನನ್ನು ಶಕ್ತಿಸಹಚರನಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantra 3
सिन्धुर्न क्षोदः शिमीवाँ ऋघायतो वृषेव वध्रीँरभि वष्ट्योजसा । अग्नेरिव प्रसितिर्नाह वर्तवे यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
ಹೊರೆಹೊಮ್ಮುವ ಸಿಂಧುವಿನಂತೆ ಪ್ರಚಂಡನಾಗಿ, ವಕ್ರ ಶತ್ರುವಿನ ವಿರುದ್ಧ—ಅವನು ಬಲದಿಂದ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿದ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ವೃಷಭನು ತುಳಿದು ಮುರಿಯುವಂತೆ. ಅಗ್ನಿಯ ಅಗ್ರಗತಿಯಂತೆ ಅವನ ಪ್ರೇರಣೆ—ಅವನನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಗದು; ಯಾರಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಜನನ್ನು (ಜೂತ-ಸಹಚರನನ್ನು) ಶಕ್ತಿಮಂತನಾಗಿಸುತ್ತಾನೋ.
Mantra 4
तस्मा अर्षन्ति दिव्या असश्चतः स सत्वभिः प्रथमो गोषु गच्छति । अनिभृष्टतविषिर्हन्त्योजसा यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
ಅವನಿಗಾಗಿ ದಿವ್ಯ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಅಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ; ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಗೋಶು—ಕಿರಣಗಳು/ಗೋವುಗಳ ನಡುವೆ—ಮೊದಲಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಅಜೇಯ ತೇಜಸ್ಸಿನವನು ಬಲದಿಂದ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಯಾರಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಜನನ್ನು (ಜೂತ-ಸಹಚರನನ್ನು) ಶಕ್ತಿಮಂತನಾಗಿಸುತ್ತಾನೋ.
Mantra 5
तस्मा इद्विश्वे धुनयन्त सिन्धवोऽच्छिद्रा शर्म दधिरे पुरूणि । देवानां सुम्ने सुभगः स एधते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
ಅವನಿಗಾಗಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲ ಸಿಂಧವಗಳು—ನದಿಗಳು—ಏಳಿಬಂದು ಚಲಿಸುತ್ತವೆ; ಅನೇಕ ಅಚ್ಛಿದ್ರ ಆಶ್ರಯಗಳನ್ನು ಅವು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವರ ಸುಮ್ನದಲ್ಲಿ—ಕೃಪೆಯಲ್ಲಿ—ಅವನು ಸುಭಗನಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಸಿ ಸಮೃದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಯಾರಿಗಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯುಜನನ್ನು (ಜೂತ-ಸಹಚರನನ್ನು) ಶಕ್ತಿಮಂತನಾಗಿಸುತ್ತಾನೋ.
Inside Sukta 25
How it unfolds
- Where it opens
The hymn opens with kindling Agni and presenting Brahmaṇaspati as the one who, through crafted brahman (sacred speech), wins success for the worshipper.
- Development
Brahmaṇaspati’s power is developed through images of unstoppable advance, overcoming opposition, and yoking each needed power into cooperation—like Agni’s drive that cannot be turned back.
- Climax
At peak intensity he is likened to a flood-river and a bull breaking bonds: the moment of decisive obstacle-smashing and irreversible momentum toward victory.
- Where it settles
The conclusion promises broad, stable benefits—rivers moving in support, many unbroken shelters, and growth in the gods’ favor—for the one whom Brahmaṇaspati equips with effective allies.
The deity: Brahmaṇaspati
- In the VedaBrahmaṇaspati is celebrated as the lord of brahman—sacred formulation, prayer, and the priestly power that makes rites succeed—often acting through Agni’s ignition and onward impetus. He is portrayed as forceful and unstoppable, overcoming what is “born” by what is “born,” striking down restraints and crooked adversaries, and establishing unbroken shelters for his devotee.
- Cosmic functionHe orders and empowers the rite, binds the cooperating powers (devas, allies, faculties) into an effective yoke-team, and clears obstacles so the sacrificer’s intention can proceed to fulfillment.
- Inner significanceThe integrating intelligence of mantra and will: disciplined speech that aligns inner energies, removes inhibition, and turns scattered capacities into a single directed force for right action.
The seer
- GṛtsamadaGṛtsamada (Bhārgava/Āṅgirasa-associated seer tradition; commonly linked with the Bhṛgu line in later Anukramaṇī notices) · Traditional seer of much of Maṇḍala 2, known for hymns that combine precise ritual theology with powerful imagery of speech (brahman) as a force that accomplishes victory and protection.
Famous verses
yaṃ-yaṃ yujaṃ kṛṇute brahmaṇas patiḥ
sindhur na kṣodaḥ
acchidra śarma
Attributes of the deity
- Lord of sacred speech (brahman) and ritual efficacy
- Yoker/unifier of powers and allies (yujam kṛṇute motif)
- Obstacle-breaker and restraint-smasher
- Irresistible forward drive (Agni-like impetus)
- Giver of protection, shelter, and prosperity
Also by this seer
- Principal seer for many hymns in Rig Veda Maṇḍala 2 (the Gṛtsamada collection)
- Hymns to Agni and allied ritual deities emphasizing correct formulation of brahman (sacred utterance) as efficacious power
The rite, step by step
- Prepare the altar/fireplace and seat the officiants; establish silence and intention (saṅkalpa).
- Kindle Agni (indhana) and make the initial oblation to ignite the rite’s forward movement.
- Recite RV 2.25 with attention to the refrain, focusing on Brahmaṇaspati as the unifier of powers.
- Offer oblations while invoking the breaking of restraints and the gaining of ‘acchidra śarma’ (unbroken shelter).
- Conclude with a brief śānti-style aspiration for protection, good allies, and successful completion of the work.
Offerings
- Ghee (ājya) into Agni
- Samidh/fuel sticks for kindling
- Optional: simple havis (grain/oblations) according to household practice
Frequently Asked Questions
Brahmaṇaspati is the deity of brahman—powerful, well-formed sacred speech and priestly insight that makes rituals and intentions succeed. In this hymn he is also the one who unites all needed powers into a single effective effort.
The refrain highlights the central idea: Brahmaṇaspati “makes each and every yoke-fellow,” meaning he brings allies, energies, and faculties into cooperation so the work can be completed without obstruction.
It asks for unstoppable progress, the breaking of restraints and hostile resistance, and the establishment of “acchidra śarma”—unbroken protection and secure well-being—along with growth and good fortune under divine favor.
Ask anything about Sukta 25 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
