Rig Veda Sukta 96
Mandala 9Sukta 9620 Mantras

Sukta 96

Sukta 9.96

Ten hymn Pavamāna Soma chwali tłoczony Somę, gdy pędzi on przez filtry, lśni, huczy w wodach i staje się godny dla Indry oraz innych bogów. Soma jest czczony jako zwycięski wódz, który odpędza wrogość i ubóstwo, poszerza ścieżkę dla składającego ofiarę i przyodziewa towarzyszy w nowe "szaty" światła: siłę, jasność i natchnioną moc.

Recitation with translationRig Veda 9.96

In this hymn

Addressed to

  • Soma PavamanaSoma Pavamāna (purified Soma)

    Soma is the sacred plant-juice pressed, mixed, and filtered; in the Pavamāna hymns he is a tawny, shining, roaring stream that runs through woolen sieves, enters the jars, and becomes the gods’ beloved draught, especially Indra’s.

Mantras

Mantra 1

प्र सेनानीः शूरो अग्रे रथानां गव्यन्नेति हर्षते अस्य सेना । भद्रान्कृण्वन्निन्द्रहवान्त्सखिभ्य आ सोमो वस्त्रा रभसानि दत्ते ॥

Naprzód porusza się Soma, heroiczny przywódca na czele rydwanów, szukając świetlistych stad (promieni wiedzy); jego wewnętrzna armia raduje się. Tworząc pomyślność i wzywając siłę Indry, Soma daje towarzyszom gorliwe szaty, nowe okrycia światła i mocy dla postępu duszy.

Mantra 3

स नो देव देवताते पवस्व महे सोम प्सरस इन्द्रपानः । कृण्वन्नपो वर्षयन्द्यामुतेमामुरोरा नो वरिवस्या पुनानः ॥

O boski Somo, oczyść się dla nas w status boski, dla wielkiej rozległości, jako napój Indry. Czyniąc wody i zraszając niebo, oraz tę szeroką ziemię, gdy jesteś oczyszczony, otwórz dla nas przestronne ścieżki bytu.

Mantra 4

अजीतयेऽहतये पवस्व स्वस्तये सर्वतातये बृहते । तदुशन्ति विश्व इमे सखायस्तदहं वश्मि पवमान सोम ॥

Oczyść się dla niezwyciężoności i nietykalności, dla dobrostanu, dla całości naszej doskonałości, dla nieskończoności. Wszyscy ci towarzysze pragną tego; tego właśnie pragnę, o Somo, gdy się oczyszczasz i płyniesz.

Mantra 5

सोमः पवते जनिता मतीनां जनिता दिवो जनिता पृथिव्याः । जनिताग्नेर्जनिता सूर्यस्य जनितेन्द्रस्य जनितोत विष्णोः ॥

Soma płynie oczyszczony, dawca natchnionych myśli; dawca nieba, dawca ziemi; dawca Agniego, dawca Surii; dawca Indry, a nawet dawca Wisznu, ponieważ istota rozkoszy, gdy zostaje wyklarowana, rodzi w nas same moce światła i słusznego działania.

Mantra 9

परि प्रियः कलशे देववात इन्द्राय सोमो रण्यो मदाय । सहस्रधारः शतवाज इन्दुर्वाजी न सप्तिः समना जिगाति ॥

Umiłowany Soma, pędzony tchem bogów, spływa do naczynia dla zachwytu Indry. Tysiącem strumieni, setką mocy, jasna kropla śpieszy jak nagradzany rumak, osiągając wspólny cel, szybko niosąc szukającego ku pełni siły.

Mantra 10

स पूर्व्यो वसुविज्जायमानो मृजानो अप्सु दुदुहानो अद्रौ । अभिशस्तिपा भुवनस्य राजा विदद्गातुं ब्रह्मणे पूयमानः ॥

On, pradawny, znawca i odkrywca bogactw, rodzi się na nowo; oczyszczony w wodach, wydojony na kamieniu. Strażnik przed wrogim słowem i atakiem, król świata, gdy zostaje oczyszczony, znajduje ścieżkę dla Słowa, otwierając drogę dla mantry, by ucieleściła prawdę.

Mantra 11

त्वया हि नः पितरः सोम पूर्वे कर्माणि चक्रुः पवमान धीराः । वन्वन्नवातः परिधीँरपोर्णु वीरेभिरश्वैर्मघवा भवा नः ॥

Przez ciebie, o Somo, nasi pradawni ojcowie, mędrcy, dokonali dzieł. Zwyciężając, usuń zamykające bariery od nas, o nie do powstrzymania; z bohaterami i z rumakami, stań się dla nas dawcą wielkości, aby podróż duszy mogła postępować bez przeszkód.

Mantra 12

यथापवथा मनवे वयोधा अमित्रहा वरिवोविद्धविष्मान् । एवा पवस्व द्रविणं दधान इन्द्रे सं तिष्ठ जनयायुधानि ॥

Jak się oczyszczałeś dla Manu, udzielając obfitości, zabijając wrogich, znając przestronne miejsce, bogaty w ofiarę, tak oczyszczaj się teraz, trzymając skarb. Zgromadź się w Indrze i wytwórz bronie: skuteczne moce dla zwycięstwa wiedzy.

Mantra 13

पवस्व सोम मधुमाँ ऋतावापो वसानो अधि सानो अव्ये । अव द्रोणानि घृतवान्ति सीद मदिन्तमो मत्सर इन्द्रपानः ॥

Oczyszczaj się, o Somo, bogaty w miód i strażnik prawa; odziany w wody na wełnianej grzędzie. Usiądź w misach napełnionych klarowanym masłem, najbardziej upajający, najbardziej zachwycający, napój Indry, aby rozkosz trwale zamieszkała w ofiarowanych formach.

Mantra 14

वृष्टिं दिवः शतधारः पवस्व सहस्रसा वाजयुर्देववीतौ । सं सिन्धुभिः कलशे वावशानः समुस्रियाभिः प्रतिरन्न आयुः ॥

Oczyszczaj się jako deszcz niebios, o stu strumieniach; zdobywając tysiąckrotną pełnię siły w bożym odkryciu. Zjednoczony z rzekami w naczyniu, rozbrzmiewając, wraz z lśniącymi światłami, rozciągnij i zabezpiecz nasze życie, przedłużając termin duszy dla dzieła prawdy.

Mantra 15

एष स्य सोमो मतिभिः पुनानोऽत्यो न वाजी तरतीदरातीः । पयो न दुग्धमदितेरिषिरमुर्विव गातुः सुयमो न वोळ्हा ॥

Ten Soma, oczyszczony naszymi przebudzonymi myślami, przekracza siły niedostatku i wrogości jak szybki rumień bogaty w siłę. Jak mleko wydojone, daje pędzący, pożywny przepływ Aditi, szeroki jak otwarta ścieżka, dobrze prowadzony, pewny nosiciel, który nas niesie naprzód.

Mantra 16

स्वायुधः सोतृभिः पूयमानोऽभ्यर्ष गुह्यं चारु नाम । अभि वाजं सप्तिरिव श्रवस्याभि वायुमभि गा देव सोम ॥

Uzbrojony w własną moc, oczyszczany przez wyciskaczy, o Somo, spływaj ku tajemnemu i pięknemu Imieniu. Pędź ku pełni siły jak szybki rumień ku sławie; pędź ku Vāyu, pędź ku Promieniom, o boski Somo.

Mantra 17

शिशुं जज्ञानं हर्यतं मृजन्ति शुम्भन्ति वह्निं मरुतो गणेन । कविर्गीर्भिः काव्येना कविः सन्त्सोमः पवित्रमत्येति रेभन् ॥

Oczyszczają noworodka, pożądanego; Marutowie ze swym orszakiem przystrajają płomiennego nosiciela. Wieszcz przez natchnione słowa, przez poetycką wizję, wieszcz istotnie, Soma, śpiewając, przekracza filtr.

Mantra 18

ऋषिमना य ऋषिकृत्स्वर्षाः सहस्रणीथः पदवीः कवीनाम् । तृतीयं धाम महिषः सिषासन्त्सोमो विराजमनु राजति ष्टुप् ॥

Ten, którego umysł jest umysłem wieszcza, który tworzy wieszczość, samopłynący w lśniącym świecie, przewodnik tysiąca ścieżek, odnajdywacz dróg poetów: pragnąc trzeciej siedziby, wielki Byk, Soma, śpiewa i króluje, podążając za Virāj.

Mantra 19

चमूषच्छ्येनः शकुनो विभृत्वा गोविन्दुर्द्रप्स आयुधानि बिभ्रत् । अपामूर्मिं सचमानः समुद्रं तुरीयं धाम महिषो विवक्ति ॥

Usadowiony na czerpakach, ptak-sokół, niosąc swoje bronie, ta kropla, która znajduje Krowę, porusza się z falą wód ku oceanowi; wielki Byk objawia czwartą siedzibę.

Mantra 20

मर्यो न शुभ्रस्तन्वं मृजानोऽत्यो न सृत्वा सनये धनानाम् । वृषेव यूथा परि कोशमर्षन्कनिक्रदच्चम्वोरा विवेश ॥

Jak promienny młodzieniec oczyszczający własne ciało, jak wyścigowiec pędzący, by zdobyć bogactwa, pędzi wokół naczynia jak byk wokół stad; rżąc z radości, wchodzi do dwóch mis.

Mantra 21

पवस्वेन्दो पवमानो महोभिः कनिक्रदत्परि वाराण्यर्ष । क्रीळञ्चम्वोरा विश पूयमान इन्द्रं ते रसो मदिरो ममत्तु ॥

Spływaj, o Indu, płynąc w swych potężnych mocach; rżąc z zachwytu, pędź wokół wełnianych filtrów. Bawiąc się, wejdź do dwóch mis w swym oczyszczeniu; niech twoja upajająca istota rozweseli Indrę.

Mantra 22

प्रास्य धारा बृहतीरसृग्रन्नक्तो गोभिः कलशाँ आ विवेश । साम कृण्वन्त्सामन्यो विपश्चित्क्रन्दन्नेत्यभि सख्युर्न जामिम् ॥

Z niego wypłynęły wielkie strumienie; namaszczony Promieniami, wszedł do dzbani. Tworząc śpiew, władca harmonii, widz rozeznania, wołając głośno, podąża ku swoim krewnym jak ku przyjacielowi.

Mantra 23

अपघ्नन्नेषि पवमान शत्रून्प्रियां न जारो अभिगीत इन्दुः । सीदन्वनेषु शकुनो न पत्वा सोमः पुनानः कलशेषु सत्ता ॥

Zadając ciosy wrogom, idziesz, o Pawamano; jak kochanek opiewany przez ukochaną, jasna kropla jest wychwalana. Osiedlając się w drewnianych naczyniach jak ptak, który przyleciał, Soma, oczyszczony, zajmuje swoje miejsce w dzbani.

Mantra 24

आ ते रुचः पवमानस्य सोम योषेव यन्ति सुदुघाः सुधाराः । हरिरानीतः पुरुवारो अप्स्वचिक्रदत्कलशे देवयूनाम् ॥

Do ciebie, o Somo w oczyszczaniu, przychodzą twe blaski jak kobiety dające obficie mleka, bogate w dobre strumienie. Płowy, prowadzony naprzód, wielce pożądany, rozbrzmiał w wodach, w dzbanie tych, którzy szukają bogów.

Inside Sukta 96

How it unfolds

  1. Where it opens

    Soma is hailed as a heroic leader moving at the head of the ‘chariots,’ seeking the luminous herds and bringing auspicious power to his companions.

  2. Development

    The hymn develops Soma’s motion through purification: he becomes bright, swift, and victorious; he calls Indra’s might, overcomes want and hostility, and expands the path like the wide freedom of Aditi.

  3. Climax

    Soma’s radiances surge in rich streams; the tawny one resounds in the waters and in the jar—fully clarified and ready as the gods’ draught.

  4. Where it settles

    The purified Soma is affirmed as a sure bearer who carries the sacrificer onward, securing protection, increase, and right-going movement on the wide path.

The deity: Soma Pavamāna

  • Cosmic functionHe mediates between human and divine: a consecrated flow that energizes the gods, sustains ṛta (right order), and releases abundance, victory, and inspired speech.
  • Inner significanceThe purification of Soma mirrors inner purification—thoughts clarified into luminous intuition; the “flow” becomes concentrated will, joy, and truth-bearing insight that carries the seeker beyond obstruction.

Famous verses

प्र सेना॒नीः शूरो॒ अग्रे॒ रथा॑नाम्
Verse 9.96.1Sets the hymn’s governing image: Soma as the ‘senānī’ (leader) who advances first, makes things auspicious, invokes Indra’s force, and gives ‘vestures’—a metaphor for fresh powers and luminous coverings gained through purification.Read verse 9.96.1 →
एष स्य सोमो मतिभिः पुनानोऽत्यो न वाजी तरतीदरातीः । पयो न दुग्धमदितेरिषिरमुर्विव गातुः सुयमो न वोळ्हा ॥
Verse 9.96.15A central doctrinal statement: Soma purified by inspired thought crosses beyond hostility and lack, and is compared to milk and to Aditi’s wide, nourishing flow—linking ritual purification with spiritual liberation and expansion.Read verse 9.96.15 →
आ ते॒ रुच॒: पव॑मानस्य सोम
Verse 9.96.24Vividly depicts the culmination of purification: Soma’s radiances arrive like well-milking women with good streams; the tawny Soma resounds in the waters and in the ritual jar of the god-seekers.Read verse 9.96.24 →

Attributes of the deity

  • Purifying (pavamāna)
  • Radiant/tawny (hari)
  • Swift like a steed
  • Indra-invoking and strength-giving
  • Auspicious-maker and obstacle-crosser
  • Resounding/roaring in waters and vessels
  • Nourishing like milk; wide like Aditi’s expanse

Also by this seer

  • Rig Veda Mandala 9 (Pavamāna section) contains several hymns with uncertain or collective authorship; RV 9.96 belongs to this liturgical corpus.
  • Many Pavamāna hymns function as ritual companions to Soma pressing and are preserved more as priestly sequences than as biographically anchored compositions.

The rite, step by step

  • Press the Soma stalks and collect the expressed juice.
  • Mix with water (and typically milk/curds as prescribed) and guide the stream to the woolen filter (pavitra).
  • Recite/sing Pavamāna verses as Soma ‘runs’ and clarifies, visualizing radiance and victory arising from the flow.
  • Collect the purified Soma in jars (kalaśa), then portion it for offerings.
  • Offer Soma to Indra and allied deities; distribute the remainder as ritual draught to officiants according to rule.
  • Conclude with prayers for wide paths (gātu), protection from hostility (arāti), and prosperity.

Offerings

  • Purified Soma (primary)
  • Water for washing/mixing
  • Milk/curds (common Soma adjuncts, tradition-dependent)
  • Optional ghee and accompanying oblations in the fire as part of the broader Soma rite

Frequently Asked Questions

The hymn praises Soma Pavamāna—Soma in the act of being purified as it flows through the filters and becomes fit to offer to the gods, especially Indra.

It refers to the ritual process where pressed Soma juice is strained through a woolen filter and collected in jars; the hymn also treats this as a symbol of inner cleansing and clarified inspiration.

It asks for victory over hostility and want, auspiciousness and strength (often linked with Indra), and a “wide path” of progress—prosperity, protection, and right movement in life.

Ask anything about Sukta 96 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play