Sukta 25
Sukta 2.25
Gṛtsamada (traditional ascription)
Brahmaṇaspati (with Agni as invoked instrument)
Jagatī (probable for RV 2.25 refrain structure; confirm by metrical count)
ఈ చిన్న సూక్తం బ్రహ్మణస్పతిని స్తుతిస్తుంది—ఆయన పవిత్ర వాక్కుకు అధిపతి, యజ్ఞకర్మలో నైపుణ్యమున్న నాయకుడు; శక్తులను ‘యోక’ చేసి విజయకరమైన కార్యసాధనకు ఏకతాటిపైకి తెస్తాడు, ముఖ్యంగా అగ్ని యొక్క ప్రజ్వలనశక్తి మరియు ముందుకు నడిపించే ప్రేరణ ద్వారా. వంకరైన ప్రతిఘటనకు ఎదురుగా ఆయన అప్రతిహతుడిగా వర్ణించబడతాడు; బంధనాలను ఛేదించి, భక్తునికి సురక్షిత ఆశ్రయాన్ని మరియు సమృద్ధిని తెరుస్తాడు. పునరావృత ధ్రువపదం, మిత్రులను మరియు అంతర్గత ఇంద్రియ-శక్తులను ఒక ప్రభావవంతమైన, విజయవంతమైన బృందంగా ఏకీకృతం చేసే ఆయన సామర్థ్యాన్ని హైలైట్ చేస్తుంది.
Mantras
Mantra 1
इन्धानो अग्निं वनवद्वनुष्यतः कृतब्रह्मा शूशुवद्रातहव्य इत् । जातेन जातमति स प्र सर्सृते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేస్తూ అతడు ఉపాసకునికి విజయాన్ని సంపాదిస్తాడు; బ్రహ్మ (వాక్కు)ను నిర్మించి, హవ్యము స్వీకరింపబడే వాడై తీవ్రత పొందుతాడు. జన్మించినదానితో జన్మించినదాన్ని అతిక్రమిస్తాడు; ముందుకు సాగుతాడు—ఎవరెవరిని యుజ్ (సహచరుడు)గా చేస్తాడో, వారివారిని బ్రహ్మణస్పతి (కార్య-యోగంలో) యోజిస్తాడు.
Mantra 2
वीरेभिर्वीरान्वनवद्वनुष्यतो गोभी रयिं पप्रथद्बोधति त्मना । तोकं च तस्य तनयं च वर्धते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
వీరులచే అతడు సాధనశీలునికి వీరులను గెలిపిస్తాడు; గోభిః (కిరణాలు/గోవులు) ద్వారా రయి (సంపద)ను విస్తరింపజేసి, తన ఆత్మబలంతో దానిని జాగృతం చేస్తాడు. అప్పుడు అతని తోక (వంశం) మరియు అతని తనయ (సంతతి) వృద్ధి చెందుతాయి—యారికోసం బ్రహ్మణస్పతి ప్రతి యుజ్ (సహచర శక్తి)ని ఏర్పరుస్తాడో అతనికి.
Mantra 3
सिन्धुर्न क्षोदः शिमीवाँ ऋघायतो वृषेव वध्रीँरभि वष्ट्योजसा । अग्नेरिव प्रसितिर्नाह वर्तवे यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
పొంగిపొర్లే సింధు (నది) వలె, బలవంతుడై, వంకర శత్రువును ఎదుర్కొని—అతడు తన ఓజస్సుతో దాడి చేస్తాడు; కట్టుబాట్లను వృషభం పడగొట్టినట్లుగా. అగ్ని యొక్క ముందుకు నడిపే ప్రేరణ వలె అతన్ని వెనక్కి తిప్పలేరు—బ్రహ్మణస్పతి యెవ్వరెవ్వరిని తన యుజం (సహ-యోక)గా చేస్తాడో, వారికి శక్తిని ప్రసాదిస్తాడు.
Mantra 4
तस्मा अर्षन्ति दिव्या असश्चतः स सत्वभिः प्रथमो गोषु गच्छति । अनिभृष्टतविषिर्हन्त्योजसा यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
అతని వైపు దివ్య ప్రవాహాలు అచ్ఛిన్నంగా ప్రవహిస్తాయి; తన సత్వశక్తులతో అతడు గో-రశ్ముల (కిరణాల) మధ్య మొదటగా చేరుతాడు. అణచలేని తేజస్సు కలవాడు, ఓజస్సుతో సంహరిస్తాడు—బ్రహ్మణస్పతి యెవ్వరెవ్వరిని తన యుజంగా చేస్తాడో, వారికి శక్తిని ప్రసాదిస్తాడు.
Mantra 5
तस्मा इद्विश्वे धुनयन्त सिन्धवोऽच्छिद्रा शर्म दधिरे पुरूणि । देवानां सुम्ने सुभगः स एधते यंयं युजं कृणुते ब्रह्मणस्पतिः ॥
అతని కోసమే అన్ని నదులు కదిలి ప్రవహిస్తాయి; అనేక అచ్ఛిద్ర ఆశ్రయాలను అవి స్థాపిస్తాయి. దేవతల సుమ్నం (అనుగ్రహం) లో అతడు సుభగుడై వర్ధిల్లి పెరుగుతాడు—బ్రహ్మణస్పతి యెవ్వరెవ్వరిని తన యుజంగా చేస్తాడో, వారికి శక్తిని ప్రసాదిస్తాడు.
Frequently Asked Questions
Brahmaṇaspati is the deity of brahman—powerful, well-formed sacred speech and priestly insight that makes rituals and intentions succeed. In this hymn he is also the one who unites all needed powers into a single effective effort.
The refrain highlights the central idea: Brahmaṇaspati “makes each and every yoke-fellow,” meaning he brings allies, energies, and faculties into cooperation so the work can be completed without obstruction.
It asks for unstoppable progress, the breaking of restraints and hostile resistance, and the establishment of “acchidra śarma”—unbroken protection and secure well-being—along with growth and good fortune under divine favor.
Ask anything about Sukta 25 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
