
Sukta 1.12
Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.12)
Agni
Gāyatrī (3 x 8 syllables)
अयं गायत्रीयः सूक्तः अग्निं देवानां दूतं होतारं च वृणुते—यः यजमानस्य स्तुतिं हविर्भिश्च देवेभ्यः वहति, तेषां च प्रसादान् पुनर् आहरति। अग्निं सर्वज्ञं सत्यप्रतिष्ठं च, अन्तर्दुःखहरं च स्तौति; तं यज्ञं सफलं कर्तुं प्रार्थयते, तथा दीप्त्या ज्वाला अन्त्यं स्तोमं प्रतिगृह्णातु इति।
Mantra 1
अग्निं दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् । अस्य यज्ञस्य सुक्रतुम् ॥
वयं अग्निं दूतं वृणीमहे—होतारं विश्ववेदसम्। अस्य यज्ञस्य स सुक्रतुः—दीप्तः सम्यक्-कार्यकरः संकल्पः—भवतु।
Mantra 2
अग्निमग्निं हवीमभिः सदा हवन्त विश्पतिम् । हव्यवाहं पुरुप्रियम् ॥
अग्निमग्निं हवीमभिः सदा हवन्त—विश्पतिं जनपतीं च; हव्यवाहं पुरुप्रियं च आह्वयत।
Mantra 3
अग्ने देवाँ इहा वह जज्ञानो वृक्तबर्हिषे । असि होता न ईड्यः ॥
अग्ने, देवानिह वह; जज्ञानो वृक्तबर्हिषे यज्ञाय, असि नः होता ईड्यः।
Mantra 4
ताँ उशतो वि बोधय यदग्ने यासि दूत्यम् । देवैरा सत्सि बर्हिषि ॥
तान् उशतः विबोधय, यदग्ने यासि दूत्यं; देवैः सह बर्हिषि आ सत्सि।
Mantra 5
घृताहवन दीदिवः प्रति ष्म रिषतो दह । अग्ने त्वं रक्षस्विनः ॥
घृताहवन दीदिवः, प्रति ष्म रिषतः दह; अग्ने, त्वं रक्षस्विनः—विकृतितमसां शक्तीनां प्रतिरक्षकः।
Mantra 6
अग्निनाग्निः समिध्यते कविर्गृहपतिर्युवा । हव्यवाड्जुह्वास्यः ॥
अग्निनाग्निः समिध्यते—कविर्गृहपतिर्युवा; हव्यवाड् जुह्वास्यः—एकस्मिन्नेव संस्कारे गृह्णाति च ददाति च।
Mantra 7
कविमग्निमुप स्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे । देवममीवचातनम् ॥
कविमग्निमुप स्तुहि सत्यधर्माणमध्वरे; देवं अमीवचातनं—अन्तर्याम्यामीवं च व्यसनं च नुदति।
Mantra 8
यस्त्वामग्ने हविष्पतिर्दूतं देव सपर्यति । तस्य स्म प्राविता भव ॥
हे अग्ने, हविष्पते, यस्त्वां देवदूतं सपర్యति, तस्य स्म प्राविता भव—अग्रे रक्षिता मार्गे च सहायः।
Mantra 9
यो अग्निं देववीतये हविष्माँ आविवासति । तस्मै पावक मृळय ॥
यो हविष्मान् देववीतयेऽग्निम् आविवासति, तस्मै हे पावक मृळय—कृपां प्रसादं च देहि।
Mantra 10
स नः पावक दीदिवोऽग्ने देवाँ इहा वह । उप यज्ञं हविश्च नः ॥
स नः पावक दीदिवोऽग्ने देवान् इहावह; उप यज्ञं हविश्च नः—समीपं गच्छ।
Mantra 11
स नः स्तवान आ भर गायत्रेण नवीयसा । रयिं वीरवतीमिषम् ॥
स नः स्तवान आ भर गायत्रेण नवीयसा । रयिं वीरवतीमिषम् ॥
Mantra 12
अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः । इमं स्तोमं जुषस्व नः ॥
अग्ने शुक्रेण शोचिषा विश्वाभिर्देवहूतिभिः । इमं स्तोमं जुषस्व नः ॥
It appoints Agni as the messenger and priest of the sacrifice, asking him to carry worship to the gods, protect the rite, and make it spiritually effective.
Because fire is the medium that conveys offerings and prayers from humans to the devas; Agni is the connecting link between the two realms.
It means “remover of affliction.” The hymn treats Agni not only as ritual fire but also as a power that clears inner disorder, fear, and harmful influences.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.