
Sukta 5.66
Atri (Ātreya)
Mitra–Varuṇa with emphasis on Varuṇa as ṛta-peśas
Triṣṭubh (probable; needs verification)
അത്രിയുടെ ഈ ചെറുസൂക്തം മിത്ര–വരുണന്മാരെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു; ഇവിടെ പ്രത്യേകിച്ച് വരുണനെ ‘ഋത-പേശസ്’—അഥവാ ഋതം (ബ്രഹ്മാണ്ഡീയ ക്രമം) തന്നെയാണ് അവന്റെ രൂപം/വസ്ത്രം—എന്ന നിലയിൽ ഊന്നിപ്പറയുന്നു. മർത്ത്യനായ ആരാധകൻ അവരുടെ ദൂരദർശിയായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തോട് ജാഗരൂകനായി, യഥാവിധി അർപ്പണം നടത്തി, സംരക്ഷണം, വ്യക്തത, കൂടാതെ അന്തർസ്വരാജ്യത്തിലേക്ക് (സ്വരാജ്യം) നീങ്ങുന്ന പ്രേരണയും ലഭിക്കണമെന്ന് ഇത് ഉത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു. ശ്ലോകങ്ങളിലുടനീളം, ഈ ദ്വയത്തെ കവി-സദൃശ ദർശികളായി സ്തുതിക്കുന്നു; അവർ അവരുടെ കേതു (പ്രകാശമയ ചിഹ്നം)കൊണ്ട് ജനങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും, അത്ഭുതശക്തികളാൽ ദക്ഷവും ഋതവും നിലനിർത്തി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 1
आ चिकितान सुक्रतू देवौ मर्त रिशादसा । वरुणाय ऋतपेशसे दधीत प्रयसे महे ॥
ഹേ സുക്രതൂ (ദൃഢസങ്കൽപ്പമുള്ള) ദേവന്മാരേ—മിത്രനും വരുൺനും—ഹാനി നശിപ്പിക്കുന്നവരേ, ജ്ഞാനത്തിലേക്ക് ജാഗരൂകരാകുവിൻ. ഹേ മർത്ത്യ, ഋതപേശസ (ഋതരൂപൻ) വരുൺനുവേണ്ടി മഹത്തായ പ്രയസ് (അർപ്പണം) സ്ഥാപിക്ക—മഹത്തായ മുന്നേറ്റ പ്രേരണയ്ക്കായി.
Mantra 2
ता हि क्षत्रमविह्रुतं सम्यगसुर्यमाशाते । अध व्रतेव मानुषं स्वर्ण धायि दर्शतम् ॥
ആ രണ്ടു പേർ ദ്രോഹമില്ലാത്ത ക്ഷത്രം—അഖണ്ഡാധിപത്യം—ധരിക്കുന്നു; ശരിയായ രീതിയിൽ അവർ ആസുര്യശക്തി (പ്രഭുത്വം) പ്രാപിക്കുന്നു. തുടർന്ന്, വ്രതംപോലെ അചഞ്ചലമായ നിയമത്താൽ, മനുഷ്യനിൽ ദർശനീയ സ്വർണം—ദിവ്യപ്രകാശം—അന്തരത്തിൽ ധരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
Mantra 3
ता वामेषे रथानामुर्वीं गव्यूतिमेषाम् । रातहव्यस्य सुष्टुतिं दधृक्स्तोमैर्मनामहे ॥
ഹേ ആ രണ്ടുപേരേ, രഥങ്ങളുടെ ഈ വേഗങ്ങളും അവയുടെ കിരണങ്ങളുടെ വിശാല ഗവ്യൂതി (മേച്ചൽഭൂമി/വ്യാപ്തി) നിങ്ങളുടേതാണ്. ഹവ്യം നൽകുന്നവൻ (രാതഹവ്യ) നുവേണ്ടി ഞങ്ങൾ സുഷ്ടുതി—നല്ല സ്തുതി—രചിക്കുന്നു; സ്തോമങ്ങൾ (ഹിമ്നങ്ങൾ) കൊണ്ട് അതിനെ മനസ്സിൽ ദൃഢമായി ധരിക്കുന്നു.
Mantra 4
अधा हि काव्या युवं दक्षस्य पूर्भिरद्भुता । नि केतुना जनानां चिकेथे पूतदक्षसा ॥
അപ്പോൾ തന്നേ, ഹേ അത്ഭുതകർമ്മം ചെയ്യുന്ന കാവ്യ ഋഷിമാരേ, നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ദക്ഷന്റെ പൂർഭിഃ (ദൃഢ കോട്ടകൾ/ആധാരങ്ങൾ) വഴി ഈ അത്ഭുതം നിർമ്മിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ കേതു—പ്രകാശമയ ചിഹ്നം—കൊണ്ട് ജനങ്ങളെ ജ്ഞാനത്തിലേക്ക് ഉണർത്തുന്നു, ഹേ പൂതദക്ഷസാ—ശുദ്ധ വിവേചനശക്തിയുള്ളവരേ.
Mantra 5
तदृतं पृथिवि बृहच्छ्रवएष ऋषीणाम् । ज्रयसानावरं पृथ्वति क्षरन्ति यामभिः ॥
ഹേ പൃഥ്വീ, അതുതന്നെയാണ് ഋതം—ഋഷികൾ അന്വേഷിച്ചു പിന്തുടരുന്ന മഹത്തായ കീർത്തിയും വചനവും. തങ്ങളുടെ വേഗപഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച് അവർ അതിനെ വിശാലമായി ഒഴുക്കുന്നു; തങ്ങളുടെ ഗമനങ്ങളാൽ വിശാല ഇടങ്ങൾ നിറഞ്ഞൊഴുകുമാറാക്കുന്നു.
Mantra 6
आ यद्वामीयचक्षसा मित्र वयं च सूरयः । व्यचिष्ठे बहुपाय्ये यतेमहि स्वराज्ये ॥
നിങ്ങളുടെ ദൂരദർശിയായ ദൃഷ്ടിയാൽ, ഹേ മിത്ര-വരുണ, ഞങ്ങളും പ്രകാശിതരായ സൂരയരും സമീപിക്കുമ്പോൾ, നിങ്ങളുടെ വിശാലവും ബഹു-രക്ഷകവുമായ ശക്തിയിൽ ഞങ്ങൾ സ്വരാജ്യത്തിലേക്ക് പരിശ്രമിക്കുന്നു.
The hymn addresses Mitra–Varuṇa together, but it especially highlights Varuṇa as ṛta-peśas—Varuṇa whose very form is ṛta (cosmic and moral order).
It means “having ṛta as one’s form/raiment.” The idea is that Varuṇa embodies the structure of truth and right order, so offering to him is a way of aligning life with ṛta.
The hymn ends by seeking protection and guidance that lead toward svarājya—self-rule or inner sovereignty—where one’s mind and actions are governed by truth and clear discernment.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.