Sukta 74
Sukta 10.74
Vasus (collective luminous powers); implicitly the divine helpers in attainment
अयं सूक्तः वसून्—समूहं दीप्तिमतां देवशक्तीनाम्—नानाविधान् दिव्यसहायान् स्तौति, येषां साहाय्येन साधकाः तपसा अन्तःप्रयत्नेन, धिया प्रकाशितया, यज्ञकर्मणा च द्यावापृथिव्योः संयोगकरिणा, पूर्णताम् आप्नुवन्ति। ततः इन्द्रं प्रति प्रवर्तते—स एव निर्णायकः शक्तिः, येन समृद्धं प्रकाशभाण्डारं निधानं च प्रति तरणं भवति; तस्य बह्वीः शक्तयः, साधकस्याभीष्टसिद्धौ समर्थता च, दृढतया प्रतिपाद्यते।
Mantras
Mantra 1
वसूनां वा चर्कृष इयक्षन्धिया वा यज्ञैर्वा रोदस्योः । अर्वन्तो वा ये रयिमन्तः सातौ वनुं वा ये सुश्रुणं सुश्रुतो धुः ॥
वसूनां वा चर्कृष इयक्षन्धिया वा यज्ञैर्वा रोदस्योः । अर्वन्तो वा ये रयिमन्तः सातौ वनंअ वा ये सुश्रुणं सुश्रुतो धुः ॥ अनुवादः—वसूनां केचिद् तीव्रेण चर्कृषा (अन्तःश्रमेन) प्रयतन्ते; केचिद् धिया, केचिद् रोदस्योः संयोगकरैः यज्ञैः साधयन्ति। केचिद् अर्वन्तो रयिमन्तः सातौ पूर्णतां जयन्ति; केचिद् सुश्रुणं सुश्रुतं च—सुस्रवणं सम्यक्श्रवणं च—शक्ती धुः (वहन्ति)।
Mantra 2
हव एषामसुरो नक्षत द्यां श्रवस्यता मनसा निंसत क्षाम् । चक्षाणा यत्र सुविताय देवा द्यौर्न वारेभिः कृणवन्त स्वैः ॥
हव एषामसुरो नक्षत द्यां श्रवस्यता मनसा निंसत क्षाम् । चक्षाणा यत्र सुविताय देवा द्यौर्न वारेभिः कृणवन्त स्वैः ॥
Mantra 3
इयमेषाममृतानां गीः सर्वताता ये कृपणन्त रत्नम् । धियं च यज्ञं च साधन्तस्ते नो धान्तु वसव्यमसामि ॥
इयमेषाममृतानां गीः सर्वताताऽता ये कृपणन्त रत्नम् । धियं च यज्ञं च साधन्तस्ते नो धान्तु वसव्यं असामि ॥
Mantra 4
आ तत्त इन्द्रायवः पनन्ताभि य ऊर्वं गोमन्तं तितृत्सान् । सकृत्स्वं ये पुरुपुत्रां महीं सहस्रधारां बृहतीं दुदुक्षन् ॥
आ तत्त इन्द्रायवः पनन्ताभि य ऊर्वं गोमन्तं तितृत्सान् । सकृत्स्वं ये पुरुपुत्रां महीं सहस्रधारां बृहतीं दुदुक्षन् ॥
Mantra 5
शचीव इन्द्रमवसे कृणुध्वमनानतं दमयन्तं पृतन्यून् । ऋभुक्षणं मघवानं सुवृक्तिं भर्ता यो वज्रं नर्यं पुरुक्षुः ॥
हे शचीवः, इन्द्रम् अवसे अस्माकं कृणुध्वम्—अनानतं, पृतन्यून् दमयन्तम्। ऋभुक्षणं मघवानं सुवृक्तिं, यो नर्यं वज्रं बिभर्ति, स पुरुक्षुः।
Mantra 6
यद्वावान पुरुतमं पुराषाळा वृत्रहेन्द्रो नामान्यप्राः । अचेति प्रासहस्पतिस्तुविष्मान्यदीमुश्मसि कर्तवे करत्तत् ॥
हे वावान्, यदा पुराषाळा वृत्रहा इन्द्रः नामानि बहूनि पूर्णतया अप्राः, तदा प्रासहस्पतिः तुविष्मान् स्वबलं प्राकाशयत्। यद् ईमुष्मसि कर्तवे, तत् स कर्तुं शक्नोति।
Frequently Asked Questions
Here the Vasus are portrayed as collective luminous helpers—powers that support a seeker through discipline, inspired understanding (dhī), and sacrificial action (yajña) that harmonizes Heaven and Earth.
The Vasus represent supportive modes of progress, but Indra is invoked as the decisive force that breaks obstruction (Vṛtra) and enables the final ‘crossing’ into fullness, victory, and abundance (rayi).
It is a Vedic image for reaching a state of secured plenitude—light/knowledge, strength, and resources—after overcoming limits; outwardly it can mean prosperity and success, inwardly it means clearer, empowered consciousness.
Ask anything about Sukta 74 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.