Rig Veda Sukta 149
Mandala 1Sukta 1495 Mantras

Sukta 149

Sukta 1.149

ಈ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸೂಕ್ತವು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ಸೋಮವನ್ನು ಪೀಡಿಸುವಾಗ ಅವನು ಧನಸಂಪತ್ತಿನ ಆಸನಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶಕ್ತಿ ಜ್ವಲಿಸಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ದೃಢ ಕೋಟೆಯನ್ನು ‘ತೆರೆದು’ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಅಶ್ವದಂತೆ ವೇಗವಂತನಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಂತನಾಗಿ, ಮತ್ತು ದ್ವಿಜನ್ಮ (ಎರಡನೇ ಜನ್ಮ ಪಡೆದ) ಹೋತೃನಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ಉದಾರ ಯಜಮಾನನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಧನಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹಂಚಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.

Mantras

Mantra 1

महः स राय एषते पतिर्दन्निन इनस्य वसुनः पद आ । उप ध्रजन्तमद्रयो विधन्नित् ॥

ಅವನೇ ಸ್ವಾಮಿ—ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮಹಾ ರಾಯಿಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಬಲವಂತನು ವಸುಗಳ ಪಾದಕ್ಕೆ, ಧನದ ಆಸನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮಿಂಚುವಾಗ ಪೇಷಣಕಲ್ಲುಗಳು ಅವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಹೊಡೆದು—ಹವಿಷ್ಯದ ಬಲವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

Mantra 2

स यो वृषा नरां न रोदस्योः श्रवोभिरस्ति जीवपीतसर्गः । प्र यः सस्राणः शिश्रीत योनौ ॥

ಯಾವನು ವೃಷಭನು—ಎರಡು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷಾರ್ಥವಂತನು—ಅವನು ದೀಪ್ತ ಶ್ರವಸ್ಸಿನ ಬಲಗಳಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಜೀವಪಾನದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವವನು. ಯಾವನು ಹರಿದು ಹೊರಟು ಯೋನಿ-ಮೂಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Mantra 3

आ यः पुरं नार्मिणीमदीदेदत्यः कविर्नभन्यो नार्वा । सूरो न रुरुक्वाञ्छतात्मा ॥

ಯಾವನು ಸುಸಂಯೋಜಿತ ಪುರವನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮಧ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಅಶ್ವ—ಕವಿ—ಮುಳುಗದೆ. ಸೂರ್ಯನಂತೆ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ, ಶತಾತ್ಮನಾಗಿ, ಅವನು ಸತ್ತೆಯ ದುರ್ಗವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

Mantra 4

अभि द्विजन्मा त्री रोचनानि विश्वा रजांसि शुशुचानो अस्थात् । होता यजिष्ठो अपां सधस्थे ॥

ದ್ವಿಜನ್ಮನಾದ ಅಗ್ನಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ಮೂರು ರೋಚನಗಳು—ಪ್ರಕಾಶಲೋಕಗಳನ್ನು—ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಜಾಂಸಿಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ನಿಂತನು. ಯಜ್ಞದ ಅತಿ-ಯಜಿಷ್ಠ ಹೋತೃನಾಗಿ, ಅವನು ಅಪಾಂ ಸಧಸ್ಥದಲ್ಲಿ—ಜಲಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸನದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಆಳವಾದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ—ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Mantra 5

अयं स होता यो द्विजन्मा विश्वा दधे वार्याणि श्रवस्या । मर्तो यो अस्मै सुतुको ददाश ॥

ಇವನೇ ಆ ಹೋತೃ—ದ್ವಿಜನ್ಮ—ಯಾವನು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಯಗಳು, ಇಚ್ಛಿತ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶ್ರವಸ್ಯಾ—ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು—ಧರಿಸಿ ವಿತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಅವನಿಗೆ ಸುತುಕು—ಹರ್ಷದಿಂದ, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ—ಅರ್ಪಣೆ ನೀಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಅವನು ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Frequently Asked Questions

Agni, the Vedic Fire—invoking priest (Hotṛ) and divine messenger who carries offerings and awakens light and power.

The pressing-stones (adrayaḥ) signal the Soma-pressing rite; their sound marks the ritual moment when Agni is invited to energize and accept the offering.

It points to Agni’s repeated birth: kindled again in the ritual fire and also born in the cosmic order—symbolically, the inner flame reawakened in the practitioner.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App