Sukta 56
Sukta 4.56
Vāmadeva Gautama (traditional for Mandala 4)
Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)
Trishtubh (probable; verify)
ಈ ಸ್ತೋತ್ರವು ದ್ಯಾವಾಪೃಥಿವೀ (ಆಕಾಶ–ಭೂಮಿ) ಯನ್ನು ಆದಿಮ, ವಿಶಾಲ ಪೋಷಕರಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ—ಅವರು ಆಕಾಶಾವಕಾಶವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಋತ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಕ್ರಮ)ವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಮದೇವನು ಶುದ್ಧ ಸ್ತುತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ದೀಪ್ತಿಮಂತರಾಗಲಿ, ವಿಶಾಲ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ, ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ಸುತ್ತ ಆಸೀನರಾಗಲಿ; ಆಗ ಆರಾಧಕನು ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾನೆ.
Mantras
Mantra 1
मही द्यावापृथिवी इह ज्येष्ठे रुचा भवतां शुचयद्भिरर्कैः । यत्सीं वरिष्ठे बृहती विमिन्वन्रुवद्धोक्षा पप्रथानेभिरेवैः ॥
ಹೇ ಮಹಾನ್ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ, ಇಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಥಮತ್ವದಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧಿಕರ ಅರ್ಕಗಳು (ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳು) ಮೂಲಕ ನಮಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಮಯರಾಗಿರಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವಿಶಾಲತೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತೀ (ವಿಶಾಲಿನಿ) ತನ್ನ ಆಕಾಶಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ, ಗರ್ಜಿಸುವ ವೃಷಭ (ಬಲವಂತ) ತನ್ನ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ವೇಗಗಳಿಂದ ಅವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಾನೆ.
Mantra 2
देवी देवेभिर्यजते यजत्रैरमिनती तस्थतुरुक्षमाणे । ऋतावरी अद्रुहा देवपुत्रे यज्ञस्य नेत्री शुचयद्भिरर्कैः ॥
ದೇವಿಯರು ಯಜ್ಯರಾದ ದೇವರೊಂದಿಗೆ—ಯಜತ್ರ ದೇವರೊಂದಿಗೆ—ಅಕ್ಷಯವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ; ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಋತದ ರಕ್ಷಕಿಯರು, ಅದ್ರುಹಾ (ಕಪಟರಹಿತ), ದೇವಪುತ್ರಿಯರು; ಶುಚಿ ಅರ್ಕಗಳಿಂದ (ಪವಿತ್ರ ಸ್ತುತಿಗೀತೆಗಳಿಂದ) ಯಜ್ಞದ ನೇತ್ರಿಯಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
Mantra 3
स इत्स्वपा भुवनेष्वास य इमे द्यावापृथिवी जजान । उर्वी गभीरे रजसी सुमेके अवंशे धीरः शच्या समैरत् ॥
ಅವನೇ—ಸ್ವಪಾ (ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ)—ಭುವನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದನು; ಇವು ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ (ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿ)ಯನ್ನು ಜನಿಸಿದವನು. ವಿಶಾಲವೂ ಗಂಭೀರವೂ ಆದ ಆ ಎರಡು ರಜಸ್ಸುಗಳು (ಲೋಕವಿಸ್ತಾರಗಳು) ಸುಮೇಕೆ (ಸುಸ್ಥಿರ)ವಾಗಿವೆ; ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಧೀರ ಋಷಿಯು ತನ್ನ ಶಚ್ಯಾ (ಕಾರ್ಯಸಾಧಕ ಶಕ್ತಿ)ಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮರಸಗೊಳಿಸಿದನು.
Mantra 4
नू रोदसी बृहद्भिर्नो वरूथैः पत्नीवद्भिरिषयन्ती सजोषाः । उरूची विश्वे यजते नि पातं धिया स्याम रथ्यः सदासाः ॥
ಈಗ ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವೀ ನಮ್ಮನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಶಾಲ ವರೂಥಗಳಿಂದ (ಆಶ್ರಯ-ರಕ್ಷಣೆಗಳಿಂದ) ಕಾಪಾಡಲಿ; ಪತ್ನೀವತ್ ಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸಜೋಷಾ (ಒಂದೇ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ) ಇಷಯಂತೀ—ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ. ಉರೂಚೀ (ವಿಶಾಲ ಪ್ರಕಾಶವುಳ್ಳ), ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಯಜ್ಯ—ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿ ಪಾತಂ (ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕಾಯಲಿ); ಮತ್ತು ಧಿಯಾ (ಪ್ರೇರಿತ ಚಿಂತನೆ)ಯಿಂದ ನಾವು ರಥ್ಯಃ—ಮಾರ್ಗಯೋಗ್ಯ—ಆಗಿ, ಸದಾಸಾಃ—ಪಥದ ಸ್ಥಿರ ಸಂಗಾತಿಗಳಾಗೋಣ.
Mantra 5
प्र वां महि द्यवी अभ्युपस्तुतिं भरामहे । शुची उप प्रशस्तये ॥
ಹೇ ದ್ಯಾವದ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ದ್ವಯರೇ! ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ನಾವು ಅಭ್ಯುಪಸ್ತುತಿರೂಪವಾಗಿ ಎತ್ತಿದ ಸಮೀಪಗಾನವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತರುತ್ತೇವೆ; ಶುಚಿ ಶಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ, ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ನಾವು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತೇವೆ.
Mantra 6
पुनाने तन्वा मिथः स्वेन दक्षेण राजथः । ऊह्याथे सनादृतम् ॥
ಸ್ವತಃ ತನ್ನುವಿನಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತ, ಸ್ವಂತ ದಕ್ಷದಿಂದ ನೀವು ಆಳುತ್ತೀರಿ; ಸನಾತನದಿಂದಿರುವ ಋತಂ—ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮವನ್ನು ನೀವು ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೀರಿ.
Mantra 7
मही मित्रस्य साधथस्तरन्ती पिप्रती ऋतम् । परि यज्ञं नि षेदथुः ॥
ಮಿತ್ರನ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಸಾಧಿಸುತ್ತೀರಿ; ದಾಟಿ ಹೋಗಿ, ನೀವು ಋತಂ—ಸತ್ಯ-ಕ್ರಮವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ತುಂಬಿಸುತ್ತೀರಿ. ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅದರೊಳಗೆ ನೀವು ಆಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ—ಮಾನವ ಅರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಸೌಹಾರ್ದವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾ.
Frequently Asked Questions
They are Heaven and Earth praised together as a divine pair—the vast, ancient supports of the world who give space, stability, and protection.
The poet asks Heaven-and-Earth to shine through pure hymns, protect the worshipper with broad shelter, and establish ṛta (right order) within the sacrifice.
Mitra represents harmony and right relations; the hymn says Heaven-and-Earth ‘accomplish Mitra’s work’ by nourishing ṛta and making the yajña orderly and effective.
Ask anything about Sukta 56 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.