Sukta 149
Sukta 1.149
अयं संक्षिप्तः सूक्तः अग्निं स्तौति—स सुमतिः समृद्धेः स्वामी, सोमपेषणे सति धनासनं प्रति आगच्छति; तस्य तेजो दीप्तं बलवद् दुर्गं भित्त्वा सत्त्वस्य निलयं “विवृणोति” इव प्रकाशयति। अग्निः अश्व इव शीघ्रः, सूर्य इव दीप्तिमान्, द्विजन्मा होतृ च इति कीर्त्यते—यः उदारयजमानाय इष्टान् वसूनि यशश्च विभजति।
Mantras
Mantra 1
महः स राय एषते पतिर्दन्निन इनस्य वसुनः पद आ । उप ध्रजन्तमद्रयो विधन्नित् ॥
स महः स राये एषते पतिः; दन्निन इन्स्य वसुनः पद आ। उप ध्रजन्तम् अद्रयो विधन्नित्—हविषो बलं प्रबोधयन्।
Mantra 2
स यो वृषा नरां न रोदस्योः श्रवोभिरस्ति जीवपीतसर्गः । प्र यः सस्राणः शिश्रीत योनौ ॥
स यो वृषा नरां न रोदस्योः, श्रवोभिरस्ति जीवपीतसर्गः। प्र यः सस्राणः शिश्रीत योनौ॥
Mantra 3
आ यः पुरं नार्मिणीमदीदेदत्यः कविर्नभन्यो नार्वा । सूरो न रुरुक्वाञ्छतात्मा ॥
आ यः पुरं नार्मिणीम् अदीदेद्, अत्यः कविर्नभन्यो नार्वा। सूरो न रुरुक्वाञ्छतात्मा—सत्त्वस्य दुर्गं प्रकाशे प्रबोधयन्।
Mantra 4
अभि द्विजन्मा त्री रोचनानि विश्वा रजांसि शुशुचानो अस्थात् । होता यजिष्ठो अपां सधस्थे ॥
अभि द्विजन्मा त्रयः रोचनानि विश्वानि रजांसि शुशुचानोऽस्थात्। होता यजिष्ठोऽपां सधस्थे प्रतिष्ठितः।
Mantra 5
अयं स होता यो द्विजन्मा विश्वा दधे वार्याणि श्रवस्या । मर्तो यो अस्मै सुतुको ददाश ॥
अयं स होता यो द्विजन्मा विश्वानि वार्याणि श्रवस्याश्च दधे। मर्त्यो योऽस्मै सुतुको ददाश स तस्मै पूर्णतां प्रत्यवदति।
Frequently Asked Questions
Agni, the Vedic Fire—invoking priest (Hotṛ) and divine messenger who carries offerings and awakens light and power.
The pressing-stones (adrayaḥ) signal the Soma-pressing rite; their sound marks the ritual moment when Agni is invited to energize and accept the offering.
It points to Agni’s repeated birth: kindled again in the ritual fire and also born in the cosmic order—symbolically, the inner flame reawakened in the practitioner.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.