Opening the text

Sukta 1.113
Kutsa Āṅgirasa (traditional ascription for RV 1.113 in many recensions)
Uṣas (Dawn)
Gāyatrī (RV 1.113 is predominantly Gāyatrī)
Ten hymn chwali Uṣas (Jutrzenkę) jako "światło świateł", która odradza się każdego dnia, wypierając Noc i budząc wszystkie istoty do ruchu, pracy i kultu. Refleksja nad przemijaniem ludzkiego życia - wcześniejsze pokolenia "odeszły", podczas gdy ta sama Jutrzenka powraca - skłania do terminowego działania i właściwego dążenia. Sukta kończy się prośbą, aby pomyślne dary niesione przez Jutrzenki zostały potwierdzone i pomnożone przez Mitra-Varuṇa i sprzymierzone moce kosmiczne.
Mantra 1
इदं श्रेष्ठं ज्योतिषां ज्योतिरागाच्चित्रः प्रकेतो अजनिष्ट विभ्वा । यथा प्रसूता सवितुः सवायँ एवा रात्र्युषसे योनिमारैक् ॥
To najwyższe Światło ze świateł nadeszło; Cudowny, o jasnym poznaniu, zrodził się w swej rozległości. Jak zrodzona dla natchnienia Savitṛa, tak Noc oddała łono Jutrzence.
Mantra 2
रुशद्वत्सा रुशती श्वेत्यागादारैगु कृष्णा सदनान्यस्याः । समानबन्धू अमृते अनूची द्यावा वर्णं चरत आमिनाने ॥
Promienna swymi lśniącymi cielętami, sama promienna, jasnobiała nadeszła; a czarna odeszła ze swych siedzib. Dwie nieśmiertelne siostry, jednej więzi, poruszające się w następstwie, przemierzają swą barwę bez szkody.
Mantra 3
समानो अध्वा स्वस्रोरनन्तस्तमन्यान्या चरतो देवशिष्टे । न मेथेते न तस्थतुः सुमेके नक्तोषासा समनसा विरूपे ॥
Jedna jest nieskończona ścieżka dwóch Sióstr; jednak każda na swój sposób porusza się po tym samym szlaku, prowadzona przez boski nakaz. Nie zderzają się, nie zatrzymują się w jednym miejscu: Noc i Jutrzenka, jednej myśli, kroczą naprzód, różne w formie, lecz złączone jedną wolą.
Mantra 4
भास्वती नेत्री सूनृतानामचेति चित्रा वि दुरो न आवः । प्रार्प्या जगद्व्यु नो रायो अख्यदुषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥
Promienna, przewodniczka prawdziwych wypowiedzi duszy, staje się jawna; cudowna, otworzyła szeroko drzwi dla nas. Dotykając i poruszając świat, uczyniła widocznymi dla nas pełnię bytu: Jutrzenka poruszyła wszystkie światy do przebudzenia.
Mantra 5
जिह्मश्ये चरितवे मघोन्याभोगय इष्टये राय उ त्वम् । दभ्रं पश्यद्भ्य उर्विया विचक्ष उषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥
Aby krzywi i prości jednakowo kroczyli właściwie, o szczodra, przynosisz rozkosze i upragnione pełnie. Tym, którzy widzą mało, dajesz szeroki wzrok: Jutrzenka poruszyła wszystkie światy do przebudzenia.
Mantra 7
एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि व्युच्छन्ती युवतिः शुक्रवासाः । विश्वस्येशाना पार्थिवस्य वस्व उषो अद्येह सुभगे व्युच्छ ॥
Oto Córka Nieba, widziana twarzą do nas, wschodząca, młoda dziewica odziana w blask. Władczyni wszystkich ziemskich skarbów, o Jutrzenko, pomyślna, wzejdź tu dziś dla nas w pełni.
Mantra 8
परायतीनामन्वेति पाथ आयतीनां प्रथमा शश्वतीनाम् । व्युच्छन्ती जीवमुदीरयन्त्युषा मृतं कं चन बोधयन्ती ॥
Podąża śladem tych, którzy odchodzą i idzie pierwsza przed tymi, którzy przybywają, wieczysta w swym następstwie. Wschodząc, podnosi istotę żywą; nie budzi żadnej martwoty, lecz wzywa siłę życiową, by powstała.
Mantra 9
उषो यदग्निं समिधे चकर्थ वि यदावश्चक्षसा सूर्यस्य । यन्मानुषान्यक्ष्यमाणाँ अजीगस्तद्देवेषु चकृषे भद्रमप्नः ॥
O Jutrzenko, gdy sprawiłaś, że Ogień został rozpalony, gdy otworzyłaś wzrok Słońca, gdy poruszyłaś ludzi przygotowujących ofiarę, wtedy dokonujesz wśród bogów szczęśliwego dzieła, dobroczynnego urzeczywistnienia.
Mantra 10
कियात्या यत्समया भवाति या व्यूषुर्याश्च नूनं व्युच्छान् । अनु पूर्वाः कृपते वावशाना प्रदीध्याना जोषमन्याभिरेति ॥
Jak długa jest miara jej pory, tych, które wzeszły, i tych, które teraz wschodzą? Tęskni i porusza się w zgodzie z wcześniejszymi; lśniąc, podąża naprzód z innymi, szukając radosnej zgody mocy.
Mantra 11
ईयुष्टे ये पूर्वतरामपश्यन्व्युच्छन्तीमुषसं मर्त्यासः । अस्माभिरू नु प्रतिचक्ष्याभूदो ते यन्ति ये अपरीषु पश्यान् ॥
Odeszli, ci śmiertelnicy, którzy widzieli wcześniejszą Jutrzenkę, gdy wschodziła. Teraz ona stała się widoczna dla nas w zamian; leci ci, którzy mijają, którzy nawet widząc, pozostają w dalszych odległościach.
Mantra 12
यावयद्द्वेषा ऋतपा ऋतेजाः सुम्नावरी सूनृता ईरयन्ती । सुमङ्गलीर्बिभ्रती देववीतिमिहाद्योषः श्रेष्ठतमा व्युच्छ ॥
Przeganiając nienawiść, strażniczka rty i z rty zrodzona, przynosząc okrycia łaski, wprowadza w ruch prawdziwą mowę. Niosąc pomyślne harmonie i drogę bogów, o Jutrzenko najwznioślejsza, wzejdź tu dziś.
Mantra 13
शश्वत्पुरोषा व्युवास देव्यथो अद्येदं व्यावो मघोनी । अथो व्युच्छादुत्तराँ अनु द्यूनजरामृता चरति स्वधाभिः ॥
Od dawien dawna Jutrzenka, bogini, rozbłysła; i dzisiaj również, o szczodra, odsłoniłaś ten świat. A gdy wzejdzie, podąża ku późniejszym dniom, niestarzejąca się, nieśmiertelna, swoją własną wewnętrzną mocą.
Mantra 14
व्यञ्जिभिर्दिव आतास्वद्यौदप कृष्णां निर्णिजं देव्यावः । प्रबोधयन्त्यरुणेभिरश्वैरोषा याति सुयुजा रथेन ॥
Swoimi promiennymi ozdobami błyszczy z siedzib Nieba; bogini odrzuciła czarne przykrycie. Budząc wszystkich swymi rudymi końmi, Uṣas przybywa, dobrze zaprzężona, na swym rydwanie.
Mantra 15
आवहन्ती पोष्या वार्याणि चित्रं केतुं कृणुते चेकिताना । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनां विभातीनां प्रथमोषा व्यश्वैत् ॥
Przynosząc to, co krzepi, i pożądane pełnie, tworzy cudowny sztandar światła, świadoma i przenikliwa. Pierwsza Jutrzenka rozbłysła, stałym wzorem dla wszystkich świtów, które nadeszły i nadejdą, dla wszystkich lśniących.
Mantra 16
उदीर्ध्वं जीवो असुर्न आगादप प्रागात्तम आ ज्योतिरेति । आरैक्पन्थां यातवे सूर्यायागन्म यत्र प्रतिरन्त आयुः ॥
Wyprostowany przyszedł nasz żywy oddech; naprzód odeszła ciemność, a Światło przychodzi. Otwarta została droga dla Słońca do wędrówki; dotarliśmy do miejsca, gdzie życie jest podtrzymywane i przedłużane.
Mantra 17
स्यूमना वाच उदियर्ति वह्निः स्तवानो रेभ उषसो विभातीः । अद्या तदुच्छ गृणते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि प्रजावत् ॥
Z pełnią natchnionej mowy płomień woli wznosi się ku górze, wychwalając lśniące Jutrzenki śpiewem. I dzisiaj również, o szczodra, zabłyśnij dla śpiewaka; utwierdź w nas życie bogate w potomstwo duszy.
Mantra 18
या गोमतीरुषसः सर्ववीरा व्युच्छन्ति दाशुषे मर्त्याय । वायोरिव सूनृतानामुदर्के ता अश्वदा अश्नवत्सोमसुत्वा ॥
Te Jutrzenki, które błyszczą, bogate w promienie i pełne sił duszy, dla śmiertelnika, który daje, jak szerokie wypowiedzi Vāyu w ich wzniosłym przypływie, niech przez wyciskanie Somy osiągnie je, te, które dają energie szybkiej mocy.
Mantra 19
माता देवानामदितेरनीकं यज्ञस्य केतुर्बृहती वि भाहि । प्रशस्तिकृद्ब्रह्मणे नो व्युच्छा नो जने जनय विश्ववारे ॥
Matko bogów, oblicze Aditi, sztandarze ofiary, o Ogromna, zabłyśnij. Twórczyni właściwej chwały dla naszego świętego słowa, zaświeć dla nas; daj narodziny w naszym ludzie pełni wszystkiego, co pożądane.
Mantra 20
यच्चित्रमप्न उषसो वहन्तीजानाय शशमानाय भद्रम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
Cokolwiek cudownego spełnienia Jutrzenki przynoszą jako dobro dla czciciela, który się stara, niech to Mitra i Varuṇa pomnożą dla nas; oraz Aditi, i Rzeka płynącego bytu, i Ziemia, i Niebo.
Uṣas is the goddess of Dawn, praised as the radiant power that reveals the world, awakens beings, and restores the daily order by replacing Night with light.
Along with celebrating sunrise, the hymn reminds us that human life is brief—many who saw earlier dawns are gone—so we should wake up inwardly and use the present day well.
It is best recited at dawn facing east, with a calm mind; it can accompany a simple morning fire offering or a quiet prayer for clarity, right action, and auspicious results.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.