Sukta 58

Mantra 1

समुद्रादूर्मिर्मधुमाँ उदारदुपांशुना सममृतत्वमानट् । घृतस्य नाम गुह्यं यदस्ति जिह्वा देवानाममृतस्य नाभिः ॥

Samundar se ek meethi lehar uthti hai. Jab use daba ke nikaalte hain, tab woh amar ho jata hai. Yeh ghee ka chupa naam hai. Yeh devtaon ki jeebh hai, amrit ka bindu hai.

Mantra 2

वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन्यज्ञे धारयामा नमोभिः । उप ब्रह्मा शृणवच्छस्यमानं चतुःशृङ्गोऽवमीद्गौर एतत् ॥

Hum yajna mein ghee ka naam le rahe hain aur use apna namaste de rahe hain. Brahma jo shabd se paida hota hai, woh hamari baat sun raha hai. Chaar seeng wala bail ne yeh sach bol diya hai.

Mantra 3

चत्वारि शृङ्गा त्रयो अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासो अस्य । त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महो देवो मर्त्याँ आ विवेश ॥

Is bail ke chaar seeng hain, teen paer hain, do sar hain aur saat haath hain. Woh teen tarah se bandha hai aur zor se awaaz kar raha hai. Yeh bada bhagwan insaanon ke andar aa gaya hai.

Mantra 4

त्रिधा हितं पणिभिर्गुह्यमानं गवि देवासो घृतमन्वविन्दन् । इन्द्र एकं सूर्य एकं जजान वेनादेकं स्वधया निष्टतक्षुः ॥

Ghee teen jagah chupa hua tha, dushman log use chupa ke rakhe the. Devaton ne use gai ke andar dhundh liya. Indra ne ek roop banaya, Surya ne ek banaya, aur teesra apni shakti se banaya.

Mantra 5

एता अर्षन्ति हृद्यात्समुद्राच्छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे । घृतस्य धारा अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य आसाम् ॥

Yeh dhaarein dil ke samundar se bah rahi hain, sau raaste le ke. Dushman unhe dekh nahi paata. Main ghee ki dhaarein dekh raha hoon, beech mein sone ki ek lakdi khadi hai.

Mantra 6

सम्यक्स्रवन्ति सरितो न धेना अन्तर्हृदा मनसा पूयमानाः । एते अर्षन्त्यूर्मयो घृतस्य मृगा इव क्षिपणोरीषमाणाः ॥

Yeh dhaarein seedhi bah rahi hain jaise nadiyan bah ti hain, jaise gaiyan doodh deti hain. Dil aur mann se saaf ho ke bah rahi hain. Ghee ki lahrein aise uchhal rahi hain jaise teer deer bhaag rahe ho.

Mantra 7

सिन्धोरिव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः । घृतस्य धारा अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्नूर्मिभिः पिन्वमानः ॥

Jaise Sindhu nadi aage badhti hai, waise hi yeh shaktiyaan bhi tezi se aage badh rahi hain. Hawa unhe aage dhakelti hai aur woh udne lagte hain. Ghee ki dhaarein aise bah rahi hain jaise lal ghoda daud raha ho. Yeh dhaarein raste ke patthar tod ke aage badh rahi hain aur unmein lahrein uth rahi hain.

Mantra 8

अभि प्रवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः स्मयमानासो अग्निम् । घृतस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः ॥

Ghee ki dhaarein Agni ki taraf ja rahi hain. Jaise ladkiyan kisi milan mein muskuraati hui aati hain, waise hi yeh dhaarein bhi khushi se aa rahi hain. Yeh dhaarein aise hain jaise puja ke liye lakdiyan. Agni unhe khushi se apne paan bulata hai aur unse prasann ho ke upar uth ta hai.

Mantra 9

कन्या इव वहतुमेतवा उ अञ्ज्यञ्जाना अभि चाकशीमि । यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घृतस्य धारा अभि तत्पवन्ते ॥

Jaise dulhan apna shringar kar ke baraat mein jaati hai, waise hi main in ghee ki dhaaron ko dekh raha hoon. Yeh dhaarein wahan ja rahi hain jahan Som ras nikala ja raha hai aur yajya ho raha hai. Wahan yeh dhaarein us oopar ki taraf ja rahi hain.

Mantra 10

अभ्यर्षत सुष्टुतिं गव्यमाजिमस्मासु भद्रा द्रविणानि धत्त । इमं यज्ञं नयत देवता नो घृतस्य धारा मधुमत्पवन्ते ॥

Achhi tarah se gaye hue geeton ke saath aao. Chamak-damak aur jeet ki shakti le ke aao. Humein achhi sampatti do. Devata log, is yajya ko sahi raste pe lagao. Ghee ki dhaarein meethi ho ke bahen aur sab ko saaf karen.

Mantra 11

धामन्ते विश्वं भुवनमधि श्रितमन्तः समुद्रे हृद्यन्तरायुषि । अपामनीके समिथे य आभृतस्तमश्याम मधुमन्तं त ऊर्मिम् ॥

Tumhara niyam saari duniya ko sambhale hue hai. Yeh oopar bhi hai aur andar bhi, samundar ke paani mein bhi aur dil mein bhi. Tumhari ek aisi lah hai jo meethi hai aur paani ke upar laayi jaati hai. Humein us lah ko paana chahiye.