Opening the text

Śatrughnacarita-śravaṇa-vidhiḥ (Lavaṇāsura-vadha-smaraṇam)
Ritual-Manual (Vratavidhi) with Itihāsa-Allusion
Varāha, jako główny nauczyciel, udziela Pṛthivī pouczenia, które łączy wspomnienie świętej opowieści ze skutecznością rytualną. Rozdział przywołuje, jak Śatrughna niegdyś zniszczył potężnego Lavaṇę, opisanego jako groźny, pożerający pożywienie „annam-ugra”, i stwierdza, że czyn ten został dokonany dla łaski brāhmaṇów (dvijānugraha). Następnie określa obserwację w formie vraty: w dvādaśī miesiąca Mārgaśīrṣa należy pościć w czystości i recytować lub rytualnie odtwarzać historię Śatrughny; w poprzedzającym ekādaśī zachowuje się upavāsa, kąpie się, odbywa rodzinny mahotsava, a potem karmi i zadowala brāhmaṇów przygotowanymi potrawami. Obiecany owoc to uwolnienie od grzechów, radość z pitṛs i przedłużony pobyt w svardze.
Verse 1
श्रीवराह उवाच ॥ शत्रुघ्नेन पुरा घोरो लवणः सूदितो यथा ॥ द्विजानुग्रहकामार्थमन्नमुग्रस्वरूपिणम् ॥
Śri Waraha rzekł: „Jak w dawnych czasach groźny Lawana został zabity przez Śatrughnę, i jak dla okazania łaski dwukrotnie urodzonym, pożywienie pojawiło się w przerażającej formie, to opowiem.”
Verse 2
द्वादश्यां मार्गशीर्षस्य उपोष्य नियतः शुचिः ॥ यः करोति वरारोहे शत्रुघ्नचरितं यथा ॥
W dwunastym dniu miesiąca Margasirsa, po poście, zdyscyplinowany i czysty, ktoś, o piękno bioder, wykonuje lub recytuje opowieść o Śatrughnie w przepisany sposób
Verse 3
द्विजानां प्रीणनं कृत्वा स्वधान्नपटुभोजनैः ॥ लवणस्य वधादेव शत्रुघ्नस्य शरीरिके ॥
Po zadowoleniu dwudżów, dwukrotnie urodzonych, pożywnymi posiłkami przygotowanymi z własnych zapasów, to jest związane dokładnie ze zabiciem Lawany w ucieleśnionej narracji o Śatrughnie.
Verse 4
हर्षस्तु सुमहान्जातो रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥ अयोध्यायाः समायातो रामः सबलवाहनः ॥
Bardzo wielka radość powstała dla Ramy, którego czyny są niewyczerpane. Rama przybył z Ajodhji wraz ze swoimi siłami i pojazdami.
Verse 5
महोत्सवं च कर्तुं स शत्रुघ्नस्य महात्मनः ॥ सीतामाग्रहणीं प्राप्य मथुरां लवणान्तकः ॥
I udał się, by odbyć wielki festiwal dla wielkodusznego Śatrughny. Dotarł do Sitamagrahani, zabójca Lawany udał się do Mathury.
Verse 6
एकादश्यां सोपवासः स्नात्वा विश्रान्तिसंज्ञके ॥ कृत्वा महोत्सवं तत्र कुटुम्बसहितः पुरा ॥
W dniu Ekadaśi, przestrzegając postu, i po kąpieli w miejscu zwanym Wiśranti, odbył on niegdyś wielki festiwal tam razem ze swoją rodziną.
Verse 7
तस्मिन्मुक्त्वा यथाकामं ब्राह्मणान्वै प्रतर्प्य च ॥ तस्मिन्नहनि तत्रैव यः कुर्यात्स महोत्सवम् ॥
Po ofiarowaniu tam, w tym miejscu, darów według własnej woli i po należytym zadowoleniu braminów, ktokolwiek w tym właśnie dniu urządzi tam wielki festiwal - taka jest przepisana obserwancja.
Verse 8
सर्वपापविनिर्मुक्तः पितृभिः सह मोदते ॥ स्वर्गलोके चिरं कालं यावत्स्थित्यन्तजन्मनः ॥
Wyzwolony od wszystkich grzechów, raduje się razem z przodkami i pozostaje przez długi czas w niebiańskim świecie - aż do zakończenia okresu, który warunkuje tamte narodziny.
Varāha addresses Pṛthivī in a prescriptive mode, presenting merit (puṇya) as attainable through disciplined observance that fuses itihāsa-smaraṇa (narrative remembrance) with vrata-like regulation and dvijānugraha (support of brāhmaṇas).
The chapter recalls Śatrughna’s slaying of the fierce, food-devouring Lavaṇa—explicitly framed as an act done for the favor and welfare of brāhmaṇas—and then converts that remembrance into a calendrically fixed rite: ekādaśī preparation followed by dvādaśī fasting and recitation/celebration of Śatrughna’s deeds.
The ritual sequence culminates in a family-inclusive mahotsava and the feeding/satiation of brāhmaṇas with prepared foods, sealing the rite’s efficacy by transforming restrained consumption (upavāsa) into righteous redistribution (bhojana/tarpaṇa).
Phala is stated as pāpavinirmukti (release from sins), joy/companionship with the pitṛs (ancestral satisfaction and continuity), and prolonged residence in svarga (heavenly enjoyment).
Ayodhyā; Mathurā; (implied) Lavaṇāntaka’s sphere of action associated with Mathurā; Mārgaśīrṣa (seasonal-lunar calendric context rather than a location).
The text frames ethical order through dvijānugraha: merit is generated by disciplined fasting, narrative remembrance, and materially sustaining learned communities via brāhmaṇa-feeding. Social reciprocity (supporting custodians of learning), ancestral continuity (pitṛ association), and self-regulation (niyama, śauca) are presented as the core moral-ritual logic.
The observance is anchored in Mārgaśīrṣa: fasting/recitation is prescribed on dvādaśī, with a preparatory ekādaśī upavāsa, bathing (snāna), and a mahotsava conducted in that temporal window.
While not explicitly ecological, the chapter implicitly ties terrestrial well-being to regulated consumption and redistribution of food (anna): the narrative contrasts a destructive, food-devouring force with a social practice of feeding and ritual restraint. Read through Pṛthivī-centered ethics, it models governance of appetite and communal provisioning as stabilizing forces for life on Earth.
Śatrughna is central, with Rāma referenced as returning to Ayodhyā and participating in celebratory framing. Lavaṇa appears as the antagonist whose death is commemorated. Mathurā and the epithet Lavaṇāntaka locate Śatrughna within a recognizable North Indian epic-cultural geography.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.