
Sukta 4.36
Rbhus (or poet addressing them within the Rbhu cycle of Book 4)
Trishtubh (probable)
Este hino louva os Ṛbhus — irmãos artesãos divinos — celebrando suas obras maravilhosas (como a carruagem de três rodas que se move por si mesma) como sinais de um poder que amplia e sustenta o Céu e a Terra. Ele liga sua perícia perfeita (takṣaṇa) ao nascimento da prosperidade, da fama e de uma plenitude vitoriosa, e termina com um pedido íntimo: “aqui e agora” forjai para nós descendência, riqueza e renome heroico que desperta uma consciência mais elevada.
Mantra 1
अनश्वो जातो अनभीशुरुक्थ्यो रथस्त्रिचक्रः परि वर्तते रजः । महत्तद्वो देव्यस्य प्रवाचनं द्यामृभवः पृथिवीं यच्च पुष्यथ ॥
Nasce um carro sem cavalos, sem rédeas, digno do hino; com três rodas ele gira através dos espaços luminosos. Grande é a vossa fama divina, ó Ṛbhus: vós nutris e fazeis crescer tanto o Céu quanto a Terra.
Mantra 2
रथं ये चक्रुः सुवृतं सुचेतसोऽविह्वरन्तं मनसस्परि ध्यया । ताँ ऊ न्वस्य सवनस्य पीतय आ वो वाजा ऋभवो वेदयामसि ॥
Vós que fizestes o carro bem ajustado, ó de mente lúcida — inabalável, moldado pela contemplação circundante da mente: a essas mesmas potências chamamos agora para beber esta prensagem, ó Vāja e Ṛbhus; aqui vos tornamos conhecidos.
Mantra 3
तद्वो वाजा ऋभवः सुप्रवाचनं देवेषु विभ्वो अभवन्महित्वनम् । जिव्री यत्सन्ता पितरा सनाजुरा पुनर्युवाना चरथाय तक्षथ ॥
Esta é a vossa grandeza, ó Vāja e Rbhus, bem digna de ser proclamada entre os deuses, ó Vibhu — a vossa majestade: que, embora vossos pais fossem velhos, vós os talhastes de novo como jovens, aptos ao movimento e à jornada.
Mantra 4
एकं वि चक्र चमसं चतुर्वयं निश्चर्मणो गामरिणीत धीतिभिः । अथा देवेष्वमृतत्वमानश श्रुष्टी वाजा ऋभवस्तद्व उक्थ्यम् ॥
A taça única vós a fizestes quádrupla; e do couro, pelas forças do pensamento, fizestes surgir a Vaca. Então alcançastes a imortalidade entre os deuses. Ó Śruṣṭī, Vāja e Rbhus — este é o vosso feito digno de hino.
Mantra 5
ऋभुतो रयिः प्रथमश्रवस्तमो वाजश्रुतासो यमजीजनन्नरः । विभ्वतष्टो विदथेषु प्रवाच्यो यं देवासोऽवथा स विचर्षणिः ॥
A riqueza (rayi), nascida da arte dos Rbhus, é a primeira em fama; foram as potências viris, afamadas pela plenitude, que a geraram. Talhada por Vibhu, deve ser proclamada nas assembleias; a quem os deuses amparam, torna-se de vasto alcance, vidente e forte.
Mantra 6
स वाज्यर्वा स ऋषिर्वचस्यया स शूरो अस्ता पृतनासु दुष्टरः । स रायस्पोषं स सुवीर्यं दधे यं वाजो विभ्वाँ ऋभवो यमाविषुः ॥
Ele torna-se portador do Vāja, a plenitude, corcel veloz; torna-se ṛṣi pelo poder da fala inspirada; torna-se herói, combatente difícil de transpor nas batalhas. Ele sustém o incremento do rāyas (riqueza) e a verdadeira vīrya, a força heroica — aquele que Vāja e os Ṛbhus, os que tudo permeiam, tornaram manifesto.
Mantra 7
श्रेष्ठं वः पेशो अधि धायि दर्शतं स्तोमो वाजा ऋभवस्तं जुजुष्टन । धीरासो हि ष्ठा कवयो विपश्चितस्तान्व एना ब्रह्मणा वेदयामसि ॥
Aqui foi posta a vossa melhor forma, bela e visível: o hino, ó Vāja e Ṛbhus — deleitai-vos nele. Pois vós sois, de fato, os sábios firmes, poetas de lúcida inteligência; por este brahman, a palavra sagrada, tornamo-vos presentes ao nosso conhecer.
Mantra 8
यूयमस्मभ्यं धिषणाभ्यस्परि विद्वांसो विश्वा नर्याणि भोजना । द्युमन्तं वाजं वृषशुष्ममुत्तममा नो रयिमृभवस्तक्षता वयः ॥
Vós, os conhecedores, de todos os lados, a partir das potências de dhīṣaṇā, fruís todas as energias viris, todos os dons. Forjai para nós um Vāja radiante, de força taurina, o mais alto; e forjai para nós, ó Ṛbhus, o rayi — nosso crescimento e a plenitude da vida.
Mantra 9
इह प्रजामिह रयिं रराणा इह श्रवो वीरवत्तक्षता नः । येन वयं चितयेमात्यन्यान्तं वाजं चित्रमृभवो ददा नः ॥
Aqui, sim aqui, deleitando-vos em nós, forjai para nós descendência; aqui forjai para nós riqueza; aqui forjai para nós fama rica em força heroica — pela qual possamos superar os outros em consciência. Essa plenitude multicolor do ganho vitorioso, ó Ṛbhus, concedei-a a nós.
A wonder is announced: a horse-less, rein-less, three-wheeled chariot moving through the luminous spaces—an emblem of Ṛbhu marvel and divine fame.
Their craftsmanship is expanded into a cosmic claim: their works nurture and increase Heaven and Earth, and their fashioned wealth becomes foremost in fame and fit to be proclaimed in assemblies.
The hymn highlights Ṛbhu-born rayi and the god-aided, wide-ranging power of the one aligned with their craft—skill becoming a force recognized by the gods.
It ends with direct, immediate petitions: ‘here’ fashion progeny, wealth, and heroic fame, granting a many-colored vāja that lifts consciousness beyond others.
anaśvo jāto… rathas tricakraḥ
ऋभुतो रयिः प्रथमश्रवस्तमो वाजश्रुतासो यमजीजनन्नरः । विभ्वतष्टो विदथेषु प्रवाच्यो यं देवासोऽवथा स विचर्षणिः ॥iha prajām iha rayim… takṣatā naḥ
The Ṛbhus are divine artisan-brothers (Ṛbhu, Vibhu/Vibhvan, and Vāja) praised for perfect craftsmanship that renews and multiplies forms and brings prosperity.
It is a poetic marvel showing Ṛbhu power: a symbol of perfected formation and effortless motion through the luminous realms—often read as craft elevated into divine capability.
It asks them to “fashion” benefits in this life: progeny, inner wealth (rayi), heroic fame (śravas with vīra-power), and a many-colored vāja (victorious plenitude) that awakens higher awareness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.