Opening the text

Sukta 9.73
Unknown/uncertain in provided input (Soma Pavamāna corpus; traditionally attributed within the Pavamāna hymn families)
Soma Pavamāna with strong invocation of Varuṇa and Ṛta (purifying Soma as the power that clarifies Vāc and guards vrata)
Jagatī (probable for RV 9.73; verify against a metrical count in a critical edition)
Ten hymn Pavamāna Soma chwali oczyszczający przepływ Somy, gdy jest sączony przez pavitrę, generując lśniące natchnienie i wzmacniając moc Indry. Hymn wielokrotnie łączy klarowanie Somy z klarowaniem Vāc (natchnionej mowy) oraz z ochroną vrata (świętego prawa/obserwancji) pod władzą Varuṇy i Ṛty, przedstawiając oczyszczenie jako zarówno rytuał, jak i kosmiczno-moralne porządkowanie.
Mantra 1
स्रक्वे द्रप्सस्य धमतः समस्वरन्नृतस्य योना समरन्त नाभयः । त्रीन्त्स मूर्ध्नो असुरश्चक्र आरभे सत्यस्य नावः सुकृतमपीपरन् ॥
Dla wylewnej kropli, usta (wyciskania) zagrały razem; pępki-centra zeszły się do łona Rty. On, Asura, ustawił trzy szczytowe punkty jako podporę; i naczynia Prawdy sprawiły, że dobrze wykonane (dzieło) wezbrało i wzrosło w nas.
Mantra 2
सम्यक्सम्यञ्चो महिषा अहेषत सिन्धोरूर्मावधि वेना अवीविपन् । मधोर्धाराभिर्जनयन्तो अर्कमित्प्रियामिन्द्रस्य तन्वमवीवृधन् ॥
Prosto i szczerze, potężni wznosili się; na fali oceanu pragnący wibrowali i sprawili, że drżała. Strumieniami miodu zrodzili hymn iluminacji, i powiększyli umiłowane ciało Indry wewnątrz istnienia.
Mantra 3
पवित्रवन्तः परि वाचमासते पितैषां प्रत्नो अभि रक्षति व्रतम् । महः समुद्रं वरुणस्तिरो दधे धीरा इच्छेकुर्धरुणेष्वारभम् ॥
Ci, którzy są napełnieni mocą oczyszczenia, zasiadają wokół natchnionego Słowa. Pradawny Ojciec w nich strzeże ich prawa prawego działania. Waruna kładzie jakby zasłonę nad wielkim oceanem Przestrzeni; oświeceni szukacze pragną uchwycić podtrzymujące fundamenty.
Mantra 4
सहस्रधारेऽव ते समस्वरन्दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतः । अस्य स्पशो न नि मिषन्ति भूर्णयः पदेपदे पाशिनः सन्ति सेतवः ॥
Z ciebie, tysiącstrumieniowego, wznoszą się razem miodnojęzyczne prądy, nieustanne, na szczycie nieba. Jego stróże nie mrugają; na każdym kroku są dzierżyciele więzów, budowniczowie przepraw, strażnicy przejścia.
Mantra 5
पितुर्मातुरध्या ये समस्वरन्नृचा शोचन्तः संदहन्तो अव्रतान् । इन्द्रद्विष्टामप धमन्ति मायया त्वचमसिक्नीं भूमनो दिवस्परि ॥
Z ojca i matki wznoszą się w jedno zgodne brzmienie przez hymn; płonąc, spalają bezprawne ruchy. Mocą kształtującej wizji zdmuchują ciemną skórę, znienawidzoną przez Indrę, z szerokiej przestrzeni wokół nieba.
Mantra 6
प्रत्नान्मानादध्या ये समस्वरञ्छ्लोकयन्त्रासो रभसस्य मन्तवः । अपानक्षासो बधिरा अहासत ऋतस्य पन्थां न तरन्ति दुष्कृतः ॥
Z pradawnego wymiaru wznoszą się w jedno zgodne brzmienie, te myśli zaprzężone w śpiew, pędzone gwałtowną siłą. Lecz złoczyńcy, bez osi, głusi, odpadają; nie mogą przekroczyć ścieżeki rty.
Mantra 7
सहस्रधारे वितते पवित्र आ वाचं पुनन्ति कवयो मनीषिणः । रुद्रास एषामिषिरासो अद्रुहः स्पशः स्वञ्चः सुदृशो नृचक्षसः ॥
W tysiącstrumieniowym, szeroko rozpostartym oczyszczycielu, wieszcy i myśliciele oczyszczają Słowo. Ich siły są jak Rudry, szybkie, bez złości; ich stróże są prości, jasnowidzący, z okiem, które dostrzega człowieka.
Mantra 8
ऋतस्य गोपा न दभाय सुक्रतुस्त्री ष पवित्रा हृद्यन्तरा दधे । विद्वान्त्स विश्वा भुवनाभि पश्यत्यवाजुष्टान्विध्यति कर्ते अव्रतान् ॥
On jest pasterzem-stróżem rty, nie do oszukania, o doskonałej woli; umieszcza trzy oczyszczacze wewnątrz serca. Wiedząc, ogląda wszystkie światy; powala niepożądanych, bezprawnych, którzy tworzą nieład.
Mantra 9
ऋतस्य तन्तुर्विततः पवित्र आ जिह्वाया अग्रे वरुणस्य मायया । धीराश्चित्तत्समिनक्षन्त आशतात्रा कर्तमव पदात्यप्रभुः ॥
Nić rty jest rozciągnięta jako oczyszczyciel, umieszczona z przodu na języku mocą kształtującą Waruny. Nawet oświeceni muszą się z tym zjednoczyć; osiągają to. Tutaj sprawca krzywizn pada krok za krokiem, bezsilny.
It praises Soma while it is being purified through the ritual filter, describing how the clarified flow strengthens Indra and also purifies inspired speech (Vāc) and right observance (vrata) under Ṛta.
Varuṇa is closely linked with Ṛta and vrata (cosmic and moral order). The hymn invokes him to show that Soma’s purification is not only physical but also an ordering of truth, discipline, and right action.
Alongside the literal filtering of Soma, it symbolizes refining speech and insight—making expression truthful, luminous, and effective, like Soma becoming clear and fit for offering.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.