Sukta 23
Sukta 9.23
Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers
Soma Pavamāna
Not determinable with certainty from provided verse alone
हे सोम पावमान सूक्त वेगाने धावणाऱ्या, मधुधारांनी स्रवणाऱ्या सोमाचे स्तवन करते. तो शुद्ध होऊन प्रवाहात सोडला जातो तेव्हा प्रेरित काव्य (काव्य) जागृत करतो आणि यजमानात बळ स्थापन करतो. सोमाला इंद्राच्या शक्तीचा/पराक्रमाचा रस (इंद्रिय रस) वाहून आणणारा म्हणून गौरविले आहे: इंद्र जेव्हा हे उन्मादमय आनंदरस पितो, तेव्हा तो अडथळा निर्माण करणाऱ्या वृत्र-शक्तींवर वारंवार विजय मिळवतो. तसेच सोम उपासकाचे शत्रुत्वपूर्ण वाणीपासून व हल्ल्यापासून संरक्षण करतो.
Mantras
Mantra 1
सोमा असृग्रमाशवो मधोर्मदस्य धारया । अभि विश्वानि काव्या ॥
वेगवान सोम मधुर मदाच्या धारासारखे प्रवाहित झाले; ते सर्व काव्य-प्रेरित कर्मांकडे अभिमुख होऊन चालतात.
Mantra 2
अनु प्रत्नास आयवः पदं नवीयो अक्रमुः । रुचे जनन्त सूर्यम् ॥
प्राचीनांच्या अनुगमनात हे आयवः—जीवंत साधक—अधिक नव्या पदावर पोहोचले; रुचे (दीप्ती) मधून त्यांनी सूर्याला जनित केले.
Mantra 4
अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । अभि कोशं मधुश्चुतम् ॥
अभिलाषी शक्तींचे सोमरस स्वतःला पवित्र करीत, पिण्यायोग्य आनंदमय मदाकडे प्रवाहित होतात. मधु झिरपणाऱ्या कोशाकडे—आनंदाच्या हृदय-पात्राकडे—ते वाहतात.
Mantra 5
सोमो अर्षति धर्णसिर्दधान इन्द्रियं रसम् । सुवीरो अभिशस्तिपाः ॥
सोम प्रवाहित होतो—धारणेचा आधार बनून—इंद्राचा इंद्रिय-रस, बल-सार धारण करून. तो सुवीर्य (उत्तम वीरता) देतो आणि अभिशस्ति—शत्रूचे वचन व आघात—यांपासून आमचे रक्षण करतो.
Mantra 6
इन्द्राय सोम पवसे देवेभ्यः सधमाद्यः । इन्दो वाजं सिषाससि ॥
हे सोम, तू इंद्रासाठी पवित्र होऊन वाहतोस; देवांसाठीही—त्यांच्या सधमाद्य, सामूहिक आनंदरूपाने. हे इंदु, तू आमच्यात वाज—बल-समृद्धी व विजयकारी वाढ—यास जागृत करून चालना देऊ पाहतोस.
Mantra 7
अस्य पीत्वा मदानामिन्द्रो वृत्राण्यप्रति । जघान जघनच्च नु ॥
या उन्मादक आनंदरसांचे पान करून इंद्राने अप्रतिहतपणे प्रतिकार करणाऱ्या वृत्रांचा संहार केला; त्याने त्यांना मारले आहे, आणि आत्ताही तो सतत मारतच आहे.
Frequently Asked Questions
The main deity is Soma Pavamāna—Soma as he is pressed and purified. Indra also appears because Soma empowers Indra’s victories.
It refers to Soma “being purified” as the juice flows through the filter. The hymn treats this purified flow as sacred energy that brings inspiration, strength, and protection.
It shows Soma’s function as a power-giver: when Indra drinks Soma, he gains the force to break obstructions (Vṛtra). Symbolically, it is the overcoming of resistance through clarified energy and focus.
Ask anything about Sukta 23 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.