
Sukta 4.58
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for RV 4.58)
Triṣṭubh
RV 4.58 to mistyczny hymn o ghṛcie (prześwietlonym maśle) jako luminicznej esencji Somy: miodowa fala wznosząca się z kosmicznego oceanu i stająca się „nieśmiertelnością” poprzez subtelne wyciskanie i wewnętrzne oczyszczanie. Łączy rytualną ofiarę z ukrytą metafizyką, ghṛta jako język bogów i pępek amṛty, tak aby zewnętrzna ofiara odzwierciedlała wewnętrzny przepływ prześwietlonej świadomości.
Mantra 1
समुद्रादूर्मिर्मधुमाँ उदारदुपांशुना सममृतत्वमानट् । घृतस्य नाम गुह्यं यदस्ति जिह्वा देवानाममृतस्य नाभिः ॥
Z oceanu istnienia wznosi się fala słodyczy; przez subtelne wyciskanie osiąga stan nieśmiertelności. To jest tajne imię masła klarowanego: jest ono językiem bogów, pępkiem centrum nieśmiertelnego.
Mantra 2
वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन्यज्ञे धारयामा नमोभिः । उप ब्रह्मा शृणवच्छस्यमानं चतुःशृङ्गोऽवमीद्गौर एतत् ॥
Głosimy zaiste imię masła klarowanego; w tej ofierze yajña podtrzymujemy je aktami oddania. Niech Słowo Tworzące usłyszy to, co jest wypowiadane; czterorogi Byk zaryczał tę prawdę.
Mantra 3
चत्वारि शृङ्गा त्रयो अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासो अस्य । त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महो देवो मर्त्याँ आ विवेश ॥
Cztery są jego rogi, trzy jego stopy, dwie jego głowy, siedem jego rąk. Związany w trojaki sposób, Byk ryczy; potężny bóg wszedł w istoty śmiertelne.
Mantra 4
त्रिधा हितं पणिभिर्गुह्यमानं गवि देवासो घृतमन्वविन्दन् । इन्द्र एकं सूर्य एकं जजान वेनादेकं स्वधया निष्टतक्षुः ॥
Ukryte w trojaki sposób i skryte przez Paṇis, bogowie znaleźli masło klarowane w Krowie, świetlistym źródle. Indra wydał jedną formę, Sūrya drugą; a jedną ukształtowali własną wrodzoną mocą z Vena, proroka tęsknoty.
Mantra 5
एता अर्षन्ति हृद्यात्समुद्राच्छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे । घृतस्य धारा अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य आसाम् ॥
Te strumienie płyną z sercowego oceanu, stukrotnie w swych biegach, niewidoczne dla wrogich. Oglądam prądy masła klarowanego: złota trzcina stoi w ich środku.
Mantra 6
सम्यक्स्रवन्ति सरितो न धेना अन्तर्हृदा मनसा पूयमानाः । एते अर्षन्त्यूर्मयो घृतस्य मृगा इव क्षिपणोरीषमाणाः ॥
Płyną prosto i prawdziwie jak rzeki, jak krowy mleczne, oczyszczane wewnątrz przez serce i przez umysł. Te fale masła klarowanego wzbierają, jak szybkie jelenie parające naprzód w swym gwałtownym ruchu.
Mantra 7
सिन्धोरिव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः । घृतस्य धारा अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्नूर्मिभिः पिन्वमानः ॥
Jak Sindhu na swoim naprzodnym biegu, szybkonose, pędzone przez wiatr, lecą one, te wzniesione ruchy. Strumienie ghi, jak rudy koń obfitości, przełamują bariery, wzdymając się swymi falami.
Mantra 8
अभि प्रवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः स्मयमानासो अग्निम् । घृतस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः ॥
Płyną ku Agni jak kobiety na wspólne zgromadzenie, piękne, uśmiechnięte w swym przybywaniu. Strumienie ghi zbliżają się jak polana ofiarne; a Dżatawedas, radując się nimi, wzlatuje w górę w radosnym uniesieniu.
Mantra 9
कन्या इव वहतुमेतवा उ अञ्ज्यञ्जाना अभि चाकशीमि । यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घृतस्य धारा अभि तत्पवन्ते ॥
Jak panny idące do orszaku weselnego, namaszczające się, spoglądam na nie, gdy się poruszają. Gdzie Soma jest wyciskany, gdzie jadźńa jest ustanowiona, tam strumienie ghi płyną ku Temu, najwyższemu celowi.
Mantra 10
अभ्यर्षत सुष्टुतिं गव्यमाजिमस्मासु भद्रा द्रविणानि धत्त । इमं यज्ञं नयत देवता नो घृतस्य धारा मधुमत्पवन्ते ॥
Płynijcie ku nam z dobrze ułożonym hymnem, ze świetlistym zyskiem i zwycięską obfitością; w nas złóżcie pomyślne bogactwa istnienia. Prowadźcie tę naszą ofiarę, o Boskie Moce, i niech strumienie wyjaśnionej światłości, słodkie rozkoszą, płyną i oczyszczają.
Mantra 11
धामन्ते विश्वं भुवनमधि श्रितमन्तः समुद्रे हृद्यन्तरायुषि । अपामनीके समिथे य आभृतस्तमश्याम मधुमन्तं त ऊर्मिम् ॥
Twoje prawo istnienia nosi wszystkie światy, umieszczone w górze i ugruntowane wewnątrz; wewnętrznie jest ustanowione w oceanie, w sercu, w najgłębszym życiu. Tę twoją falę, bogatą w miód, która jest wydobywana na miejscu spotkania na powierzchni wód, niech ją osiągniemy.
A honeyed wave rises from the cosmic ocean; through subtle pressing it reaches immortality—ghṛta revealed as a hidden, divine principle.
The hymn expands the image into many streams: rivers/cows and surging waves of ghṛta, purified by heart and mind, moving with living force toward the divine meeting-place.
Ghṛta is named as the gods’ tongue and the navel of amṛta—an esoteric identification of offering, speech, and immortal essence.
The hymn closes with a prayer to attain that honey-rich wave brought forth upon the face of the waters—the sought experience of the sustaining inner law and nectar.
jihvā devānām amṛtasya nābhiḥ
सम्यक्स्रवन्ति सरितो न धेना अन्तर्हृदा मनसा पूयमानाः । एते अर्षन्त्यूर्मयो घृतस्य मृगा इव क्षिपणोरीषमाणाः ॥madhumantaṃ ta ūrmim
It uses ghee as the ritual symbol, but it mainly teaches a hidden meaning: ghṛta is a subtle “essence” that becomes amṛta when purified and offered with right inner awareness.
Because ghṛta is the medium through which the offering is ‘tasted’ and carried—ritually by Agni, and mystically as the divine power that receives and transforms the sacrifice.
The “ocean” is the cosmic source (often linked with the Waters and Soma); the “wave” is the rising current of sweetness/essence—experienced outwardly as oblation and inwardly as clarified, life-giving consciousness.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.