Sukta 58

Mantra 1

समुद्रादूर्मिर्मधुमाँ उदारदुपांशुना सममृतत्वमानट् । घृतस्य नाम गुह्यं यदस्ति जिह्वा देवानाममृतस्य नाभिः ॥

సముద్రం నుండి మధుమయమైన ఊర్మి (తరంగం) పైకి లేస్తుంది; ఉపాంశు (సూక్ష్మ/గుప్త) పీడనంతో అది అమృతత్వాన్ని చేరుతుంది. ఘృతస్య గూఢనామం ఇదే: ఇదే దేవుల జిహ్వ; ఇదే అమృతస్య నాభికేంద్రం.

Mantra 2

वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन्यज्ञे धारयामा नमोभिः । उप ब्रह्मा शृणवच्छस्यमानं चतुःशृङ्गोऽवमीद्गौर एतत् ॥

మేము ఘృతం (నెయ్యి) యొక్క నామాన్నే ప్రకటిస్తున్నాము; ఈ యజ్ఞంలో నమస్కారభావాలతో దానిని ధారయిస్తున్నాము. ఉచ్చరింపబడుతున్న స్తోత్రాన్ని బ్రహ్మా (వాక్కు/బ్రహ్మశక్తి) వినుగాక; చతుఃశృంగ వృషభుడు (గౌరుడు) ఇదే సత్యాన్ని రోరవిస్తూ ప్రకటిస్తున్నాడు.

Mantra 3

चत्वारि शृङ्गा त्रयो अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासो अस्य । त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महो देवो मर्त्याँ आ विवेश ॥

అతనికి నాలుగు శృంగాలు, మూడు పాదాలు, రెండు శిరస్సులు, ఏడు చేతులు. త్రివిధ బంధనంలో బద్ధుడైన ఆ వృషభుడు రోరవిస్తాడు; మహాదేవుడు మర్త్యులలో ప్రవేశించాడు.

Mantra 4

त्रिधा हितं पणिभिर्गुह्यमानं गवि देवासो घृतमन्वविन्दन् । इन्द्र एकं सूर्य एकं जजान वेनादेकं स्वधया निष्टतक्षुः ॥

త్రివిధంగా స్థాపింపబడి, పణులచే గుప్తమై ఉన్నదాన్ని—దేవులు గౌ (దీప్త మూలం) లో ఘృతాన్ని అన్వేషించి కనుగొన్నారు. ఇంద్రుడు ఒక రూపాన్ని జన్మింపజేశాడు, సూర్యుడు మరొక రూపాన్ని; ఇంకా వేన (ఆకాంక్షి-దర్శి) నుండి ఒకదాన్ని వారు స్వధా-శక్తితో చెక్కి నిర్మించారు.

Mantra 5

एता अर्षन्ति हृद्यात्समुद्राच्छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे । घृतस्य धारा अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य आसाम् ॥

ఈ (ఘృత) ధారలు హృదయ-సముద్రం నుండి ప్రవహిస్తున్నాయి—తమ మార్గాల్లో శతశాఖలుగా—శత్రువుకు అగోచరంగా. నేను ఘృత ధారలను దర్శిస్తున్నాను; వాటి మధ్యలో స్వర్ణమయ వేతస (నలము వంటి దండు) నిలిచి ఉంది.

Mantra 6

सम्यक्स्रवन्ति सरितो न धेना अन्तर्हृदा मनसा पूयमानाः । एते अर्षन्त्यूर्मयो घृतस्य मृगा इव क्षिपणोरीषमाणाः ॥

అవి నదులవలె సరిగా, నేరుగా ప్రవహిస్తాయి; ధేనువులవలె—హృదయం, మనస్సు అంతరంలో శుద్ధి చెందుతూ. ఇవి ఘృత ఊర్ములు; అవి ఉప్పొంగుతాయి—వేగంగా ముందుకు దూసుకెళ్లే జింకలవలె, తమ ఉత్సాహంలో తోసుకుంటూ.

Mantra 7

सिन्धोरिव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः । घृतस्य धारा अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्नूर्मिभिः पिन्वमानः ॥

సింధువలె ముందుకు సాగే మార్గంలో—శీఘ్రనాసిక—వాయుప్రేరిత—ఆ ఉద్ధత గమనాలు ఎగిరిపోతాయి. ఘృత ధారలు—అరుణవర్ణ సమృద్ధి వాజీ (అశ్వం) వలె—కాష్ఠా/అవరోధాలను ఛేదించి, తమ ఊర్ములతో ఉబ్బి పెరుగుతాయి.

Mantra 8

अभि प्रवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः स्मयमानासो अग्निम् । घृतस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः ॥

అవి అగ్నిని అభిముఖంగా ప్రవహిస్తాయి; ఒకే సమావేశస్థలానికి వెళ్లే సుందరీమణులు, చిరునవ్వులతో వచ్చే స్త్రీల వలె. ఘృతధారలు సమిధలుగా (ఇంధనకట్టలుగా) సమీపిస్తాయి; వాటిని స్వీకరించి, వాటిలో ఆనందిస్తూ, జాతవేదసు హర్షతేజంతో పైకి ఎగిరి లేస్తాడు.

Mantra 9

कन्या इव वहतुमेतवा उ अञ्ज्यञ्जाना अभि चाकशीमि । यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घृतस्य धारा अभि तत्पवन्ते ॥

వధూయాత్రకు వెళ్లే కన్యల వలె, అంజనంతో తమను అలంకరించుకుంటూ, అవి కదలడాన్ని నేను తిలకిస్తున్నాను. ఎక్కడ సోమం పీడించబడుతుంది, ఎక్కడ యజ్ఞం స్థాపితమై ఉంటుంది, అక్కడే ఘృతధారలు ‘తత్’ వైపు ప్రవహిస్తాయి.

Mantra 10

अभ्यर्षत सुष्टुतिं गव्यमाजिमस्मासु भद्रा द्रविणानि धत्त । इमं यज्ञं नयत देवता नो घृतस्य धारा मधुमत्पवन्ते ॥

సుష్టుతి (సువ్యవస్థిత స్తోత్రం)తో, గో-సంపదతో మరియు విజయప్రదమైన సమృద్ధితో మా వైపు ప్రవహించండి; మాలో మంగళకరమైన ద్రవిణం (సంపద)ను స్థాపించండి. హే మా దేవతలారా, ఈ యజ్ఞాన్ని నడిపించండి; మధుమయమైన, పవిత్రపరచే ఘృతధారలు ప్రవహించుగాక.

Mantra 11

धामन्ते विश्वं भुवनमधि श्रितमन्तः समुद्रे हृद्यन्तरायुषि । अपामनीके समिथे य आभृतस्तमश्याम मधुमन्तं त ऊर्मिम् ॥

నీ ధామం—నీ సత్తా-నియమం—సర్వ భువనాలను ధరిస్తుంది; అది పైగా ప్రతిష్ఠితమై, లోపల ఆధారమై ఉంది. అది సముద్రాంతరంలో, హృదయంలో, ప్రాణపు పరమ అంతరంలో స్థితమై ఉంది. జలముఖంపై సంగమస్థలంలో వెలువడే నీ మధుర-సమృద్ధమైన ఊర్మి (తరంగం)—ఆ మధుమయ ఊర్మిని మేము పొందుదుముగాక.