Rig Veda Sukta 23
Mandala 9Sukta 236 Mantras

Sukta 23

Sukta 9.23

Rishi

Uncertain/Traditional: Soma Pavamāna seers

Devata

Soma Pavamāna

Chandas

Not determinable with certainty from provided verse alone

ഈ സോമ പവമാന സൂക്തം ശീഘ്രഗതിയുള്ള, മധുധാരയായി ഒഴുകുന്ന സോമനെ—അവൻ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു ഒഴുകാൻ വിടപ്പെടുമ്പോൾ—സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ പ്രചോദിതമായ കാവ്യത്തെ (കാവ്യ) ഉണർത്തുകയും യജമാനനിൽ ബലം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സോമൻ ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയുടെ സാരമായ (ഇന്ദ്രിയ രസ) വഹകനായി പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു: ഇന്ദ്രൻ ഈ ആനന്ദരസങ്ങളെ പാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വൃത്രശക്തികളെ അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ജയിക്കുന്നു; കൂടാതെ സോമൻ ആരാധകനെ ശത്രുതാപൂർണ്ണമായ വാക്കുകളിൽ നിന്നും ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നു.

Mantras

Mantra 1

सोमा असृग्रमाशवो मधोर्मदस्य धारया । अभि विश्वानि काव्या ॥

വേഗശാലികളായ സോമങ്ങൾ മധുര മദത്തിന്റെ ധാരയായി ഒഴുകിപ്പുറപ്പെട്ടു; അവ സർവ്വ കാവ്യകർമ്മങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ച്, ഉള്ളിൽ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന കവി-സത്യങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നു.

Mantra 2

अनु प्रत्नास आयवः पदं नवीयो अक्रमुः । रुचे जनन्त सूर्यम् ॥

പുരാതനരെ അനുഗമിച്ച്, ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന അന്വേഷകർ പുതുതായൊരു പദത്തിലേക്ക് കടന്നു; രുചി—പ്രകാശമയ തേജസ്സിൽ നിന്ന്—അവർ സൂര്യനെ ജനിപ്പിക്കുന്നു: ഉള്ളിൽ ഉണർന്ന സത്യ-പ്രകാശം.

Mantra 4

अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । अभि कोशं मधुश्चुतम् ॥

ആഗ്രഹശക്തികളായ സോമങ്ങൾ സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ച് ഒഴുകുന്നു—പാനം ചെയ്യേണ്ട മദ്യമായ ആനന്ദമദത്തിലേക്ക്; മധു ചോരുന്ന കോശം (പാത്രം) ലക്ഷ്യമാക്കി കൂടി ഒഴുകുന്നു.

Mantra 5

सोमो अर्षति धर्णसिर्दधान इन्द्रियं रसम् । सुवीरो अभिशस्तिपाः ॥

സോമൻ ഒഴുകുന്നു—ആധാരമായ ധർണസി, ഇന്ദ്രിയ രസം ധരിച്ച്; സുവീരൻ, അഭിശസ്തി-പാ—ശത്രുവാക്കിലും ആക്രമണത്തിലും നിന്ന് കാക്കുന്നവൻ.

Mantra 6

इन्द्राय सोम पवसे देवेभ्यः सधमाद्यः । इन्दो वाजं सिषाससि ॥

ഹേ സോമ, നീ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി ശുദ്ധിയായി ഒഴുകുന്നു; ദേവന്മാർക്കായി സധമാദ്യ—സാമൂഹിക സത്രത്തിന്റെ ആനന്ദം. ഹേ ഇന്ദു, നീ വാജത്തെ പ്രേരിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു—ബലത്തിന്റെ പൂർണ്ണതയും വിജയവൃദ്ധിയും—ഞങ്ങളിലകത്ത്.

Mantra 7

अस्य पीत्वा मदानामिन्द्रो वृत्राण्यप्रति । जघान जघनच्च नु ॥

ഈ മദ-ആനന്ദങ്ങളെ പാനം ചെയ്തിട്ട് ഇന്ദ്രൻ പ്രതിരോധിക്കുന്ന വൃത്രങ്ങളെ അപ്രതിഹതമായി സംഹരിച്ചു; അവൻ അവരെ സംഹരിച്ചിരിക്കുന്നു, ഇന്നും അവൻ തുടർച്ചയായി സംഹരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.

Frequently Asked Questions

The main deity is Soma Pavamāna—Soma as he is pressed and purified. Indra also appears because Soma empowers Indra’s victories.

It refers to Soma “being purified” as the juice flows through the filter. The hymn treats this purified flow as sacred energy that brings inspiration, strength, and protection.

It shows Soma’s function as a power-giver: when Indra drinks Soma, he gains the force to break obstructions (Vṛtra). Symbolically, it is the overcoming of resistance through clarified energy and focus.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App