Sukta 58
Sukta 4.58
Vāmadeva Gautama (traditional attribution for RV 4.58)
Ghṛta / Soma-essence (with a mystic-theological focus rather than a single anthropomorphic deity)
Triṣṭubh
ऋग्वेदस्य ४.५८ सूक्तं घृतस्य (सोम-तेजोरसस्य) रहस्यमयं स्तोत्रम्। घृतं मधुमती तरङ्ग इव विश्वसागरात् उदेति, सूक्ष्माभिषवेन अन्तःशुद्ध्या च “अमृतत्वं” भवति। अत्र यज्ञीयाहुतिः गूढया अध्यात्मविद्यया सह संयुज्यते—घृतं देवानां जिह्वा, अमृतस्य नाभिश्च—यथा बाह्याहुतिः अन्तःप्रवाहं, विशुद्धचैतन्यस्य स्फुटप्रवाहं, प्रतिबिम्बयति।
Mantras
Mantra 1
समुद्रादूर्मिर्मधुमाँ उदारदुपांशुना सममृतत्वमानट् । घृतस्य नाम गुह्यं यदस्ति जिह्वा देवानाममृतस्य नाभिः ॥
समुद्रादूर्मिर्मधुमाँ उदारदुपांशुना सममृतत्वमानट्। घृतस्य नाम गुह्यं यदस्ति जिह्वा देवानाममृतस्य नाभिः॥
Mantra 2
वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन्यज्ञे धारयामा नमोभिः । उप ब्रह्मा शृणवच्छस्यमानं चतुःशृङ्गोऽवमीद्गौर एतत् ॥
वयं नाम प्र ब्रवाम घृतस्य; अस्मिन् यज्ञे नमोभिः तद् धारयामः। उप ब्रह्मा शृणवच्छस्यमानम्; चतुःशृङ्गो वृषभोऽवमीद् गौर एतत्।
Mantra 3
चत्वारि शृङ्गा त्रयो अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासो अस्य । त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महो देवो मर्त्याँ आ विवेश ॥
चत्वारि शृङ्गा त्रयोऽस्य पादाः, द्वे शीर्षे सप्त हस्तासोऽस्य। त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति; महो देवो मर्त्यान् आ विवेश।
Mantra 4
त्रिधा हितं पणिभिर्गुह्यमानं गवि देवासो घृतमन्वविन्दन् । इन्द्र एकं सूर्य एकं जजान वेनादेकं स्वधया निष्टतक्षुः ॥
त्रिधा हितं पणिभिर्गुह्यमानं गवि देवासो घृतमन्वविन्दन्। इन्द्र एकं सूर्य एकं जजान; वेनादेकं स्वधया निष्टतक्षुः।
Mantra 5
एता अर्षन्ति हृद्यात्समुद्राच्छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे । घृतस्य धारा अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य आसाम् ॥
एताः स्रवन्ति हृदयात् समुद्रात् शतव्रजाः, रिपुणा नावचक्ष्याः। घृतस्य धाराः अभि चाकशीमि; हिरण्ययो वेतसो मध्य आसाम्।
Mantra 6
सम्यक्स्रवन्ति सरितो न धेना अन्तर्हृदा मनसा पूयमानाः । एते अर्षन्त्यूर्मयो घृतस्य मृगा इव क्षिपणोरीषमाणाः ॥
सम्यक् स्रवन्ति सरितो न धेनाः, अन्तर्हृदा मनसा पूयमानाः। एते अर्षन्ति ऊर्मयो घृतस्य, मृगा इव क्षिपणोः ईषमाणाः।
Mantra 7
सिन्धोरिव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः । घृतस्य धारा अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्नूर्मिभिः पिन्वमानः ॥
सिन्धोरिव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः। घृतस्य धाराः अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन् ऊर्मिभिः पिन्वमानः।
Mantra 8
अभि प्रवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः स्मयमानासो अग्निम् । घृतस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः ॥
अग्निमभि प्रवन्ते समानेव योषितः कल्याण्यः स्मयमानाः। घृतस्य धाराः समिधो नसंते; ता जुषाणो जातवेदाः हर्षेणोर्ध्वं हर्यति।
Mantra 9
कन्या इव वहतुमेतवा उ अञ्ज्यञ्जाना अभि चाकशीमि । यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घृतस्य धारा अभि तत्पवन्ते ॥
कन्या इव वहतुमेतवः, अञ्ज्यञ्जानाः, अहं तानभि चाकशीमि। यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञः, तत्र घृतस्य धाराः तदभि पवन्ते।
Mantra 10
अभ्यर्षत सुष्टुतिं गव्यमाजिमस्मासु भद्रा द्रविणानि धत्त । इमं यज्ञं नयत देवता नो घृतस्य धारा मधुमत्पवन्ते ॥
सुष्टुतिमभ्यर्षत, गव्यं आजिम्; अस्मासु भद्राणि द्रविणानि धत्त। इमं यज्ञं नयत देवता नो; घृतस्य धाराः मधुमत्पवन्ते।
Mantra 11
धामन्ते विश्वं भुवनमधि श्रितमन्तः समुद्रे हृद्यन्तरायुषि । अपामनीके समिथे य आभृतस्तमश्याम मधुमन्तं त ऊर्मिम् ॥
ते धामन्ते विश्वं भुवनमधि श्रितम्, अन्तः समुद्रे हृदि अन्तरायुिष प्रतिष्ठितम्। अपामनीके समिथे य आभृतः स मधुमन्तं त ऊर्मिं वयं श्याम।
Frequently Asked Questions
It uses ghee as the ritual symbol, but it mainly teaches a hidden meaning: ghṛta is a subtle “essence” that becomes amṛta when purified and offered with right inner awareness.
Because ghṛta is the medium through which the offering is ‘tasted’ and carried—ritually by Agni, and mystically as the divine power that receives and transforms the sacrifice.
The “ocean” is the cosmic source (often linked with the Waters and Soma); the “wave” is the rising current of sweetness/essence—experienced outwardly as oblation and inwardly as clarified, life-giving consciousness.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.