Sukta 113

Mantra 1

इदं श्रेष्ठं ज्योतिषां ज्योतिरागाच्चित्रः प्रकेतो अजनिष्ट विभ्वा । यथा प्रसूता सवितुः सवायँ एवा रात्र्युषसे योनिमारैक् ॥

ఇది జ్యోతుల జ్యోతి—అత్యుత్తమ ప్రకాశం—వచ్చి చేరింది; విచిత్రుడు, స్పష్టప్రజ్ఞుడు, విస్తారమైన (విభ్వా) లోకంలో జన్మించాడు. సవితృ యొక్క ‘సవ’ (ప్రేరణ/ఉద్వేగం) కొరకు ప్రసూతమైనదానివలె, రాత్రి ఉషస్సుకు తన యోని (గర్భం)ను అప్పగించింది.

Mantra 2

रुशद्वत्सा रुशती श्वेत्यागादारैगु कृष्णा सदनान्यस्याः । समानबन्धू अमृते अनूची द्यावा वर्णं चरत आमिनाने ॥

ప్రకాశించే వత్సములతో ప్రకాశిస్తూ, తానూ ప్రకాశిస్తూ—శ్వేత-దీప్తి గల ఆమె వచ్చింది; ఆమె ఆసనముల నుండి కృష్ణా (అంధకారం) తొలగిపోయింది. ఒకే బంధముగల, అమృత (అమర) ఇద్దరు సోదరీమణులు—క్రమంగా క్రమంగా సాగుతూ—తమ వర్ణాన్ని హానిలేకుండా సంచరిస్తారు.

Mantra 3

समानो अध्वा स्वस्रोरनन्तस्तमन्यान्या चरतो देवशिष्टे । न मेथेते न तस्थतुः सुमेके नक्तोषासा समनसा विरूपे ॥

ఆ రెండు సోదరీమణుల (రాత్రి, ఉష) మార్గం ఒకటే; అది అనంతం. అయినా దైవ నియమానికి లోబడి, అదే బాటపై వారు తమ తమ రీతిలో సాగుతారు. వారు పరస్పరం ఢీకొనరు, ఒకచోట నిలిచిపోరు; భిన్నరూపాలైన రాత్రి మరియు ఉష ఒకే సంకల్పంతో ముందుకు కదులుతాయి.

Mantra 4

भास्वती नेत्री सूनृतानामचेति चित्रा वि दुरो न आवः । प्रार्प्या जगद्व्यु नो रायो अख्यदुषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥

ప్రకాశవంతురాలు, సూనృతా (సత్యవాక్కు)-కు నేత్రి, ఆమె ప్రత్యక్షమవుతుంది; ఆశ్చర్యంగా ఆమె మనకొరకు ద్వారాలను విశాలంగా తెరిచింది. జగత్తును తాకి చలనం కలిగిస్తూ, మనకు రాయః (సంపదలు)ను దర్శనీయంగా చేసింది; ఉషా సమస్త భువనాలను మేల్కొలిపింది.

Mantra 5

जिह्मश्ये चरितवे मघोन्याभोगय इष्टये राय उ त्वम् । दभ्रं पश्यद्भ्य उर्विया विचक्ष उषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥

వంకరగానూ సూటిగానూ ఉన్నవారందరూ యథోచితంగా సాగుటకు, హే మఘోనీ (ఉదారిణీ), నీవు భోగ్య సుఖాలను, ఇష్ట రాయః (కాంక్షిత సంపదలను) ప్రసాదిస్తావు. తక్కువగా చూసేవారికి నీవు విశాల దృష్టిని ఇస్తావు; ఉషా సమస్త భువనాలను మేల్కొలిపింది.

Mantra 7

एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि व्युच्छन्ती युवतिः शुक्रवासाः । विश्वस्येशाना पार्थिवस्य वस्व उषो अद्येह सुभगे व्युच्छ ॥

ఇదిగో దివో దుహిత ఉషా మన ఎదుట ప్రత్యక్షమైంది—వెలుగుతూ ఉదయించే, ప్రకాశవస్త్రధారిణి యువతి. సమస్త పార్థివ వసువులకు అధీశ్వరి, ఓ శుభగే ఉషః, నేడు ఇక్కడ మా కొరకు సంపూర్ణతతో ఉదయించు.

Mantra 8

परायतीनामन्वेति पाथ आयतीनां प्रथमा शश्वतीनाम् । व्युच्छन्ती जीवमुदीरयन्त्युषा मृतं कं चन बोधयन्ती ॥

వెళ్లిపోతువారి మార్గాన్ని ఆమె అనుసరిస్తుంది; వచ్చేవారికి ముందుగా ఆమెనే మొదటగా సాగుతుంది—శాశ్వత పరంపరతో. ఉదయించే ఉషా జీవాన్ని లేపుతుంది; ఏ మృతాన్నీ ఆమె మేల్కొలపదు; ప్రాణశక్తిని లేచిరావమని ప్రేరేపిస్తుంది.

Mantra 9

उषो यदग्निं समिधे चकर्थ वि यदावश्चक्षसा सूर्यस्य । यन्मानुषान्यक्ष्यमाणाँ अजीगस्तद्देवेषु चकृषे भद्रमप्नः ॥

ఓ ఉషా, నీవు సమిధలతో అగ్నిని ప్రజ్వలింపజేసినప్పుడు, సూర్యుని దర్శనాన్ని విస్తరించినప్పుడు, హవిస్-యజ్ఞానికి సిద్ధమవుతున్న మనుష్యులను నీవు ప్రేరేపించినప్పుడు—అప్పుడు దేవుల మధ్య నీవు కల్యాణకరమైన కార్యాన్ని, శుభసిద్ధిని సాధిస్తావు.

Mantra 10

कियात्या यत्समया भवाति या व्यूषुर्याश्च नूनं व्युच्छान् । अनु पूर्वाः कृपते वावशाना प्रदीध्याना जोषमन्याभिरेति ॥

ఆమె ఋతుకాలపు కొలత ఎంత—ఇప్పటికే వ్యుష్టమైన ఉషస్సులు, ఇంకా ఇప్పుడు వ్యుచ్ఛమవుతున్న ఉషస్సులు? ఆమె పూర్వ ఉషస్సుల పట్ల అనురాగంతో ఆకులై వాటిని అనుసరించి సాగుతుంది; ప్రకాశిస్తూ, ఇతర ఉషస్సులతో కలిసి ముందుకు పోతుంది—దేవశక్తుల ప్రసన్న సమ్మతి (జోష) కోరుతూ.

Mantra 11

ईयुष्टे ये पूर्वतरामपश्यन्व्युच्छन्तीमुषसं मर्त्यासः । अस्माभिरू नु प्रतिचक्ष्याभूदो ते यन्ति ये अपरीषु पश्यान् ॥

వారు వెళ్లిపోయారు—పూర్వ ఉషస్సును వ్యుచ్ఛమవుతుండగా చూసిన మానవులు. ఇప్పుడు అదే ఉషస్సు మనకు ప్రత్యక్షమైంది; కానీ వారు ముందుకు సాగిపోతారు—చూస్తూనే దూరమైన పరప్రాంతాల్లోనే నిలిచిపోయేవారు.

Mantra 12

यावयद्द्वेषा ऋतपा ऋतेजाः सुम्नावरी सूनृता ईरयन्ती । सुमङ्गलीर्बिभ्रती देववीतिमिहाद्योषः श्रेष्ठतमा व्युच्छ ॥

ద్వేషాన్ని తరిమివేసే, ఋతానికి రక్షకురాలు మరియు ఋతజనిత, అనుగ్రహపు ఆవరణాలను తెచ్చే ఆమె ‘సూనృతా’—సత్యవాణి—ని ప్రవహింపజేస్తుంది. శుభమంగళ సమన్వయాలను, దేవమార్గాన్ని (దేవవీతి) ధరించి, ఓ శ్రేష్ఠతమ ఉషస్సా, ఈ రోజు ఇక్కడ వ్యుచ్ఛమవు.

Mantra 13

शश्वत्पुरोषा व्युवास देव्यथो अद्येदं व्यावो मघोनी । अथो व्युच्छादुत्तराँ अनु द्यूनजरामृता चरति स्वधाभिः ॥

పూర్వకాలం నుంచే దేవి ఉషస్సు నిరంతరం ప్రకాశిస్తూ వచ్చింది; ఈ రోజూ, ఓ మఘోనీ (దానవతి), నీవు ఈ లోకాన్ని వెలుగులోకి తెచ్చావు. ఆమె ఉదయించిన తరువాత, ఆమె తరువాతి దినాల వైపు సాగుతుంది—అజర, అమృత—తన స్వధా (అంతర్నిహిత శక్తి) చేత.

Mantra 14

व्यञ्जिभिर्दिव आतास्वद्यौदप कृष्णां निर्णिजं देव्यावः । प्रबोधयन्त्यरुणेभिरश्वैरोषा याति सुयुजा रथेन ॥

తన కాంతిమయ అలంకారాలతో ఆమె దివ్య లోక నివాసాల నుండి ప్రకాశిస్తుంది; దేవి ఉషస్సు నల్లని ఆవరణాన్ని తొలగించింది. అరుణ అశ్వాలతో అందరినీ మేల్కొలిపుతూ, ఉషస్సు సుయుజ రథంపై వచ్చుచున్నది.

Mantra 15

आवहन्ती पोष्या वार्याणि चित्रं केतुं कृणुते चेकिताना । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनां विभातीनां प्रथमोषा व्यश्वैत् ॥

పోషణములను, కావలసిన సమృద్ధులను మోసుకొచ్చి, చైతన్యముతో వివేకముతో వెలుగుని అద్భుత ధ్వజంగా నిర్మిస్తుంది. మొదట ప్రకాశించిన ఉషస్సే, వచ్చినవీ రానున్నవీ అయిన సమస్త ఉషస్సులకు శాశ్వత ఉపమానం—సర్వ ప్రకాశించువారికి—ఆ ఉషస్సు వెలిగింది.

Mantra 16

उदीर्ध्वं जीवो असुर्न आगादप प्रागात्तम आ ज्योतिरेति । आरैक्पन्थां यातवे सूर्यायागन्म यत्र प्रतिरन्त आयुः ॥

మన జీవప్రాణం పైకి లేచివచ్చింది; చీకటి ముందుకు తొలగిపోయింది, జ్యోతి ప్రకాశిస్తుంది. సూర్యుని గమనానికి మార్గం తెరచబడింది; ఆయువు నిలిచి విస్తరించే స్థానాన్ని మేము చేరాము.

Mantra 17

स्यूमना वाच उदियर्ति वह्निः स्तवानो रेभ उषसो विभातीः । अद्या तदुच्छ गृणते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि प्रजावत् ॥

ప్రేరిత వాక్కు పరిపూర్ణతతో వహ్ని పైకి లేస్తుంది; స్తోత్రగానంతో ప్రకాశించే ఉషస్సులను స్తుతిస్తుంది. ఈ రోజూ, హే మఘోనీ, గాయకునికై ఉదయించు; మా లో ప్రజావంతమైన ఆయువును దృఢంగా నిలుపు.

Mantra 18

या गोमतीरुषसः सर्ववीरा व्युच्छन्ति दाशुषे मर्त्याय । वायोरिव सूनृतानामुदर्के ता अश्वदा अश्नवत्सोमसुत्वा ॥

గోమతీ, సర్వవీరా అయిన ఆ ఉషస్సులు దానం చేసే మర్త్యునికై విస్తరించి ఉదయిస్తాయి—వాయువు యొక్క సునృతాల వలె, ఉన్నత ఉదర్కంలో ఉప్పొంగి. సోమసుత్వా (సోమపీడనం) ద్వారా అతడు వాటిని పొందుగాక—అవి అశ్వవత్ శీఘ్రశక్తి యొక్క ఉర్జాలను ప్రసాదించేవి.

Mantra 19

माता देवानामदितेरनीकं यज्ञस्य केतुर्बृहती वि भाहि । प्रशस्तिकृद्ब्रह्मणे नो व्युच्छा नो जने जनय विश्ववारे ॥

దేవుల తల్లి, అదితి ముఖము, యజ్ఞపు కేతువు—ఓ బృహతీ, ప్రకాశించు. మా బ్రహ్మ-వాక్కుకు యోగ్యమైన ప్రశస్తిని కూర్చువాడవై, మా కొరకు ఉదయించు; ఓ విశ్వవారే, మా జనులలో సమస్త వాంఛనీయ సమృద్ధులను జనింపజేయి.

Mantra 20

यच्चित्रमप्न उषसो वहन्तीजानाय शशमानाय भद्रम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥

ఆరాధకుడైన, శ్రమించువాడైన జనునికి మేలుగా ఉషస్సులు తెచ్చే ఏ విచిత్ర ‘అప్న’ (పూర్తి/సిద్ధి) అయినా—దానిని మిత్రుడు, వరుణుడు మా కొరకు వృద్ధి చేయుగాక; అలాగే అదితి, సింధు, పృథివి, ద్యౌః (ఆకాశం) కూడాను.