Prakarana 9

Verse 163 (दोहा/सोरठा)

तुम्ह माया भगवान सिव सकल जगत पितु मातु। नाइ चरन सिर मुनि चले पुनि पुनि हरषत गातु।।81।।

tumha māyā bhagavāna siva sakala jagata pitu mātu | nāi carana sira muni cale puni-puni haraṣata gātu ||81||

“நீயே ஆண்டவன்; நீயே மாயையும்; ஓ சிவா, நீயே உலகமெங்கும் தந்தையும் தாயுமாய் நிற்கிறாய்.” அவரது திருவடிகளில் தலைவணங்கி, முனிவர்கள் புறப்பட்டனர்—மீண்டும் மீண்டும் ஆனந்தம் உடலெங்கும் பரவி மெய்சிலிர்த்தது. (81)

Verse 164 (चौपाई)

जाइ मुनिन्ह हिमवंतु पठाए। करि बिनती गिरजहिं गृह ल्याए।। बहुरि सप्तरिषि सिव पहिं जाई। कथा उमा कै सकल सुनाई।। भए मगन सिव सुनत सनेहा। हरषि सप्तरिषि गवने गेहा।। मनु थिर करि तब संभु सुजाना। लगे करन रघुनायक ध्याना।। तारकु असुर भयउ तेहि काला। भुज प्रताप बल तेज बिसाला।। तेंहि सब लोक लोकपति जीते। भए देव सुख संपति रीते।। अजर अमर सो जीति न जाई। हारे सुर करि बिबिध लराई।। तब बिरंचि सन जाइ पुकारे। देखे बिधि सब देव दुखारे।।

jāi muninh himavaṃtu paṭhāe. kari binatī girajāhiṃ gṛha lyāe.. bahuri saptariṣi siva pahiṃ jāī. kathā umā kai sakala sunāī.. bhae magana siva sunata sanehā. haraṣi saptariṣi gavane gehā.. manu thira kari taba saṃbhu sujānā. lage karana raghunāyaka dhyānā.. tāraku asura bhayau tehi kālā. bhuja pratāpa bala teja bisālā.. tẽhi saba loka lokapati jīte. bhae deva sukha saṃpati rīte.. ajara amara so jīti na jāī. hāre sura kari bibidha larāī.. taba biraṃci sana jāi pukāre. dekhe bidhi saba deva dukhāre..

முனிவர்கள் சென்று ஹிமவானை அனுப்பி வைத்தனர். வேண்டுதல் செய்து கிரிஜாவை அவள் வீட்டிற்கு அழைத்து வந்தனர். பின் ஏழு முனிவர்கள் மீண்டும் சிவனிடம் சென்றனர். உமையின் கதையை முழுமையாகக் கூறினர். அந்த அன்பான விவரத்தைக் கேட்டு சிவன் மெய்மறந்தார். ஏழு முனிவர்கள் மகிழ்ச்சியுடன் தங்கள் இருப்பிடம் திரும்பினர். அப்போது ஞானியான சம்பு மனத்தை நிலைநிறுத்தி, ரகுநாயகனைத் தியானிக்கத் தொடங்கினார். அந்தக் காலத்தில் தாரகாசுரன் என்ற அசுரன் தோன்றினான். அவன் புயத்தின் வலிமை, பலம், மற்றும் தேஜஸில் விசாலமானவன். அவன் அனைத்து உலகங்களையும் அவற்றின் அதிபதிகளையும் வென்றான். தேவர்கள் இன்பத்தையும் செல்வத்தையும் இழந்தனர். அவன் முதுமையடையாதவன், இறவாதவன், வெல்ல முடியாதவன். பலவிதமான போர்கள் செய்தும் தேவர்கள் தோற்றனர். அப்போது அவர்கள் பிரம்மாவிடம் சென்று கதறினர். படைப்புக்கு அதிபதி அனைத்துத் தேவர்களின் துன்பத்தையும் கண்டார்.

Verse 165 (दोहा/सोरठा)

सब सन कहा बुझाइ बिधि दनुज निधन तब होइ। संभु सुक्र संभूत सुत एहि जीतइ रन सोइ।।82।।

saba sana kahā bujhāi bidhi danuja nidhana taba hoi | saṁbhu śukra saṁbhūta suta ehi jītai rana soi ||82||

பிரம்மா அனைவருக்கும் விளக்கமாக உரைத்தார்: அப்போதுதான் அந்த அசுரனின் வதம் நிகழும். அவர் கூறினார்: “சம்புவின் வம்சத்தில், சுக்ரரின் புதல்வனாகப் பிறந்த அவனே—இவ்விதத்தால்—போரில் வெற்றியடைவான்.” (82)

Verse 166 (चौपाई)

मोर कहा सुनि करहु उपाई। होइहि ईस्वर करिहि सहाई।। सतीं जो तजी दच्छ मख देहा। जनमी जाइ हिमाचल गेहा।। तेहिं तपु कीन्ह संभु पति लागी। सिव समाधि बैठे सबु त्यागी।। जदपि अहइ असमंजस भारी। तदपि बात एक सुनहु हमारी।। पठवहु कामु जाइ सिव पाहीं। करै छोभु संकर मन माहीं।। तब हम जाइ सिवहि सिर नाई। करवाउब बिबाहु बरिआई।। एहि बिधि भलेहि देवहित होई। मर अति नीक कहइ सबु कोई।। अस्तुति सुरन्ह कीन्हि अति हेतू। प्रगटेउ बिषमबान झषकेतू।।

mora kahā suni karahu upāī | hoihi īsvara karihi sahāī || satīṁ jo tajī daccha makha dehā | janamī jāi himācala gehā || tehiṁ tapu kīnha sambhu pati lāgī | siva samādhi baiṭhe sabu tyāgī || jadapi ahai asamañjasa bhārī | tadapi bāta eka sunahu hamārī || paṭhavahu kāmu jāi siva pāhīṁ | karai chobhu saṅkara mana māhīṁ || taba hama jāi sivahi sira nāī | karavāuba bibāhu bariāī || ehi bidhi bhalehi devahita hoī | mara ati nīka kahai sabu koī || astuti suranha kīnhi ati hetū | pragaṭeu biṣama-bāna jhaṣaketū ||

என் சொல்லைக் கேட்டு ஒரு வழியைச் செய்யுங்கள்; ஈஸ்வரனின் கட்டளை நிச்சயம் உதவி செய்யும். சதியாக ஒருமுறை தக்கனின் வேள்வியில் தன் உடலைத் துறந்தவள், இப்போது இமயமலையின் இல்லத்தில் மீண்டும் பிறந்துள்ளாள். அவள் தவம் செய்து சம்புவைத் தன் கணவராக ஏற்றுக்கொண்டாள்; சிவன் சமாதியில் அமர்ந்து அனைத்தையும் துறந்துள்ளார். இருப்பினும் குழப்பம் மிகுந்துள்ளது, எனினும் என் ஒரு ஆலோசனையைக் கேளுங்கள்: காமனை சிவனிடம் அனுப்புங்கள்; அவன் சங்கரனின் மனதில் கிளர்ச்சியை உண்டாக்கட்டும். பின்னர் நான் சென்று சிவனுக்குத் தலை வணங்கி, திருமணத்தைச் சரியாக நடத்துவேன். இவ்வாறு தேவர்களின் நலன் நிறைவேறும்; அவன் இறந்தாலும், அனைவரும் 'மிகவும் நல்லது' என்பார்கள். இந்த நோக்கத்துடன் தேவர்கள் துதிப்பாடல்களை எழுப்ப, அங்கே அந்த பயங்கர வில்லாளி ஜஷகேது தோன்றினான்.

Verse 167 (दोहा/सोरठा)

सुरन्ह कहीं निज बिपति सब सुनि मन कीन्ह बिचार। संभु बिरोध न कुसल मोहि बिहसि कहेउ अस मार।।83।।

suranhaṁ kahīṁ nija bipati saba suni mana kīnha bicāra | sambhu birodha na kusala mohi bihasi kahe’u asa māra ||83||

தேவர்கள் தங்கள் அந்தரங்கத் துயரை முழுதும் சொல்லக் கேட்டதும், அவர் உள்ளத்தில் சிந்தித்தார். பின்னர் புன்னகையுடன் இவ்வாறு உரைத்தார்: “சம்புவுக்கு எதிராக நிற்பதில் எனக்கு நன்மை ஒன்றும் இல்லை.” (83)

Verse 168 (चौपाई)

तदपि करब मैं काजु तुम्हारा। श्रुति कह परम धरम उपकारा।। पर हित लागि तजइ जो देही। संतत संत प्रसंसहिं तेही।। अस कहि चलेउ सबहि सिरु नाई। सुमन धनुष कर सहित सहाई।। चलत मार अस हृदयँ बिचारा। सिव बिरोध ध्रुव मरनु हमारा।। तब आपन प्रभाउ बिस्तारा। निज बस कीन्ह सकल संसारा।। कोपेउ जबहि बारिचरकेतू। छन महुँ मिटे सकल श्रुति सेतू।। ब्रह्मचर्ज ब्रत संजम नाना। धीरज धरम ग्यान बिग्याना।। सदाचार जप जोग बिरागा। सभय बिबेक कटकु सब भागा।।

tadapi karaba maiṁ kāju tumhārā | śruti kaha parama dharama upakārā || para hita lāgi tajai jo dehī | santata santa prasaṁsahiṁ tehī || asa kahi caleu sabahi siru nāī | sumana dhanuṣa kara sahita sahāī || calata māra asa hṛdayaṁ bicārā | siva birodha dhruva maranu hamārā || taba āpana prabhāu bistārā | nija basa kīnha sakala saṁsārā || kopeu jabahi bāricaraketū | chana mahuṁ miṭe sakala śruti setū || brahmacarja brata saṁjama nānā | dhīraja dharama gyāna bigyānā || sadācāra japa joga birāgā | sabhaya bibeka kaṭaku saba bhāgā ||

இருப்பினும், உங்கள் வேலையை நான் செய்வேன்; வேதம் பிறருக்கு உதவுவதே உயர்ந்த தர்மம் என்று கூறுகிறது. பிறரின் நலனுக்காக தன் உடலையே துறப்பவனை, ஞானிகள் எப்போதும் போற்றுவார்கள். அவ்வாறு கூறி, அவன் அனைவருக்கும் தலை வணங்கி, பூக்களும் வில்லும் கையில் கொண்டு, உதவியாளராகப் புறப்பட்டான். ஆனால் அவன் செல்லும்போது, தன் இதயத்தில் சிந்தித்தான்: 'சிவனுக்கு எதிராகச் செல்வது நிச்சயம் நமது மரணம்.' பின்னர் அவன் தன் சக்தியை விரிவுபடுத்தி, முழு உலகையும் தன் கட்டுப்பாட்டில் கொண்டுவந்தான். வருணனின் வீரன் கோபம் கொண்டபோது, ஒரு கணத்தில் அனைத்து வேத அணைகளும் அடித்துச் செல்லப்பட்டன. பிரம்மச்சரியம், விரதங்கள், பலவித கட்டுப்பாடுகள்; பொறுமை, தர்மம், அறிவு மற்றும் உணர்ந்த ஞானம் - நல்ல நடத்தை, நாம ஜபம், யோகம் மற்றும் வைராக்கியம் - ஆம், அச்சத்திலிருந்து பிறந்த பகுத்தறிவின் முழு படையும் ஓடிப்போயின.

Verse 169 (छंद)

भागेउ बिबेक सहाय सहित सो सुभट संजुग महि मुरे। सदग्रंथ पर्बत कंदरन्हि महुँ जाइ तेहि अवसर दुरे।। होनिहार का करतार को रखवार जग खरभरु परा। दुइ माथ केहि रतिनाथ जेहि कहुँ कोपि कर धनु सरु धरा।।

bhāgeu bibeka sahāya sahita so subhaṭa sañjuga mahi mure | sad-grantha parbata kandaranhi mahũ jāi tehi avasara dure || honihāra kā karatāra ko rakhavāra jaga kharabharu parā | dui mātha kehi ratinātha jehi kahũ kopi kara dhanu saru dharā ||

பகுத்தறிவு, தன் கூட்டாளியுடன், ஓடிப்போனது; அந்த வீர போராளி போர்க்களத்தில் இறந்தான். நல்ல நூல்கள் - மலைகளும் அவற்றின் குகைகளைப் போல - அந்த நேரத்தில் பின்வாங்கி, மறைந்தன. நிகழ வேண்டியது நிகழும்போது, படைப்பவனின் காவலராக யார் நிற்க முடியும்? உலகம் குழப்பத்தில் ஆழ்ந்தது. இரண்டு தலைகளைக் கொண்ட அந்த ஆசைக்கு அதிபதியை யாரால் தடுக்க முடியும், அவன் கோபத்தில் வில்லும் அம்பும் ஏந்தினான்?

Verse 170 (दोहा/सोरठा)

जे सजीव जग अचर चर नारि पुरुष अस नाम। ते निज निज मरजाद तजि भए सकल बस काम।।84।।

je sajīva jaga acara cara nāri puruṣa asa nāma | te nija nija marajāda taji bhae sakala basa kāma ||84||

உலகிலுள்ள எல்லா உயிர்களும்—அசையும் அசையாதவையும், பெண்களும் ஆண்களும்—அத்தகைய நாமத்தைச் செவியுற்றவுடன், தத்தம் எல்லைகளை விட்டு விலகினர்; அனைவரும் காமவேட்கையின் ஆட்சிக்குள் அகப்பட்டனர். (84)

Verse 171 (चौपाई)

सब के हृदयँ मदन अभिलाषा। लता निहारि नवहिं तरु साखा।। नदीं उमगि अंबुधि कहुँ धाई। संगम करहिं तलाव तलाई।। जहँ असि दसा जड़न्ह कै बरनी। को कहि सकइ सचेतन करनी।। पसु पच्छी नभ जल थलचारी। भए कामबस समय बिसारी।। मदन अंध ब्याकुल सब लोका। निसि दिनु नहिं अवलोकहिं कोका।। देव दनुज नर किंनर ब्याला। प्रेत पिसाच भूत बेताला।। इन्ह कै दसा न कहेउँ बखानी। सदा काम के चेरे जानी।। सिद्ध बिरक्त महामुनि जोगी। तेपि कामबस भए बियोगी।।

sab ke hṛdayaṁ madana abhilāṣā | latā nihāri navahiṁ taru sākhā || nadīṁ umagi aṁbudhi kahuṁ dhāī | saṅgama karahiṁ talāva talāī || jahaṁ asi dasā jaṛanha kai baranī | ko kahi sakai sacetana karanī || pasu pacchī nabha-jala-thala-cārī | bhae kāmabasa samaya bisārī || madana-aṁdha byākula saba lokā | nisi dinu nahiṁ avalokahiṁ kokā || deva danuja nara kiṁnara byālā | preta pisāca bhūta betālā || inha kai dasā na kaheuṁ bakhānī | sadā kāma ke cere jānī || siddha birakta mahāmuni jogī | tepi kāmabasa bhae biyogī ||

ஒவ்வொரு இதயத்திலும் காமனின் ஏக்கம் துளிர்த்தது; கொடி, புதிய இளம் கிளைகளைக் கண்டு, அவற்றின் பக்கம் ஈர்க்கப்பட்டது. ஆறுகள், ஆசையுடன் வீங்கி, கடலை நோக்கி ஓடின; குளங்களும் சிறிய குட்டைகளும் தங்கள் சங்கமங்களைத் தேடின. உணர்வற்ற உலகின் நிலை இவ்வாறு இருக்க, உணர்வுள்ளவர்களின் நடத்தையை யார் விவரிக்க முடியும்? மிருகங்களும் பறவைகளும், வானத்திலும் நீரிலும் நிலத்திலும் செல்பவை அனைத்தும், காமத்தின் ஆதிக்கத்தில் வீழ்ந்து, பருவத்தையும் கட்டுப்பாட்டையும் மறந்தன. மதனனால் குருடான முழு உலகமும் அமைதியற்றதாயிற்று; இரவும் பகலும் குயிலைப் பார்க்காமல் இருக்க யாராலும் இயலவில்லை. தேவர்களும் அசுரர்களும், மனிதர்கள், கின்னரர்கள் மற்றும் பாம்புகள்; பிரேதங்கள், பிசாசுகள், பூதங்கள் மற்றும் வேதாளங்கள் - அவர்களின் நிலையை நான் கூட சொல்லத் தொடங்கவில்லை, அவர்கள் எப்போதும் ஆசையின் அடிமைகள் என்று அறிந்தேன். சித்தர்கள், பற்றற்ற மாபெரும் முனிவர்கள் மற்றும் யோகிகள் கூட - அவர்களும் காமத்தின் ஆதிக்கத்தில், பிரிவின் காதலர்களாயினர்.

Verse 172 (छंद)

भए कामबस जोगीस तापस पावँरन्हि की को कहै। dekhahiṁ carācara nārimaya je brahmamaya dekhat rahe।। abala bilokahiṁ puruṣamaya jagu puruṣa saba abalāmaẏaṁ। dui daṁḍa bhari brahmāṁḍa bhitara kāmakṛta kautuka ayaṁ।।

bhae kāmabasa jogīsa tāpasa pāvaṁranhi kī ko kahai. dekhahiṁ carācara nārimaya je brahmamaya dekhata rahe.. abalā bilokahiṁ puruṣamaya jagu puruṣa saba abalāmayaṁ. dui daṁḍa bhari brahmāṁḍa bhitara kāmakṛta kautuka ayaṁ..

யோகிகளின் தலைவர்களும் கடுமையான தவசிகளும் கூட, ஆசையின் ஆதிக்கத்தில் வந்தபோது, இழிந்த நிலைக்குத் தள்ளப்பட்டனர் - யாரால் சொல்ல முடியும்? நெடுநாட்களாக அசைவன மற்றும் அசையாத உலகை பிரம்மத்தால் நிறைந்ததாகக் கண்டவர்கள், இப்போது அதை முழுவதும் பெண்ணாகக் காண்கிறார்கள். பெண்கள், மாறாக, உலகை முழுவதும் ஆணாகக் காண்கிறார்கள்; ஆண்கள் அனைத்தையும் பெண்ணாகக் காண்கிறார்கள். இரண்டு தண்டங்களின் காலத்திற்கு, பிரபஞ்சத்தின் வட்டத்திற்குள், இன்பத்தால் உருவாக்கப்பட்ட இந்த விசித்திரக் காட்சி.

Verse 173 (दोहा/सोरठा)

धरी न काहूँ धिर सबके मन मनसिज हरे। जे राखे रघुबीर ते उबरे तेहि काल महुँ।।85।।

dharī na kāhū̃ dhira sabake mana manasija hare | je rākhe raghubīra te ubare tehi kāla mahũ ||85||

யாராலும் தம்மைத் தாங்கிக் கொள்ள இயலவில்லை; மனத்தில் பிறந்த மன்மதன் (காமதேவன்) அனைவரின் இதயங்களையும் கவர்ந்து கொண்டான். அந்தப் பேராபத்துக் கணத்தில் ரகுவீரன் காத்தவர்களே மட்டும் காப்பாற்றப்பட்டனர்.

Verse 174 (चौपाई)

उभय घरी अस कौतुक भयऊ। जौ लगि कामु संभु पहिं गयऊ।। सिवहि बिलोकि ससंकेउ मारू। भयउ जथाथिति सबु संसारू।। भए तुरत सब जीव सुखारे। जिमि मद उतरि गएँ मतवारे।। रुद्रहि देखि मदन भय माना। दुराधरष दुर्गम भगवाना।। फिरत लाज कछु करि नहिं जाई। मरनु ठानि मन रचेसि उपाई।। प्रगटेसि तुरत रुचिर रितुराजा। कुसुमित नव तरु राजि बिराजा।। बन उपबन बापिका तड़ागा। परम सुभग सब दिसा बिभागा।। जहँ तहँ जनु उमगत अनुरागा। देखि मुएहुँ मन मनसिज जागा।।

ubhay gharī asa kautuka bhayū. jau lagi kāmu saṁbhu pahiṁ gayū.. sivahi biloki sasaṅkeu mārū. bhayau jathāthiti sabu saṁsārū.. bhae turata saba jīva sukhāre. jimi mada utari gaeṁ mata-vāre.. rudrahi dekhi madana bhaya mānā. durādharṣa durgama bhagavānā.. phirata lāja kachu kari nahiṁ jāī. maranu ṭhāni mana racēsi upāī.. pragaṭēsi turata rucira ritu-rājā. kusumita nava taru rāji birājā.. bana upa-bana bāpikā taṛāgā. parama subhaga saba disā bibhāgā.. jahāṁ tahāṁ janu umagata anurāgā. dekhi muehuṁ mana manasija jāgā..

இரு பக்கங்களிலும், அந்தக் குறுகிய நேரத்திற்கு, ஒரு விசித்திரமான காட்சி தோன்றியது - காமன் சம்புவை அடையும் வரை. சிவனைக் கண்டு, மாரன் தன் அழிவைப் பற்றிப் பயந்தான்; முழு உலகமும் தன் இயல்பான நிலைக்குத் திரும்பியது. உடனே அனைத்து உயிரினங்களும் நிம்மதி அடைந்தன, போதையிலிருப்பவர்கள் அவர்களின் போதை நீங்கியதும் கெழுவது போல. ருத்ரனைக் கண்டு, மதனன் தன் பயத்தை ஒப்புக்கொண்டான் - அவன் எதிர்க்க முடியாதவன், அணுக முடியாத இறைவன். வெட்கத்துடன், அவன் அலைந்தான், எதுவும் செய்ய முடியாமல்; இறக்க முடிவு செய்து, தன் மனதில் ஒரு திட்டத்தை உருவாக்கினான். உடனே அவன் அழகிய பருவங்களின் அரசனான வசந்தத்தைத் தோற்றுவித்தான்; புதிய மரங்கள் மலர்களுடன் பிரமாண்டமாக நின்றன. காடுகளும் தோப்புகளும், கிணறுகளும் குளங்களும் - ஒவ்வொரு திசையும் மிகவும் அழகாக மாறின. இங்கும் அங்கும், காதல் எங்கும் வீசுவது போல; இறக்கும் நிலையில் இருப்பவர்கள் கூட, அதைக் கண்டு, தங்கள் இதயத்தில் ஆசை எழுவதை உணர்ந்தனர்.

Verse 175 (छंद)

जागइ मनोभव मुएहुँ मन बन सुभगता न परै कही। सीतल सुगंध सुमंद मारुत मदन अनल सखा सही।। बिकसे सरन्हि बहु कंज गुंजत पुंज मंजुल मधुकरा। कलहंस पिक सुक सरस रव करि गान नाचहिं अपछरा।।

jāgai manobhava muehũ mana bana subhagatā na parai kahī. sītala sugandha su-manda māruta madana anala sakhā sahī.. bikase saranhi bahu kañja guñjata puñja mañjula madhukarā. kalahansa pika suka sarasa rava kari gāna nācahiṁ apacharā..

கொல்லப்பட்டதாகக் கருதினாலும், மனோபவன் மீண்டும் எழுகிறான்; எங்கும் வனத்தின் அழகுக்கு நிகர் இல்லை. குளிர்ந்த, நறுமணம் மிக்க, மென்மையாக வீசும் காற்றுகள், உண்மையில், அந்த ஆசைத் தீயின் தோழர்கள். பல ஏரிகளில் தாமரைகள் விரிகின்றன, அழகிய தேனீக்களின் கூட்டங்கள் அவற்றைச் சுற்றி மொழுகுகின்றன. அன்னங்கள், குயில்கள் மற்றும் கிளிகள் இனிமையான ஒலிகளை எழுப்புகின்றன, பாடுவது போல - அப்சரஸ்களே நடனமாடுவது போல.

Verse 176 (दोहा/सोरठा)

सकल कला करि कोटि बिधि हारेउ सेन समेत। चली न अचल समाधि सिव कोपेउ हृदयनिकेत।।86।।

sakala kalā kari koṭi bidhi hāreu sena sameta | calī na acala samādhi siva kopeu hṛdayaniketa ||86||

எல்லாக் கலைகளையும், எண்ணற்ற உபாயங்களையும் பயன்படுத்தினாலும், அவன் சேனையோடு சேர்ந்து தோல்வியுற்றான். சிவனின் அசையாத சமாதி சிறிதும் அசையவில்லை; இதயத்தின் ஆண்டவன் சினம் கொண்டான்.

Verse 177 (चौपाई)

देखि रसाल बिटप बर साखा। तेहि पर चढ़ेउ मदनु मन माखा।। सुमन चाप निज सर संधाने। अति रिस ताकि श्रवन लगि ताने।। छाड़े बिषम बिसिख उर लागे। छुटि समाधि संभु तब जागे।। भयउ ईस मन छोभु बिसेषी। नयन उघारि सकल दिसि देखी।। सौरभ पल्लव मदनु बिलोका। भयउ कोपु कंपेउ त्रैलोका।। तब सिवँ तीसर नयन उघारा। चितवत कामु भयउ जरि छारा।। हाहाकार भयउ जग भारी। डरपे सुर भए असुर सुखारी।। समुझि कामसुखु सोचहिं भोगी। भए अकंटक साधक जोगी।।

dekhi rasāla biṭapa bara sākhā | tehi para caṛheu madanu mana mākhā || sumana cāpa nija sara sandhāne | ati risa tāki śravana lagi tāne || chāṛe biṣama bisikha ura lāge | chuṭi samādhi sambhu taba jāge || bhayu īsa mana chobhu biseṣī | nayana ughāri sakala disi dekhī || saurabha pallava madanu bilokā | bhayu kopu kampeu trailokā || taba sivã tīsara nayana ughārā | citavata kāmu bhayu jari chārā || hāhākāra bhayu jaga bhārī | ḍarape sura bhae asura sukhārī || samujhi kāma-sukhu socahĩ bhogī | bhae akaṇṭaka sādhaka jogī ||

மாமரத்தில் ஒரு நல்ல கிளையைக் கண்டு, காமன் - மனதின் தேனுக்கு ஒரு தேனீ போல - அதன் மீது ஏறினான். அவன் தன் பூக்களின் வில்லில் தன் அம்பை வைத்து, கடும் நோக்கத்துடன், செவருக்கு அருகில் குறி வைத்து இழுத்தான். அவன் அந்த பயங்கர அம்பை விட்டான்; அது இதயத்தைத் தாக்கியது. அப்போது சம்புவின் சமாதி உடைந்தது, அவர் விழித்தார். இறைவனின் மனதில் ஒரு சிறப்பான கிளர்ச்சி எழுந்தது; கண்களைத் திறந்து, ஒவ்வொரு திசையையும் பார்த்தார். நறுமணமும் இளம் இலைகளுக்கு இடையில் காமனைக் கண்டபோது, கோபம் பற்றியெரிந்தது - மூன்று உலகங்களும் நடுங்கின. அப்போது சிவன் மூன்றாவது கண்ணைத் திறந்தார்; அவரது பார்வையிலேயே காமன் சாம்பலாக எரிந்தான். ஒரு பெரிய கூச்சல் உலகை நிரப்பியது: தேவர்கள் பயந்தனர், அசுரர்கள் மகிழ்ந்தனர். இன்பத்தின் இயல்பை உணர்ந்து, இன்ப வேட்கையுடையோர் சிந்திக்கத் தொடங்கினர் - யோக சாதகர்களோ முட்கள் இல்லாதவர்களானார்கள்.

Verse 178 (छंद)

जोगि अकंटक भए पति गति सुनत रति मुरुछित भई। रोदति बदति बहु भाँति करुना करति संकर पहिं गई। अति प्रेम करि बिनती बिबिध बिधि जोरि कर सन्मुख रही। प्रभु आसुतोष कृपाल सिव अबला निरखि बोले सही।।

jogi akaṇṭaka bhae pati gati sunata rati muruchita bhaī | rodati badati bahu bhā̃ti karuṇā karati śaṅkara pahĩ gaī | ati prema kari binatī bibidha bidhi jori kara sanmukha rahī | prabhu āsutoṣa kṛpāla śiva abalā nirakhi bole sahī ||

தன் கணவரின் வழியையும் நிலையையும் கேட்டு - அந்த யோகி எல்லாத் தடைகளிலிருந்தும் விடுபட்டார் என்பதை - ரதி மயக்கமடைந்தாள். அழுதும் பலவிதமாகப் பேசியும், இரக்கத்தில் மூழ்கி, சங்கரனிடம் சென்றாள். மிகுந்த அன்புடன் பலவித வேண்டுதல்களைச் செய்து, கைகூப்பி அவர் முன் நின்றாள். கிருபையே உருவான இறைவன், ஆசுதோஷ சிவன், அந்த உதவியற்ற இளம் பெண்ணைப் பார்த்து, பொருத்தமான மற்றும் உண்மையான வார்த்தைகளைப் பேசினார்.

Verse 179 (दोहा/सोरठा)

अब तें रति तव नाथ कर होइहि नामु अनंगु। बिनु बपु ब्यापिहि सबहि पुनि सुनु निज मिलन प्रसंगु।।87।।

aba te rati tava nātha kara hoihi nāmu anaṅgu | binu bapu byāpihi sabahi puni sunu nija milana prasaṅgu ||87||

இனிமேல், ஓ ரதி! உன் நாதனின் கையால் அவன் ‘அனங்கன்’—உடலற்ற பெயர்மட்டும்—ஆவான். ஆயினும் உடலின்றியும் அவன் மீண்டும் அனைத்திலும் பரவி இயங்குவான்; அவனுக்குரிய விதிப்பூர்வமான மீள்சேர்க்கையின் நிகழ்வை இப்போது கேள்.

Verse 180 (चौपाई)

जब जदुबंस कृष्न अवतारा। होइहि हरन महा महिभारा।। कृष्न तनय होइहि पति तोरा। बचनु अन्यथा होइ न मोरा।। रति गवनी सुनि संकर बानी। कथा अपर अब कहउँ बखानी।। देवन्ह समाचार सब पाए। ब्रह्मादिक बैकुंठ सिधाए।। सब सुर बिष्नु बिरंचि समेता। गए जहाँ सिव कृपानिकेता।। पृथक पृथक तिन्ह कीन्हि प्रसंसा। भए प्रसन्न चंद्र अवतंसा।। बोले कृपासिंधु बृषकेतू। कहहु अमर आए केहि हेतू।। कह बिधि तुम्ह प्रभु अंतरजामी। तदपि भगति बस बिनवउँ स्वामी।।

jaba jadubaṁsa kṛsna avatārā | hoihi harana mahā mahibhārā || kṛsna tanaya hoihi pati torā | bacanu anyathā hoi na morā || rati gavanī suni saṅkara bānī | kathā apara aba kahauṁ bakhānī || devanha samācāra saba pāe | brahmādika baikuṇṭha sidhāe || saba sura biṣnu birañci sametā | gae jahāṁ siva kṛpāniketā || pṛthaka pṛthaka tinh kīnhi prasaṁsā | bhae prasanna caṁdra avataṁsā || bole kṛpāsiṁdhu bṛṣaketū | kahahu amara āe kehi hetū || kaha bidhi tumha prabhu aṁtarajāmī | tadapi bhagati basa binavauṁ svāmī ||

கிருஷ்ணன் யாதவ குலத்தில் பிறக்கும்போது, பூமியின் பெரும் சுமை நீங்கும். கிருஷ்ணனின் மகன் உன் கணவராவான்; என் வார்த்தை வேறுவிதமாக மாறாது. ரதி புறப்பட்டாள்; சங்கரனின் வார்த்தையைக் கேட்டு, நான் இப்போது மேலும் கதையைச் சொல்கிறேன். அனைத்து தேவர்களும் செய்தியைப் பெற்றனர்; பிரம்மாவும் மற்றவர்களும் வைகுண்டத்தை நோக்கிச் சென்றனர். அனைத்து தேவர்களும் - விஷ்ணுவும் பிரம்மாவும் சேர்ந்து - சிவன், கிருபையின் இல்லம், இருக்கும் இடத்திற்குச் சென்றனர். ஒவ்வொருவரும் மாறி மாறி தங்கள் துதியைச் செய்தனர்; சந்திரனைச் சூடிய இறைவன் மகிழ்ச்சியடைந்தார். அப்போது கிருபையின் சமுத்திரம், கொடியில் எருமையைக் கொண்டவர் பேசினார்: 'சொல்லுங்கள், அழியாதவர்களே, என்ன காரணத்திற்காக வந்தீர்கள்?' பிரம்மா கூறினார்: 'நீங்களே இறைவன், உள்ளத்தை அறிபவர்; இருப்பினும், பக்தியால் கட்டுண்டு, நான் என் மனுவைச் சமர்ப்பிக்கிறேன், ஐயா.'

Verse 181 (दोहा/सोरठा)

सकल सुरन्ह के हृदयँ अस संकर परम उछाहु। निज नयनन्हि देखा चहहिं नाथ तुम्हार बिबाहु।।88।।

sakala suranha ke hṛdayaṁ asa saṅkara parama uchāhu | nija nayananhi dekhā chahahiṁ nātha tumhāra bibāhu ||88||

எல்லாத் தேவர்களின் உள்ளங்களிலும், ஓ சங்கரா, அத்தகைய பரம ஆனந்தம் எழுந்தது; “எங்கள் கண்களாலேயே, ஓ பரமேசா, உமது திருமணத் திருக்காட்சியைப் பார்க்க வேண்டும்” என்று அவர்கள் ஆவலுற்றனர்.

Verse 182 (चौपाई)

यह उत्सव देखिअ भरि लोचन। सोइ कछु करहु मदन मद मोचन॥ कामु जारि रति कहुँ बरु दीन्हा। कृपासिंधु यह अति भल कीन्हा॥ सासति करि पुनि करहिं पसाऊ। नाथ प्रभुन्ह कर सहज सुभाऊ॥ पारबतीं तपु कीन्ह अपारा। करहु तासु अब अंगीकारा॥ सुनि बिधि बिनय समुझि प्रभु बानी। ऐसेइ होउ कहा सुखु मानी॥ तब देवन्ह दुंदुभीं बजाईं। बरषि सुमन जय जय सुर साई॥ अवसरु जानि सप्तरिषि आए। तुरतहिं बिधि गिरिभवन पठाए॥ प्रथम गए जहँ रही भवानी। बोले मधुर बचन छल सानी॥

yaha utsava dekhi'a bhari locana | soi kachu karahu madana mada mocana || kāmu jāri rati kahũ baru dīnhā | kṛpāsiṅdhu yaha ati bhala kīnhā || sāsati kari puni karahĩ pasāū | nātha prabhunha kara sahaja subhāū || pārabatī̃ tapu kīnha apārā | karahu tāsu aba aṅgīkārā || suni bidhi binaya samujhi prabhu bānī | aise'i hou kahā sukhu mānī || taba devan̐ha duṃdubhī̃ bajā'ī̃ | baraṣi sumana jaya jaya sura sā'ī || avasaru jāni saptar̥ṣi ā'e | turatahĩ bidhi giribhavana paṭhā'e || prathama ga'e jahã rahī bhavānī | bole madhura bacana chala sānī ||

இந்த விழாவை நிறைந்த கண்களால் பாருங்கள்; காமனின் இறுமாப்பை நீக்குபவரே, இப்போது ஏதாவது செய்யுங்கள். நீங்கள் காமனை எரித்தீர்கள், ஆனால் ரதிக்கு வரம்�ொடுத்தீர்கள் - கருணையின் சமுத்திரமே, இது உங்கள் மிகப் பெரிய கிருபை. முதலில் நீங்கள் தண்டிப்பீர்கள், பின்னர் அருள் புரிவீர்கள்; இதுதான், ஆண்டவரே, சர்வவல்லமையின் இயல்பான குணம். பார்வதி அளவில்லாத தவம் செய்துள்ளாள்; இப்போது அவளை ஏற்றுக்கொள்ளுங்கள். பிரம்மாவின் வேண்டுகோளைக் கேட்டு, ஆண்டவரின் எண்ணத்தை உணர்ந்து, அவர் ஒப்புக்கொண்டார்; மனம் மகிழ்ந்து 'அப்படியே ஆகட்டும்' என்றார். அப்போது தேவர்கள் தங்கள் மேளங்களை முழக்கினர், பூக்களைப் பொழிந்தனர், 'வெற்றி! வெற்றி! தேவர்களின் ஆண்டவரே!' என்று கூச்சலிட்டனர். சரியான நேரத்தை அறிந்து ஏழு முனிவர்கள் வந்தனர்; உடனே பிரம்மா அவர்களை மலையரசரின் இல்லத்திற்கு அனுப்பினார். முதலில் அவர்கள் பவானி இருந்த இடத்திற்குச் சென்றனர், இனிமையான வார்த்தைகளைப் பேசினர், மென்மையான சாதுரியத்துடன்.

Verse 183 (दोहा/सोरठा)

कहा हमार न सुनेहु तब नारद कें उपदेस॥ अब भा झूठ तुम्हार पन जारेउ कामु महेस॥89॥

kahā hamāra na sunehu taba nārada keṃ upadesa. aba bhā jhūṭha tumhāra pana jāreu kāmu mahes..89..

என் அறிவுரையை ஏன் ஏற்கவில்லை? அப்போது நாரதரின் உபதேசத்தையும் ஏன் கேளவில்லை? இப்போது உன் விரதம் பொய்யாயிற்று; மகேசன் காமனைச் சாம்பலாக்கி எரித்துவிட்டான்.

Verse 184 (चौपाई)

सुनि बोलीं मुसकाइ भवानी। उचित कहेहु मुनिबर बिग्यानी।। तुम्हरें जान कामु अब जारा। अब लगि संभु रहे सबिकारा।। हमरें जान सदा सिव जोगी। अज अनवद्य अकाम अभोगी।। जौं मैं सिव सेये अस जानी। प्रीति समेत कर्म मन बानी।। तौ हमार पन सुनहु मुनीसा। करिहहिं सत्य कृपानिधि ईसा।। तुम्ह जो कहा हर जारेउ मारा। सोइ अति बड़ अबिबेकु तुम्हारा।। तात अनल कर सहज सुभाऊ। हिम तेहि निकट जाइ नहिं काऊ।। गएँ समीप सो अवसि नसाई। असि मन्मथ महेस की नाई।।

suni bolīṁ musakāi bhavānī | ucita kahehu munibar bigyānī || tumhareṁ jān kāmu aba jārā | aba lagi saṁbhu rahe sabikārā || hamareṁ jān sadā siva jogī | aja anavadya akāma abhogī || jauṁ maiṁ siva seyeṁ asa jānī | prīti sameta karma mana bānī || tau hamāra pana sunahu munīsā | karihahiṁ satya kṛpānidhi īsā || tumha jo kahā hari jāreu mārā | soi ati baṛa abibeku tumhārā || tāta anala kara sahaja subhāū | him tehi nikaṭa jāi nahiṁ kāū || gaēṁ samīpa so avasi nasāī | asi manmatha mahesa kī nāī ||

அவரைக் கேட்டு பவானி புன்னகையுடன் பேசினாள்: 'முனிவர்களில் சிறந்தவரே, ஞானியே, நீங்கள் பொருத்தமானதையே பேசியுள்ளீர்கள். நீங்கள் காமன் இப்போது எரிக்கப்பட்டான் என்றும், சாம்பு எல்லாக் குழப்பங்களிலிருந்தும் விடுபட்டிருக்கிறார் என்றும் நினைக்கிறீர்கள். ஆனால் நானோ சிவனை எப்போதும் யோகியாகவே அறிவேன் - பிறக்காதவர், குற்றமற்றவர், ஆசையற்றவர், இன்பத்தால் தீண்டாதவர். இப்படி அறிந்துகொண்டும் நான் சிவனைச் சேவித்தால் - செயலாலும், மனதாலும், பேச்சாலும் அன்புடன் - அப்போது என் சபதத்தைக் கேளுங்கள், தவசிகளின் தலைவரே: கருணையின் சமுத்திரமான ஆண்டவர் அதை நிச்சயம் நிறைவேற்றுவார். ஆனால் நீங்கள் சொன்னது - ஹரி காமனை எரித்துக் கொன்றார் என்பது - இது உங்களில் பெரிய பகுத்தறிவின்மை. அன்புள்ளவரே, நெருப்பின் இயல்பு எரிப்பதுதான்; அதன் அருகில் பனி செல்ல முடியாது. அது அருகில் சென்றால், உருகிவிட வேண்டும் - மன்மதனுக்கு மகேசனும் அப்படித்தான் இருந்தார்.'

Verse 185 (दोहा/सोरठा)

हियँ हरषे मुनि बचन सुनि देखि प्रीति बिस्वास॥ चले भवानिहि नाइ सिर गए हिमाचल पास॥90॥

hiyaṁ haraṣe muni bacana suni dekhi prīti bisvāsa | cale bhavānihi nāi sira gae himācala pāsa ||90||

முனிவரின் வாக்கைக் கேட்டதும், அவர்களின் உள்ளம் மகிழ்ச்சியால் நிரம்பியது; அவரது அன்பையும் உறுதியான நம்பிக்கையையும் அவர்கள் உணர்ந்தனர். வணக்கத்துடன் தலை தாழ்த்தி, அவர்கள் புறப்பட்டு இமாசலத்தின் (இமாலயத் திருவாசஸ்தலத்தின்) அருகே வந்தனர்.

Verse 186 (दोहा/सोरठा)

लगे सँवारन सकल सुर बाहन बिबिध बिमान। होहि सगुन मंगल सुभद करहिं अपछरा गान।।91।।

lage saṁvāran sakala sura bāhana bibidha bimāna | hohi saguna maṅgala subhada karahiṁ apacharā gāna ||91||

எல்லாத் தேவரும் தங்கள் வாகனங்களையும் பலவகைத் திவ்ய விமானங்களையும் அலங்கரிக்கத் தொடங்கினர். மங்களகரமும் நன்மை தரும் சகுனங்களும் தோன்றின; அப்சரஸ்கள் ஆசீர்வாதப் பாடல்களைப் பாடினார்கள்.