Sukta 23
Sukta 9.23
Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers
Soma Pavamāna
Not determinable with certainty from provided verse alone
ଏହି ସୋମ ପବମାନ ସୂକ୍ତରେ ଶୀଘ୍ରଗାମୀ, ମଧୁଧାରା-ପ୍ରବାହୀ ସୋମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଶୋଧିତ ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେବା ସମୟରେ ସେ ପ୍ରେରିତ କାବ୍ୟ (କାବ୍ୟ) କୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଳ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି। ସୋମଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି (ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରସ) ର ବାହକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଗାଇଯାଇଛି: ଇନ୍ଦ୍ର ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆନନ୍ଦମୟ ରସ ପାନ କରନ୍ତି, ସେ ପୁନଃପୁନଃ ବୃତ୍ର-ସଦୃଶ ଅବରୋଧକ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରନ୍ତି; ଏବଂ ସୋମ ଉପାସକଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ ଓ ଆକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି।
Mantras
Mantra 1
सोमा असृग्रमाशवो मधोर्मदस्य धारया । अभि विश्वानि काव्या ॥
ଦ୍ରୁତଗତି ସୋମମାନେ ମଧୁର ମଦର ଧାରାରୂପେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ବାହାରିଲେ; ସେମାନେ ସମସ୍ତ କାବ୍ୟକର୍ମ ଉପରେ ବ୍ୟାପି, ଅନ୍ତରେ ଲୁଚିଥିବା କବି-ସତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରନ୍ତି।
Mantra 2
अनु प्रत्नास आयवः पदं नवीयो अक्रमुः । रुचे जनन्त सूर्यम् ॥
ପ୍ରାଚୀନମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରି, ଜୀବନ୍ତ ସାଧକମାନେ ନୂତନ ପଦକୁ ପଦାର୍ପଣ କଲେ; ରୁଚି—ପ୍ରକାଶମୟ ତେଜରୁ—ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ: ଅନ୍ତରେ ଜାଗ୍ରତ ସତ୍ୟ-ପ୍ରକାଶ।
Mantra 4
अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । अभि कोशं मधुश्चुतम् ॥
ଆକାଙ୍କ୍ଷୀ ସୋମମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବହନ୍ତି—ପାନଯୋଗ୍ୟ ମଦ୍ୟ, ଆନନ୍ଦମୟ ମଦ ଦିଗକୁ; ଏବଂ ମଧୁ ଝରୁଥିବା କୋଶ (ପାତ୍ର) ଦିଗକୁ ମଧ୍ୟ ବହନ୍ତି।
Mantra 5
सोमो अर्षति धर्णसिर्दधान इन्द्रियं रसम् । सुवीरो अभिशस्तिपाः ॥
ସୋମ ବହେ—ଆଧାରରୂପ ଧର୍ଣସି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରସକୁ ଧାରଣ କରି; ସୁବୀର, ଏବଂ ଅଭିଶସ୍ତି-ପା—ଶତ୍ରୁବାଣୀ ଓ ଆକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷକ।
Mantra 6
इन्द्राय सोम पवसे देवेभ्यः सधमाद्यः । इन्दो वाजं सिषाससि ॥
ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବହୁଛ; ଦେବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଧମାଦ୍ୟ—ସାମୁହିକ ସତ୍ରର ଆନନ୍ଦ। ହେ ଇନ୍ଦୁ, ତୁମେ ବାଜକୁ ଚଳନରେ ଆଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ—ବଳର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଓ ବିଜୟୀ ବୃଦ୍ଧି—ଆମ ଭିତରେ।
Mantra 7
अस्य पीत्वा मदानामिन्द्रो वृत्राण्यप्रति । जघान जघनच्च नु ॥
ଏହି ମଦ-ଆନନ୍ଦକୁ ପାନ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ଅପ୍ରତିହତ ଭାବେ ପ୍ରତିରୋଧ କରୁଥିବା ବୃତ୍ରମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କଲେ; ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏବେ ମଧ୍ୟ ନିରନ୍ତର ସଂହାର କରୁଛନ୍ତି।
Frequently Asked Questions
The main deity is Soma Pavamāna—Soma as he is pressed and purified. Indra also appears because Soma empowers Indra’s victories.
It refers to Soma “being purified” as the juice flows through the filter. The hymn treats this purified flow as sacred energy that brings inspiration, strength, and protection.
It shows Soma’s function as a power-giver: when Indra drinks Soma, he gains the force to break obstructions (Vṛtra). Symbolically, it is the overcoming of resistance through clarified energy and focus.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.