Prakarana 9

Verse 163 (दोहा/सोरठा)

तुम्ह माया भगवान सिव सकल जगत पितु मातु। नाइ चरन सिर मुनि चले पुनि पुनि हरषत गातु।।81।।

tumha māyā bhagavāna siva sakala jagata pitu mātu | nāi carana sira muni cale puni-puni haraṣata gātu ||81||

'Ty jesteś Panem, i Ty sama jesteś Māyā; o Śiva, Ty jesteś ojcem i matką dla całego świata.' Skłoniwszy głowy u Jego stóp, mędrcy odeszli; ich ciała wciąż drżały z radości.

Verse 164 (चौपाई)

जाइ मुनिन्ह हिमवंतु पठाए। करि बिनती गिरजहिं गृह ल्याए।। बहुरि सप्तरिषि सिव पहिं जाई। कथा उमा कै सकल सुनाई।। भए मगन सिव सुनत सनेहा। हरषि सप्तरिषि गवने गेहा।। मनु थिर करि तब संभु सुजाना। लगे करन रघुनायक ध्याना।। तारकु असुर भयउ तेहि काला। भुज प्रताप बल तेज बिसाला।। तेंहि सब लोक लोकपति जीते। भए देव सुख संपति रीते।। अजर अमर सो जीति न जाई। हारे सुर करि बिबिध लराई।। तब बिरंचि सन जाइ पुकारे। देखे बिधि सब देव दुखारे।।

jāi muninh himavaṃtu paṭhāe. kari binatī girajāhiṃ gṛha lyāe.. bahuri saptariṣi siva pahiṃ jāī. kathā umā kai sakala sunāī.. bhae magana siva sunata sanehā. haraṣi saptariṣi gavane gehā.. manu thira kari taba saṃbhu sujānā. lage karana raghunāyaka dhyānā.. tāraku asura bhayau tehi kālā. bhuja pratāpa bala teja bisālā.. tẽhi saba loka lokapati jīte. bhae deva sukha saṃpati rīte.. ajara amara so jīti na jāī. hāre sura kari bibidha larāī.. taba biraṃci sana jāi pukāre. dekhe bidhi saba deva dukhāre..

Mędrcy udali się i posłali po Himavanta; zanosząc prośby, sprowadzili Giriję do jej domu. Potem Siedmiu Ṛṣi ponownie udało się do Śivy i opowiedziało mu całą historię Umā. Śiva był zachwycony, słuchając tej pełnej miłości relacji; Siedmiu Ṛṣi, radując się, powrócili do swoich siedzib. Wtedy mądry Sambhu, uspokoiwszy swój umysł, zaczął medytować nad Raghunāyakiem. W tym samym czasie demon Tāraka powstał, ogromny w potędze ramion, sile i blasku mocy. Podbił wszystkie światy i ich władców; bogowie zostali pozbawieni szczęścia i bogactwa. Nie starzejąc się i nie umierając, nie mógł być pokonany; nieśmiertelni zostali pokonani mimo toczenia wielu bitew. Wtedy udali się z wołaniem do Birañchi; Stwórca ujrzał wszystkich bogów w udręce.

Verse 165 (दोहा/सोरठा)

सब सन कहा बुझाइ बिधि दनुज निधन तब होइ। संभु सुक्र संभूत सुत एहि जीतइ रन सोइ।।82।।

saba sana kahā bujhāi bidhi danuja nidhana taba hoi | saṁbhu śukra saṁbhūta suta ehi jītai rana soi ||82||

Brahmā wyjaśnił sprawę wszystkim: tylko tak mogła nastąpić zagłada demona. Ogłosił: 'On jedynie, syn Śukry, zrodzony z Śambhu, przez ten środek zwycięży w bitwie.'

Verse 166 (चौपाई)

मोर कहा सुनि करहु उपाई। होइहि ईस्वर करिहि सहाई।। सतीं जो तजी दच्छ मख देहा। जनमी जाइ हिमाचल गेहा।। तेहिं तपु कीन्ह संभु पति लागी। सिव समाधि बैठे सबु त्यागी।। जदपि अहइ असमंजस भारी। तदपि बात एक सुनहु हमारी।। पठवहु कामु जाइ सिव पाहीं। करै छोभु संकर मन माहीं।। तब हम जाइ सिवहि सिर नाई। करवाउब बिबाहु बरिआई।। एहि बिधि भलेहि देवहित होई। मर अति नीक कहइ सबु कोई।। अस्तुति सुरन्ह कीन्हि अति हेतू। प्रगटेउ बिषमबान झषकेतू।।

mora kahā suni karahu upāī | hoihi īsvara karihi sahāī || satīṁ jo tajī daccha makha dehā | janamī jāi himācala gehā || tehiṁ tapu kīnha sambhu pati lāgī | siva samādhi baiṭhe sabu tyāgī || jadapi ahai asamañjasa bhārī | tadapi bāta eka sunahu hamārī || paṭhavahu kāmu jāi siva pāhīṁ | karai chobhu saṅkara mana māhīṁ || taba hama jāi sivahi sira nāī | karavāuba bibāhu bariāī || ehi bidhi bhalehi devahita hoī | mara ati nīka kahai sabu koī || astuti suranha kīnhi ati hetū | pragaṭeu biṣama-bāna jhaṣaketū ||

„Posłuchaj moich słów i znajdź sposób; wola Boża z pewnością udzieli pomocy. Ta, która niegdyś jako Satī porzuciła swoje ciało na ofierze Dakṣy, teraz odrodziła się w domu Himācali. Ona praktykowała ascezę i postanowiła wybrać Śambhu za swego Pana; podczas gdy Śiva siedzi w samādhi, mając wszystko porzucone. Choć trudność jest wielka, posłuchaj jednej mojej rady: Wyślij Kāmę do Śivy; niech poruszy niepokój w umyśle Śaṅkary. Wtedy ja pójdę, kłoniąc głowę przed Śivą, i sprawię, że małżeństwo zostanie godnie zawarte. W ten sposób dobro bogów zostanie spełnione; a jeśli on umrze, wszyscy powiedzą: 'To jest bardzo dobrze'. Z tym zamiarem bogowie wznieśli swą pieśń chwały i ukazał się groźny łucznik, Jhaṣaketu (Kāma).”

Verse 167 (दोहा/सोरठा)

सुरन्ह कहीं निज बिपति सब सुनि मन कीन्ह बिचार। संभु बिरोध न कुसल मोहि बिहसि कहेउ अस मार।।83।।

suranhaṁ kahīṁ nija bipati saba suni mana kīnha bicāra | sambhu birodha na kusala mohi bihasi kahe’u asa māra ||83||

Słysząc, jak bogowie w pełni opisują swoje ukryte cierpienie, on rozmyślał w swoim sercu. Wtedy, uśmiechając się, rzekł: „Sprzeciwienie się Śambhu nie może mi przynieść żadnego dobra.”

Verse 168 (चौपाई)

तदपि करब मैं काजु तुम्हारा। श्रुति कह परम धरम उपकारा।। पर हित लागि तजइ जो देही। संतत संत प्रसंसहिं तेही।। अस कहि चलेउ सबहि सिरु नाई। सुमन धनुष कर सहित सहाई।। चलत मार अस हृदयँ बिचारा। सिव बिरोध ध्रुव मरनु हमारा।। तब आपन प्रभाउ बिस्तारा। निज बस कीन्ह सकल संसारा।। कोपेउ जबहि बारिचरकेतू। छन महुँ मिटे सकल श्रुति सेतू।। ब्रह्मचर्ज ब्रत संजम नाना। धीरज धरम ग्यान बिग्याना।। सदाचार जप जोग बिरागा। सभय बिबेक कटकु सब भागा।।

tadapi karaba maiṁ kāju tumhārā | śruti kaha parama dharama upakārā || para hita lāgi tajai jo dehī | santata santa prasaṁsahiṁ tehī || asa kahi caleu sabahi siru nāī | sumana dhanuṣa kara sahita sahāī || calata māra asa hṛdayaṁ bicārā | siva birodha dhruva maranu hamārā || taba āpana prabhāu bistārā | nija basa kīnha sakala saṁsārā || kopeu jabahi bāricaraketū | chana mahuṁ miṭe sakala śruti setū || brahmacarja brata saṁjama nānā | dhīraja dharama gyāna bigyānā || sadācāra japa joga birāgā | sabhaya bibeka kaṭaku saba bhāgā ||

„Mimo to, wykonam wasze zadanie; gdyż Wedy głoszą, że czynienie dobra jest najwyższą dharmą. Tego, kto dla dobra innych poświęca nawet własne ciało, święci zawsze wychwalają. Tak mówiąc, skłonił głowę przed wszystkimi i wyruszył, z kwiatami i łukiem w dłoni, jako gotowy pomocnik. Jednak idąc, rozmyślał w sercu: 'Przeciwstawić się Śivie, nasza śmierć jest pewna.' Wtedy okazał swoją moc i podbił cały świat. Gdy czempion Varuṇy rozgniewał się, w jednej chwili wszystkie wały wedyjskie zostały zmyte. Brahmaćarja, śluby, rozmaite umartwienia; wytrwałość, dharma, wiedza i urzeczywistniona mądrość, Prawe postępowanie, powtarzanie Imienia, joga i brak przywiązności, o tak, cała armia bojaźliwego rozeznania uciekła.”

Verse 169 (छंद)

भागेउ बिबेक सहाय सहित सो सुभट संजुग महि मुरे। सदग्रंथ पर्बत कंदरन्हि महुँ जाइ तेहि अवसर दुरे।। होनिहार का करतार को रखवार जग खरभरु परा। दुइ माथ केहि रतिनाथ जेहि कहुँ कोपि कर धनु सरु धरा।।

bhāgeu bibeka sahāya sahita so subhaṭa sañjuga mahi mure | sad-grantha parbata kandaranhi mahũ jāi tehi avasara dure || honihāra kā karatāra ko rakhavāra jaga kharabharu parā | dui mātha kehi ratinātha jehi kahũ kopi kara dhanu saru dharā ||

Rozeznanie wraz ze swym sprzymierzeńcem uciekło; ten dzielny wojownik zginął na polu bitwy. A dobre pisma, jak góry i ich jaskinie, w tym momencie wycofały się, ukrywając się. Gdy to, co musi się stać, dokonuje się, kto może stać jako strażnik Stwórcy? Świat pogrążył się w zamęcie. I kto mógłby powstrzymać tego dwugłowego pana pożądania, który w gniewie chwycił za łuk i strzałę?

Verse 170 (दोहा/सोरठा)

जे सजीव जग अचर चर नारि पुरुष अस नाम। ते निज निज मरजाद तजि भए सकल बस काम।।84।।

je sajīva jaga acara cara nāri puruṣa asa nāma | te nija nija marajāda taji bhae sakala basa kāma ||84||

Wszystkie istoty na świecie, ruchome i nieruchome, kobiety i mężczyźni, słysząc takie Imię, porzuciły swoje właściwe granice; każda i każdy znalazła się pod władzą pożądania.

Verse 171 (चौपाई)

सब के हृदयँ मदन अभिलाषा। लता निहारि नवहिं तरु साखा।। नदीं उमगि अंबुधि कहुँ धाई। संगम करहिं तलाव तलाई।। जहँ असि दसा जड़न्ह कै बरनी। को कहि सकइ सचेतन करनी।। पसु पच्छी नभ जल थलचारी। भए कामबस समय बिसारी।। मदन अंध ब्याकुल सब लोका। निसि दिनु नहिं अवलोकहिं कोका।। देव दनुज नर किंनर ब्याला। प्रेत पिसाच भूत बेताला।। इन्ह कै दसा न कहेउँ बखानी। सदा काम के चेरे जानी।। सिद्ध बिरक्त महामुनि जोगी। तेपि कामबस भए बियोगी।।

sab ke hṛdayaṁ madana abhilāṣā | latā nihāri navahiṁ taru sākhā || nadīṁ umagi aṁbudhi kahuṁ dhāī | saṅgama karahiṁ talāva talāī || jahaṁ asi dasā jaṛanha kai baranī | ko kahi sakai sacetana karanī || pasu pacchī nabha-jala-thala-cārī | bhae kāmabasa samaya bisārī || madana-aṁdha byākula saba lokā | nisi dinu nahiṁ avalokahiṁ kokā || deva danuja nara kiṁnara byālā | preta pisāca bhūta betālā || inha kai dasā na kaheuṁ bakhānī | sadā kāma ke cere jānī || siddha birakta mahāmuni jogī | tepi kāmabasa bhae biyogī ||

W każdym sercu obudziła się tęsknota Miłości; pnącze, widząc świeże młode gałęzie, było do nich przyciągane. Rzeki, wezbrane pragnieniem, popłynęły ku morzu; stawy i małe oczka wodne szukały swoich spotkań. Gdy taki jest stan nawet nieożywionego świata, kto może opisać postępowanie świadomych? Zwierzęta i ptaki, i wszystko, co porusza się w niebie, wodzie i na ziemi, wpadło pod władzę namiętności i zapomniało o każdej porze i powściągliwości. Oślepione przez Madana, cały świat stał się niespokojny; we dnie i w nocy nikt nie mógł znieść, by nie patrzeć na kukułkę. Bogowie i demony, ludzie, kinnarowie i węże; pretowie, pishacze, bhūty i vetālowie, Nie zacząłem nawet opisywać ich stanu, wiedząc ich zawsze jako sługi pożądania. Nawet doskonali siddhowie, oderwani wielcy mędrcy i joginowie, ci również, opanowani przez namiętność, stali się kochankami w rozłące.

Verse 172 (छंद)

भए कामबस जोगीस तापस पावँरन्हि की को कहै। dekhahiṁ carācara nārimaya je brahmamaya dekhat rahe।। abala bilokahiṁ puruṣamaya jagu puruṣa saba abalāmaẏaṁ। dui daṁḍa bhari brahmāṁḍa bhitara kāmakṛta kautuka ayaṁ।।

bhae kāmabasa jogīsa tāpasa pāvaṁranhi kī ko kahai. dekhahiṁ carācara nārimaya je brahmamaya dekhata rahe.. abalā bilokahiṁ puruṣamaya jagu puruṣa saba abalāmayaṁ. dui daṁḍa bhari brahmāṁḍa bhitara kāmakṛta kautuka ayaṁ..

Nawet panowie joginów i surowi asceci, gdy zostali poddani władzy pożądania, są sprowadzeni do żałosnego stanu, kto może to opowiedzieć? Ci, którzy dawno postrzegali ruchomy i nieruchomy świat jako przeniknięty Brahmanem, teraz widzą go jako całkowicie kobiecy. Kobiety z kolei widzą świat jako całkowicie męski; a mężczyźni widzą wszystko jako kobietę. Przez czas dwóch daṇḍów, w samym zasięgu wszechświata, taki jest dziwny spektakl stworzony przez pożądanie.

Verse 173 (दोहा/सोरठा)

धरी न काहूँ धिर सबके मन मनसिज हरे। जे राखे रघुबीर ते उबरे तेहि काल महुँ।।85।।

dharī na kāhū̃ dhira sabake mana manasija hare | je rākhe raghubīra te ubare tehi kāla mahũ ||85||

Nikt nie mógł zachować spokoju; Kāma, zrodzony z umysłu bóg pożądania, skradł serca wszystkich. Tylko tych, których Raghuvīra chronił, ocalono w owej niebezpiecznej godzinie.

Verse 174 (चौपाई)

उभय घरी अस कौतुक भयऊ। जौ लगि कामु संभु पहिं गयऊ।। सिवहि बिलोकि ससंकेउ मारू। भयउ जथाथिति सबु संसारू।। भए तुरत सब जीव सुखारे। जिमि मद उतरि गएँ मतवारे।। रुद्रहि देखि मदन भय माना। दुराधरष दुर्गम भगवाना।। फिरत लाज कछु करि नहिं जाई। मरनु ठानि मन रचेसि उपाई।। प्रगटेसि तुरत रुचिर रितुराजा। कुसुमित नव तरु राजि बिराजा।। बन उपबन बापिका तड़ागा। परम सुभग सब दिसा बिभागा।। जहँ तहँ जनु उमगत अनुरागा। देखि मुएहुँ मन मनसिज जागा।।

ubhay gharī asa kautuka bhayū. jau lagi kāmu saṁbhu pahiṁ gayū.. sivahi biloki sasaṅkeu mārū. bhayau jathāthiti sabu saṁsārū.. bhae turata saba jīva sukhāre. jimi mada utari gaeṁ mata-vāre.. rudrahi dekhi madana bhaya mānā. durādharṣa durgama bhagavānā.. phirata lāja kachu kari nahiṁ jāī. maranu ṭhāni mana racēsi upāī.. pragaṭēsi turata rucira ritu-rājā. kusumita nava taru rāji birājā.. bana upa-bana bāpikā taṛāgā. parama subhaga saba disā bibhāgā.. jahāṁ tahāṁ janu umagata anurāgā. dekhi muehuṁ mana manasija jāgā..

Po obu stronach, przez ten krótki czas, powstał dziwny spektakl, dopóki Miłość (Kāma) nie dotarła do Śambhu. Widząc Śivę, Māra zaniepokoił się, obawiając się własnej zagłady; i cały świat powrócił do swego normalnego stanu. Natychmiast wszystkie istoty odzyskały spokój, jak pijacy trzeźwieją, gdy ich upojenie mija. Ujrzawszy Rudrę, Madana przyznał się do swego lęku, On jest tym, którego nie można zdobyć, Panem trudnym do podejścia. Zawstydzony, błąkał się, nie mogąc nic uczynić; postanowiwszy umrzeć, układał w myślach podstęp. Natychmiast przywołał pięknego króla pór roku, Wiosnę; nowe drzewa stały się wspaniałe, obciążone kwiatami. Lasy i gaje, studnie i stawy, każda strona stała się nadzwyczaj urocza. Tu i tam, jakby miłość rozlewała się wszędzie; nawet ci, którzy byli bliscy śmierci, na ten widok czuli, jak w sercu budzi się pożądanie.

Verse 175 (छंद)

जागइ मनोभव मुएहुँ मन बन सुभगता न परै कही। सीतल सुगंध सुमंद मारुत मदन अनल सखा सही।। बिकसे सरन्हि बहु कंज गुंजत पुंज मंजुल मधुकरा। कलहंस पिक सुक सरस रव करि गान नाचहिं अपछरा।।

jāgai manobhava muehũ mana bana subhagatā na parai kahī. sītala sugandha su-manda māruta madana anala sakhā sahī.. bikase saranhi bahu kañja guñjata puñja mañjula madhukarā. kalahansa pika suka sarasa rava kari gāna nācahiṁ apacharā..

Nawet jeśli uznany za zabitego, Manobhava (Miłość) budzi się ponownie; nigdzie uroda lasu nie znajduje rywala. Chłodne, pachnące, łagodnie wiejące wiatry są w istocie towarzyszami tego ognia pożądania. W wielu jeziorach lotosy rozkwitają, podczas gdy urocze roje pszczół brzęczą wokół nich. Łabędzie, kukułki i papugi wydają słodkie wołania, jakby śpiewając, a same apsary zdają się tańczyć.

Verse 176 (दोहा/सोरठा)

सकल कला करि कोटि बिधि हारेउ सेन समेत। चली न अचल समाधि सिव कोपेउ हृदयनिकेत।।86।।

sakala kalā kari koṭi bidhi hāreu sena sameta | calī na acala samādhi siva kopeu hṛdayaniketa ||86||

Choć zastosował każdą sztukę i niezliczone strategie, został pokonany wraz z całym wojskiem. Niewzruszona samādhi Śivy nawet się nie zachwiała, a Pan, który mieszka w sercu, rozgniewał się.

Verse 177 (चौपाई)

देखि रसाल बिटप बर साखा। तेहि पर चढ़ेउ मदनु मन माखा।। सुमन चाप निज सर संधाने। अति रिस ताकि श्रवन लगि ताने।। छाड़े बिषम बिसिख उर लागे। छुटि समाधि संभु तब जागे।। भयउ ईस मन छोभु बिसेषी। नयन उघारि सकल दिसि देखी।। सौरभ पल्लव मदनु बिलोका। भयउ कोपु कंपेउ त्रैलोका।। तब सिवँ तीसर नयन उघारा। चितवत कामु भयउ जरि छारा।। हाहाकार भयउ जग भारी। डरपे सुर भए असुर सुखारी।। समुझि कामसुखु सोचहिं भोगी। भए अकंटक साधक जोगी।।

dekhi rasāla biṭapa bara sākhā | tehi para caṛheu madanu mana mākhā || sumana cāpa nija sara sandhāne | ati risa tāki śravana lagi tāne || chāṛe biṣama bisikha ura lāge | chuṭi samādhi sambhu taba jāge || bhayu īsa mana chobhu biseṣī | nayana ughāri sakala disi dekhī || saurabha pallava madanu bilokā | bhayu kopu kampeu trailokā || taba sivã tīsara nayana ughārā | citavata kāmu bhayu jari chārā || hāhākāra bhayu jaga bhārī | ḍarape sura bhae asura sukhārī || samujhi kāma-sukhu socahĩ bhogī | bhae akaṇṭaka sādhaka jogī ||

Ujrzawszy piękną gałąź na drzewie mango, Miłość (Kāma), pszczoła miodu umysłu, wspiął się na nią. Nałożył własną strzałę na łuk z kwiatów i w gwałtownym zamiarze naciągnął go, celując blisko ucha. Wypuścił straszliwą strzałę, która ugodziła serce. Wtedy samādhi Śambhu prysło i on się przebudził. Nadzwyczajne poruszenie powstało w umyśle Pana; otworzywszy oczy, spojrzał w każdą stronę. Gdy ujrzał Miłość wśród woni i delikatnych liści, gniew zapłonął, a trzy światy zadrżały. Wtedy Śiwa otworzył trzecie oko; samym spojrzeniem Kāma został spalony na popiół. Wielki krzyk wypełnił świat: bogowie zlękli się, a demony radowały. Zrozumiawszy naturę zmysłowej rozkoszy, poszukiwacze przyjemności pogrążyli się w rozmyślaniach, podczas gdy jogiczni poszukiwacze stali się wolni od cierni.

Verse 178 (छंद)

जोगि अकंटक भए पति गति सुनत रति मुरुछित भई। रोदति बदति बहु भाँति करुना करति संकर पहिं गई। अति प्रेम करि बिनती बिबिध बिधि जोरि कर सन्मुख रही। प्रभु आसुतोष कृपाल सिव अबला निरखि बोले सही।।

jogi akaṇṭaka bhae pati gati sunata rati muruchita bhaī | rodati badati bahu bhā̃ti karuṇā karati śaṅkara pahĩ gaī | ati prema kari binatī bibidha bidhi jori kara sanmukha rahī | prabhu āsutoṣa kṛpāla śiva abalā nirakhi bole sahī ||

Słysząc o losie swego pana, jak Jogin stał się wolny od wszelkich przeszkód, Ratī (Umā) zemdlała. Płacząc i mówiąc na wiele sposobów, pełna współczucia, udała się do Śaṅkary. Z nadmierną miłością zanosiła różnorakie błagania, stojąc przed nim ze złożonymi rękami. Łaskawy Pan, Āśutoṣ Śiwa, patrząc na bezbronną dziewczynę, przemówił słowami stosownymi i prawdziwymi.

Verse 179 (दोहा/सोरठा)

अब तें रति तव नाथ कर होइहि नामु अनंगु। बिनु बपु ब्यापिहि सबहि पुनि सुनु निज मिलन प्रसंगु।।87।।

aba te rati tava nātha kara hoihi nāmu anaṅgu | binu bapu byāpihi sabahi puni sunu nija milana prasaṅgu ||87||

Odtąd, o Ratī, z ręki twego pana będzie nazywany Anangą, samą nazwą, pozbawioną cielesnej formy. Lecz choć bezcielesny, znów przeniknie i poruszy wszystko; teraz posłuchaj o okazji jego przeznaczonego ponownego spotkania.

Verse 180 (चौपाई)

जब जदुबंस कृष्न अवतारा। होइहि हरन महा महिभारा।। कृष्न तनय होइहि पति तोरा। बचनु अन्यथा होइ न मोरा।। रति गवनी सुनि संकर बानी। कथा अपर अब कहउँ बखानी।। देवन्ह समाचार सब पाए। ब्रह्मादिक बैकुंठ सिधाए।। सब सुर बिष्नु बिरंचि समेता। गए जहाँ सिव कृपानिकेता।। पृथक पृथक तिन्ह कीन्हि प्रसंसा। भए प्रसन्न चंद्र अवतंसा।। बोले कृपासिंधु बृषकेतू। कहहु अमर आए केहि हेतू।। कह बिधि तुम्ह प्रभु अंतरजामी। तदपि भगति बस बिनवउँ स्वामी।।

jaba jadubaṁsa kṛsna avatārā | hoihi harana mahā mahibhārā || kṛsna tanaya hoihi pati torā | bacanu anyathā hoi na morā || rati gavanī suni saṅkara bānī | kathā apara aba kahauṁ bakhānī || devanha samācāra saba pāe | brahmādika baikuṇṭha sidhāe || saba sura biṣnu birañci sametā | gae jahāṁ siva kṛpāniketā || pṛthaka pṛthaka tinh kīnhi prasaṁsā | bhae prasanna caṁdra avataṁsā || bole kṛpāsiṁdhu bṛṣaketū | kahahu amara āe kehi hetū || kaha bidhi tumha prabhu aṁtarajāmī | tadapi bhagati basa binavauṁ svāmī ||

Gdy Kryszna narodzi się w rodzie Jadu, wielki ciężar ziemi zostanie zdjęty. Syn Kryszny będzie twoim mężem; moje słowo nie okaże się inne. Ratī odeszła; słysząc słowa Śankary, opowiadam teraz dalszą opowieść. Wszyscy bogowie otrzymali wieści; Brahma i pozostali udali się do Vaikunthy. Wszyscy niebianie, Wisznu z Brahmą razem, udali się tam, gdzie przebywa Śiwa, dom miłosierdzia. Każdy z kolei składał swą chwałę; Pan z księżycowym diademem był wysoce zadowolony. Wtedy przemówił ocean współczucia, Ten na byku: Powiedzcie mi, nieśmiertelni, z jakiej przyczyny przyszliście? Rzekł Brahma: Ty jesteś Panem, Znającym wnętrza; jednak, skrępowany oddaniem, składam moją prośbę, o Mistrzu.

Verse 181 (दोहा/सोरठा)

सकल सुरन्ह के हृदयँ अस संकर परम उछाहु। निज नयनन्हि देखा चहहिं नाथ तुम्हार बिबाहु।।88।।

sakala suranha ke hṛdayaṁ asa saṅkara parama uchāhu | nija nayananhi dekhā chahahiṁ nātha tumhāra bibāhu ||88||

W sercach wszystkich bogów, o Śaṅkara, wezbrała najwyższa radość: każdy pragnął, o Panie, ujrzeć własnymi oczami Twoje święte zaślubiny.

Verse 182 (चौपाई)

यह उत्सव देखिअ भरि लोचन। सोइ कछु करहु मदन मद मोचन॥ कामु जारि रति कहुँ बरु दीन्हा। कृपासिंधु यह अति भल कीन्हा॥ सासति करि पुनि करहिं पसाऊ। नाथ प्रभुन्ह कर सहज सुभाऊ॥ पारबतीं तपु कीन्ह अपारा। करहु तासु अब अंगीकारा॥ सुनि बिधि बिनय समुझि प्रभु बानी। ऐसेइ होउ कहा सुखु मानी॥ तब देवन्ह दुंदुभीं बजाईं। बरषि सुमन जय जय सुर साई॥ अवसरु जानि सप्तरिषि आए। तुरतहिं बिधि गिरिभवन पठाए॥ प्रथम गए जहँ रही भवानी। बोले मधुर बचन छल सानी॥

yaha utsava dekhi'a bhari locana | soi kachu karahu madana mada mocana || kāmu jāri rati kahũ baru dīnhā | kṛpāsiṅdhu yaha ati bhala kīnhā || sāsati kari puni karahĩ pasāū | nātha prabhunha kara sahaja subhāū || pārabatī̃ tapu kīnha apārā | karahu tāsu aba aṅgīkārā || suni bidhi binaya samujhi prabhu bānī | aise'i hou kahā sukhu mānī || taba devan̐ha duṃdubhī̃ bajā'ī̃ | baraṣi sumana jaya jaya sura sā'ī || avasaru jāni saptar̥ṣi ā'e | turatahĩ bidhi giribhavana paṭhā'e || prathama ga'e jahã rahī bhavānī | bole madhura bacana chala sānī ||

Oglądajcie to radosne święto oczami pełnymi do brzegów; uczyńcie coś teraz, o Zdejmujący pychę Miłości. Ty, który spaliłeś Kāmę, a dałeś dar Ratī, oceanie współczucia, ten twój czyn był najbardziej łaskawy. Najpierw karzesz, potem okazujesz łaskę; taka, o Panie, jest naturalna dyspozycja Wszechmocnego. Pārvatī spełniła niewypowiedziane umartwienia; przyjmij ją teraz. Słysząc błaganie Brahmy i rozpoznając intencję Pana, przyzwolił; i rad w sercu rzekł: Niech się stanie. Wtedy bogowie uderzyli w bębny i sypali kwiaty, wołając: Zwycięstwo! Zwycięstwo! O Panie niebian! Znając moment, przybyło Siedmiu Mędrców; natychmiast Brahma wysłał ich do siedziby Króla Gór. Najpierw udali się tam, gdzie przebywała Bhavānī, i mówili słodkie słowa, przepełnione łagodną przebiegłością.

Verse 183 (दोहा/सोरठा)

कहा हमार न सुनेहु तब नारद कें उपदेस॥ अब भा झूठ तुम्हार पन जारेउ कामु महेस॥89॥

kahā hamāra na sunehu taba nārada keṃ upadesa. aba bhā jhūṭha tumhāra pana jāreu kāmu mahes..89..

Dlaczego nie posłuchaliście mojej rady, dlaczego nie przyjęliście wtedy nauki Nārady? Teraz wasza przysięga okazuje się fałszywa: Maheśa sprowadził Kāmę do popiołu.

Verse 184 (चौपाई)

सुनि बोलीं मुसकाइ भवानी। उचित कहेहु मुनिबर बिग्यानी।। तुम्हरें जान कामु अब जारा। अब लगि संभु रहे सबिकारा।। हमरें जान सदा सिव जोगी। अज अनवद्य अकाम अभोगी।। जौं मैं सिव सेये अस जानी। प्रीति समेत कर्म मन बानी।। तौ हमार पन सुनहु मुनीसा। करिहहिं सत्य कृपानिधि ईसा।। तुम्ह जो कहा हर जारेउ मारा। सोइ अति बड़ अबिबेकु तुम्हारा।। तात अनल कर सहज सुभाऊ। हिम तेहि निकट जाइ नहिं काऊ।। गएँ समीप सो अवसि नसाई। असि मन्मथ महेस की नाई।।

suni bolīṁ musakāi bhavānī | ucita kahehu munibar bigyānī || tumhareṁ jān kāmu aba jārā | aba lagi saṁbhu rahe sabikārā || hamareṁ jān sadā siva jogī | aja anavadya akāma abhogī || jauṁ maiṁ siva seyeṁ asa jānī | prīti sameta karma mana bānī || tau hamāra pana sunahu munīsā | karihahiṁ satya kṛpānidhi īsā || tumha jo kahā hari jāreu mārā | soi ati baṛa abibeku tumhārā || tāta anala kara sahaja subhāū | him tehi nikaṭa jāi nahiṁ kāū || gaēṁ samīpa so avasi nasāī | asi manmatha mahesa kī nāī ||

Słysząc go, Bhavānī przemówiła z uśmiechem: O najlepszy z mędrców, roztropny, powiedziałeś to, co stosowne. Uważasz, że Miłość została spalona i że Śambhu pozostał wolny od wszelkiego niepokoju. Ja zaś poznaję Śiwę zawsze jako jogina, nienarodzonego, bez skazy, pozbawionego pragnień, niedotkniętego rozkoszą. Jeśli, znając Go tak, miałabym nadal służyć Śiwie z miłością, czynem, umysłem i mową, wtedy posłuchaj mojej przysięgi, o władco wśród ascetów: Ocean miłosierdzia, Pan, na pewno uczyni ją prawdą. Lecz to, co powiedziałeś, że Hari spalił i zabił Miłość, to wielki brak rozeznania u ciebie. Drogi panie, natura ognia to palenie; blisko niego żaden lód nie może się zbliżyć. Jeśli się zbliży, musi się roztopić, tak też było z Māheśą i Manmathą.

Verse 185 (दोहा/सोरठा)

हियँ हरषे मुनि बचन सुनि देखि प्रीति बिस्वास॥ चले भवानिहि नाइ सिर गए हिमाचल पास॥90॥

hiyaṁ haraṣe muni bacana suni dekhi prīti bisvāsa | cale bhavānihi nāi sira gae himācala pāsa ||90||

Słysząc słowa mędrca, ich serca przepełniły się radością, bo dostrzegli jego miłość i niezachwianą wiarę. Skłoniwszy głowy w czci, wyruszyli i zbliżyli się do Himācali, pana Himalajów.

Verse 186 (दोहा/सोरठा)

लगे सँवारन सकल सुर बाहन बिबिध बिमान। होहि सगुन मंगल सुभद करहिं अपछरा गान।।91।।

lage saṁvāran sakala sura bāhana bibidha bimāna | hohi saguna maṅgala subhada karahiṁ apacharā gāna ||91||

Wszyscy bogowie zaczęli przyozdabiać swoje wierzchowce i rozmaite rodzaje niebiańskich rydwanów. Pojawiły się pomyślne, błogosławieństwa przynoszące znaki, a apsary śpiewały pieśni błogosławieństwa.