Sukta 96

Mantra 1

प्र सेनानीः शूरो अग्रे रथानां गव्यन्नेति हर्षते अस्य सेना । भद्रान्कृण्वन्निन्द्रहवान्त्सखिभ्य आ सोमो वस्त्रा रभसानि दत्ते ॥

മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്നു സോമൻ—രഥങ്ങളുടെ അഗ്രത്തിൽ വീരനായ സേനാനി; ഗവ്യ (പ്രകാശഗോങ്ങൾ/കിരണങ്ങൾ) തേടി പോകുന്നു; അവന്റെ അന്തർസേന ആനന്ദിക്കുന്നു. ഭദ്രത സൃഷ്ടിച്ച്, ഇന്ദ്രഹ്വാൻ (ഇന്ദ്രനെ ആഹ്വാനിക്കുന്ന ബലം) ഉണർത്തി, സോമൻ സഖികൾക്ക് ഉത്സാഹമുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ നൽകുന്നു—പ്രകാശവും ശക്തിയും ഉള്ള പുതിയ ആവരണങ്ങൾ.

Mantra 3

स नो देव देवताते पवस्व महे सोम प्सरस इन्द्रपानः । कृण्वन्नपो वर्षयन्द्यामुतेमामुरोरा नो वरिवस्या पुनानः ॥

ഹേ ദേവ സോമ, ഞങ്ങൾക്കായി ദേവതാതേ (ദൈവീ സ്ഥിതി)യിൽ ശുദ്ധനായി ഒഴുകിവരിക; മഹാവിശാലതയ്ക്കായി, ഇന്ദ്രപാന (ഇന്ദ്രന്റെ പാനം) ആയി. അപഃ (ജലങ്ങൾ) സൃഷ്ടിച്ച്, ദ്യാം (ആകാശം) മഴയായി വർഷിപ്പിച്ച്, ഈ വിശാല ഭൂമിയെയും കൂടി—നീ ശുദ്ധനായിരിക്കുമ്പോൾ, ഞങ്ങൾക്കായി സത്തയുടെ വിശാല പാതകൾ തുറക്കേണമേ.

Mantra 4

अजीतयेऽहतये पवस्व स्वस्तये सर्वतातये बृहते । तदुशन्ति विश्व इमे सखायस्तदहं वश्मि पवमान सोम ॥

അജേയതയ്ക്കും അഹതതയ്ക്കും വേണ്ടി ശുദ്ധനായി ഒഴുകുക; സ്വസ്തിക്കായി, സർവതാതി—സർവാംഗപരിപൂർണ്ണതയ്ക്കായി, മഹത്ത്വത്തിനായി. ഇതുതന്നെയാണ് ഇവിടെയുള്ള എല്ലാ സഖാക്കളും ആഗ്രഹിക്കുന്നത്; അതുതന്നെയാണ് ഞാനും ആഗ്രഹിക്കുന്നത്—ഹേ പവമാന സോമ, നീ ശുദ്ധനായി ഒഴുകുക.

Mantra 5

सोमः पवते जनिता मतीनां जनिता दिवो जनिता पृथिव्याः । जनिताग्नेर्जनिता सूर्यस्य जनितेन्द्रस्य जनितोत विष्णोः ॥

സോമൻ ശുദ്ധനായി ഒഴുകുന്നു—മതികളുടെ ജനിതാവ്, ദ്യൗവിന്റെ ജനിതാവ്, പൃഥിവിയുടെ ജനിതാവ്; അഗ്നിയുടെ ജനിതാവ്, സൂര്യന്റെ ജനിതാവ്; ഇന്ദ്രന്റെ ജനിതാവ്, വിഷ്ണുവിന്റെയും ജനിതാവ്.

Mantra 9

परि प्रियः कलशे देववात इन्द्राय सोमो रण्यो मदाय । सहस्रधारः शतवाज इन्दुर्वाजी न सप्तिः समना जिगाति ॥

പ്രിയ സോമൻ, ദേവവാതത്താൽ പ്രേരിതനായി, ഇന്ദ്രന്റെ ആനന്ദമദത്തിനായി കലശത്തെ ചുറ്റി ഒഴുകുന്നു. സഹസ്രധാരൻ, ശതവാജൻ, പ്രകാശമുള്ള ഇന്ദു—വിജയാശ്വംപോലെ—ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ എത്തുന്നു.

Mantra 10

स पूर्व्यो वसुविज्जायमानो मृजानो अप्सु दुदुहानो अद्रौ । अभिशस्तिपा भुवनस्य राजा विदद्गातुं ब्रह्मणे पूयमानः ॥

അവൻ പ്രാചീനനായ സോമൻ, വസുവിന്റെ (സമ്പത്തിന്റെ) വിജ്ഞാത-ശോധകൻ, വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു; അപ്സു (ജലങ്ങളിൽ) മർജ്ജിതനായി, അദ്രൗ (കല്ലിന്മേൽ) ദോഹിക്കപ്പെടെ ഒഴുകുന്നു. അഭിശസ്തി (ദുഷ്ടവാക്ക്/ആക്ഷേപം)യും ആക്രമണവും തടയുന്ന രക്ഷകൻ, ഭുവനത്തിന്റെ രാജാവ്—പൂയമാനനായി (ശുദ്ധനാകുമ്പോൾ) ബ്രഹ്മണേ (ബ്രഹ്മ/മന്ത്രത്തിനായി) ഗാതു (മാർഗം) കണ്ടെത്തുന്നു; മന്ത്രം സത്യത്തിൽ സ്ഥാപിതമാകുവാൻ വഴി തുറക്കുന്നു.

Mantra 11

त्वया हि नः पितरः सोम पूर्वे कर्माणि चक्रुः पवमान धीराः । वन्वन्नवातः परिधीँरपोर्णु वीरेभिरश्वैर्मघवा भवा नः ॥

ഹേ പവമാന സോമ! നിന്നാൽ തന്നെയാണ് നമ്മുടെ പൂർവ്വ പിതാക്കൾ—ധീരർ (ജ്ഞാനികൾ)—കർമാണി (കർമ്മങ്ങൾ) നിർവഹിച്ചു. ഹേ അവൻവൻ (അജേയ/അപ്രതിഹത) വീരാ! ഞങ്ങളിൽ നിന്നു പരിധീൻ (ചുറ്റിപ്പൂട്ടുന്ന തടസ്സങ്ങൾ/ബന്ധനങ്ങൾ) നീക്കുക. വീരന്മാരോടും അശ്വങ്ങളോടും കൂടി, ഹേ മഘവൻ (ഉദാരദാതാ), ഞങ്ങൾക്ക് വിപുലതയും സമ്പത്തും നൽകുന്നവനാകുക.

Mantra 12

यथापवथा मनवे वयोधा अमित्रहा वरिवोविद्धविष्मान् । एवा पवस्व द्रविणं दधान इन्द्रे सं तिष्ठ जनयायुधानि ॥

മനുവിന്നായി നീ യഥാ പവഥാഃ—വയോധാ (പോഷക) ആയി, അമിത്രഹാ (ശത്രുഹന്താവ്) ആയി, വരിവോവിദ് (വിശാല ആശ്രയ/അവകാശം അറിയുന്നവൻ) ആയി, ഹവിഷ്മാൻ (ഹവിസ്സിൽ സമൃദ്ധൻ) ആയി—അങ്ങനെ തന്നേ ഇപ്പോഴും പവസ്വ; ദ്രവിണം (ധനം/നിധി) ധരിച്ചുകൊണ്ട്. ഇന്ദ്രേ സം തിഷ്ഠ—ഇന്ദ്രനിൽ ഏകത്ര നിലകൊൾ—ആയുധാനി ജനയ: ജയത്തിനായി ജ്ഞാനത്തിന്റെ ഫലപ്രദ ശക്തിശസ്ത്രങ്ങൾ ജനിപ്പിക്ക.

Mantra 13

पवस्व सोम मधुमाँ ऋतावापो वसानो अधि सानो अव्ये । अव द्रोणानि घृतवान्ति सीद मदिन्तमो मत्सर इन्द्रपानः ॥

ഹേ സോമാ, മധുരസസമ്പന്നനും ഋതത്തിന്റെ പാലകനുമായ നീ ശുദ്ധനാകുക; അവ്യ (ഉണ്ണിന്റെ) ശിഖരത്തിൽ അപഃ (ജലങ്ങളെ) ധരിച്ചുകൊണ്ട്. ഘൃതം നിറഞ്ഞ ദ്രോണങ്ങളിൽ നീ ഇരിക്ക; അത്യന്തം മദകരവും അത്യന്തം ആഹ്ലാദകരവും ആയ ഇന്ദ്രപാനം—അർപ്പിത രൂപങ്ങളിൽ ആനന്ദം ദൃഢമായി വസിക്കട്ടെ.

Mantra 14

वृष्टिं दिवः शतधारः पवस्व सहस्रसा वाजयुर्देववीतौ । सं सिन्धुभिः कलशे वावशानः समुस्रियाभिः प्रतिरन्न आयुः ॥

ദിവ്യവൃഷ്ടിപോലെ, ശതധാരയായി നീ ശുദ്ധനാകുക; ദേവവീതൗ (ദേവാനുഗ്രഹത്തിന്റെ പഥത്തിൽ) സഹസ്രഗുണ വാജം (ബല-സമ്പത്ത്) നേടുന്നവനാകുക. കലശത്തിൽ സിന്ധുക്കളുമായി (നദികളുമായി) ഏകീഭവിച്ച്, മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട്, ഉസ്രിയാ (പ്രകാശകിരണങ്ങൾ) കൂടെ നമ്മുടെ ആയുസ്സ് നീട്ടിയും ഉറപ്പിച്ചും തരിക.

Mantra 15

एष स्य सोमो मतिभिः पुनानोऽत्यो न वाजी तरतीदरातीः । पयो न दुग्धमदितेरिषिरमुर्विव गातुः सुयमो न वोळ्हा ॥

ഈ സോമൻ നമ്മുടെ ജാഗ്രതമായ മതികളാൽ ശുദ്ധനായി, ശക്തിസമ്പന്നമായ വേഗാശ്വംപോലെ ദാരിദ്ര്യവും വൈരവും ആയ ശക്തികളെ അതിക്രമിക്കുന്നു. പാൽ കറന്നെടുക്കുന്നതുപോലെ, അവൻ അദിതിയുടെ ഉഗ്രവും പോഷകവുമായ പ്രവാഹം ഒഴുക്കുന്നു—വിപുലമായ പഥംപോലെ വിശാലം; സുയമ (സുശാസിത) മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തോടെ, ഉറച്ച വാഹകനായി നമ്മെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നു.

Mantra 16

स्वायुधः सोतृभिः पूयमानोऽभ्यर्ष गुह्यं चारु नाम । अभि वाजं सप्तिरिव श्रवस्याभि वायुमभि गा देव सोम ॥

സ്വശക്തിയാൽ ആയുധധാരിയായി, സോതൃഭിഃ (രസം പിഴിയുന്നവരാൽ) ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട്, ഹേ സോമ, ഒഴുകിവരിക—ഗുഹ്യവും ചാരുവുമായ നാമത്തിലേക്ക്. വേഗശാലിയായ അശ്വം ശ്രവസ്സ് (കീർത്തി) തേടുന്നതുപോലെ വാജം (ബല-സമ്പത്ത്) തേടി പാഞ്ഞുചെല്ലുക; വായുവിലേക്കു പാഞ്ഞുചെല്ലുക, ഗാഃ (കിരണ-ഗോങ്ങൾ) ലേക്കു പാഞ്ഞുചെല്ലുക, ഹേ ദേവ സോമ.

Mantra 17

शिशुं जज्ञानं हर्यतं मृजन्ति शुम्भन्ति वह्निं मरुतो गणेन । कविर्गीर्भिः काव्येना कविः सन्त्सोमः पवित्रमत्येति रेभन् ॥

പുതുതായി ജനിച്ച ശിശുവിനെ—ആഗ്രഹനീയനെ—അവർ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; മരു‍ത്തർ അവരുടെ ഗണത്തോടുകൂടെ വഹ്നി (ജ്വലിക്കുന്ന വാഹകനെ) അലങ്കരിക്കുന്നു. ഗീർഭിഃ (പ്രേരിത സ്തുതികളാൽ) കവി, കാവ്യേന (കാവ്യദർശനാൽ) കവി—കവിയേയായി—സോമ, രേഭൻ (സ്തുതി പാടിക്കൊണ്ട്), പവിത്രം (ചാലനി) കടന്നുപോകുന്നു.

Mantra 18

ऋषिमना य ऋषिकृत्स्वर्षाः सहस्रणीथः पदवीः कवीनाम् । तृतीयं धाम महिषः सिषासन्त्सोमो विराजमनु राजति ष्टुप् ॥

ഋഷിയുടെ മനസ്സുള്ളവൻ, ഋഷിത്വം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, സ്വർഷാഃ (പ്രകാശലോകത്തിൽ സ്വയം ഒഴുകുന്നവൻ), സഹസ്രണീഥഃ (ആയിരം പാതകളുടെ നേതാവ്), കവികളുടെ പദവീ (പാത) യുടെ പഥപ്രദർശകൻ—മൂന്നാം ധാമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മഹിഷ (മഹാ വൃഷഭൻ) സോമ, വിരാജത്തെ അനുഗമിച്ച് (വിരാജമനു) ജപിച്ചു പാടുകയും രാജ്യമൊഴിയുകയും ചെയ്യുന്നു—ഷ്ടുപ് ഛന്ദത്തിൽ.

Mantra 19

चमूषच्छ्येनः शकुनो विभृत्वा गोविन्दुर्द्रप्स आयुधानि बिभ्रत् । अपामूर्मिं सचमानः समुद्रं तुरीयं धाम महिषो विवक्ति ॥

ചമൂഷു (കരണ്ടി/ലാഡിലുകളിൽ) ഇരിക്കുന്ന ശ്യേന-പക്ഷി, ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ച്—ഗോവിന്ദു (ഗോ/കിരണം കണ്ടെത്തുന്നവൻ) എന്ന ഈ ദ്രപ്സ് (സോമബിന്ദു) അപാം ഊർമി (ജലതരംഗം) സഹിതം സമുദ്രത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നു; മഹിഷൻ (മഹാവൃഷഭൻ) നാലാമത്തെ ധാമം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

Mantra 20

मर्यो न शुभ्रस्तन्वं मृजानोऽत्यो न सृत्वा सनये धनानाम् । वृषेव यूथा परि कोशमर्षन्कनिक्रदच्चम्वोरा विवेश ॥

ശുഭ്ര മർയോ (യുവാവ്) തന്റെ തനുവിനെ മൃജമാനൻ (ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന) പോലെ, ധനങ്ങളുടെ സനയ (വിജയം/പ്രാപ്തി)ക്കായി അശ്വം പോലെ പാഞ്ഞോടുന്നതുപോലെ, അവൻ വൃഷഭനെപ്പോലെ യൂഥങ്ങളുടെ (കൂട്ടങ്ങളുടെ) ചുറ്റും കോശം (പാത്രം) പരി അർഷൻ (ചുറ്റി പാഞ്ഞ്) പോകുന്നു; ഹർഷത്തോടെ കനിക്രദത് (ആനന്ദധ്വനി/ഹിണിഹിണാട്ടം) ചെയ്ത്, അവൻ രണ്ടു ചമൂകളിൽ (ബൗളുകളിൽ) പ്രവേശിക്കുന്നു.

Mantra 21

पवस्वेन्दो पवमानो महोभिः कनिक्रदत्परि वाराण्यर्ष । क्रीळञ्चम्वोरा विश पूयमान इन्द्रं ते रसो मदिरो ममत्तु ॥

പവസ്വ, ഹേ ഇന്ദു, പവമാന, മഹോഭിഃ (മഹാശക്തികളാൽ) ഒഴുകുക; ഹർഷത്തോടെ കനിക്രദത് (ആനന്ദധ്വനി) ചെയ്ത് വാരാണി (ഉണ്ണിന്റെ ചാരടച്ച ഫ്ലീസ്/ചാലനി)കളുടെ ചുറ്റും പരി അർഷ (ചുറ്റി പാഞ്ഞോടുക). പൂയമാനൻ (ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നവൻ) ആയ നീ ക്രീളൻ (കളിച്ചുകൊണ്ട്) രണ്ടു ചമൂകളിൽ പ്രവേശിക്ക; നിന്റെ മദിര രസം ഇന്ദ്രനെ മമത്തു (പ്രമോദിതൻ/മത്തൻ) ആക്കട്ടെ.

Mantra 22

प्रास्य धारा बृहतीरसृग्रन्नक्तो गोभिः कलशाँ आ विवेश । साम कृण्वन्त्सामन्यो विपश्चित्क्रन्दन्नेत्यभि सख्युर्न जामिम् ॥

അവനിൽ നിന്നു മഹത്തായ ധാരകൾ പുറപ്പെട്ടു; കിരണങ്ങളാൽ അഭിഷിക്തനായി, ഗോകളോടുകൂടെ കലശങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ചു. സാമം നിർമ്മിച്ചു പാടുന്നവൻ—സാമത്തിന്റെ അധിപൻ, വിവേകദർശിയായ ദ്രഷ്ടാവ്—ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചുകൊണ്ട്, സഖന്റെ അടുക്കലേക്കെന്നപോലെ തന്റെ ജ്ഞാതികളിലേക്കു നീങ്ങുന്നു.

Mantra 23

अपघ्नन्नेषि पवमान शत्रून्प्रियां न जारो अभिगीत इन्दुः । सीदन्वनेषु शकुनो न पत्वा सोमः पुनानः कलशेषु सत्ता ॥

ഹേ പവമാന, ശത്രുക്കളെ തകർത്തുകൊണ്ട് നീ മുന്നേറുന്നു; പ്രിയയാൽ പാടിപ്പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്ന പ്രണയിയെപ്പോലെ, പ്രകാശമുള്ള ഇന്ദു സ്തുതിയാൽ അഭിഗീതനാകുന്നു. പറന്നു വന്ന് ഇരിക്കുന്ന പക്ഷിയെപ്പോലെ, ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന സോമൻ മരപ്പാത്രങ്ങളിൽ പതിഞ്ഞ് കലശങ്ങളിൽ ആസനം എടുക്കുന്നു.

Mantra 24

आ ते रुचः पवमानस्य सोम योषेव यन्ति सुदुघाः सुधाराः । हरिरानीतः पुरुवारो अप्स्वचिक्रदत्कलशे देवयूनाम् ॥

ഹേ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന സോമ, നിന്റെ രുചികൾ (കാന്തികൾ) നല്ലപാൽ തരുന്ന സ്ത്രീകളെപ്പോലെ, സുദ്ധാരകളാൽ സമൃദ്ധമായി, നിന്റെ അടുക്കലേക്ക് വരുന്നു. ഹരി (തവിട്ടു-മഞ്ഞ) വർണ്ണവാൻ, മുന്നോട്ട് നയിക്കപ്പെട്ട്, ഏറെ ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നവൻ, അപ്സു (ജലങ്ങളിൽ) മുഴങ്ങുന്നു—ദേവയൂന്മാരുടെ കലശത്തിൽ പ്രതിധ്വനിക്കുന്നു.