Sukta 41

Mantra 1

को नु वां मित्रावरुणावृतायन्दिवो वा महः पार्थिवस्य वा दे । ऋतस्य वा सदसि त्रासीथां नो यज्ञायते वा पशुषो न वाजान् ॥

ହେ ମିତ୍ର-ବରୁଣ! ଦ୍ୟୌରେ ହେଉ କି ମହତ୍ତ୍ୱରେ, କିମ୍ବା ପାର୍ଥିବ ଲୋକରେ—ତୁମମାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟରେ କିଏ ସେବା କରିବ? ଋତର ସଦନରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର—ଯଜମାନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ପଶୁପାଳକ ପରି ବଳର ସମୃଦ୍ଧି (ବାଜ) ଖୋଜୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ।

Mantra 2

ते नो मित्रो वरुणो अर्यमायुरिन्द्र ऋभुक्षा मरुतो जुषन्त । नमोभिर्वा ये दधते सुवृक्तिं स्तोमं रुद्राय मीळ्हुषे सजोषाः ॥

ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଅର୍ୟମନ ଓ ଆୟୁ (ପ୍ରାଣଶକ୍ତି), ଇନ୍ଦ୍ର, ଋଭୁକ୍ଷମାନେ ଓ ମରୁତମାନେ—ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ; ନମସ୍କାରଦ୍ୱାରା ଆମେ ସୁନେଇଥିବା ବାଣୀ ସ୍ଥାପନ କରୁ—ଏକମତରେ ଦାତା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ତୋତ୍ର ଅର୍ପଣ କରୁ।

Mantra 3

आ वां येष्ठाश्विना हुवध्यै वातस्य पत्मन्रथ्यस्य पुष्टौ । उत वा दिवो असुराय मन्म प्रान्धांसीव यज्यवे भरध्वम् ॥

ହେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ, ଆହ୍ୱାନିତ ହେବାକୁ ଆସ; ବାୟୁର ପଥରେ, ଚଳମାନ ରଥର ପୁଷ୍ଟିରେ; ଏବଂ ଯଜମାନଙ୍କ ପାଇଁ, ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରୁ ଆଲୋକକୁ ଆଗେ ଆଣିବା ପରି, ଦିବ୍ୟରୁ ଅସୁର (ପ୍ରଭୁତ୍ୱ) ପାଇଁ ପ୍ରେରିତ ମନ୍ତ୍ର-ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ ଆଣିଦିଅ।

Mantra 4

प्र सक्षणो दिव्यः कण्वहोता त्रितो दिवः सजोषा वातो अग्निः । पूषा भगः प्रभृथे विश्वभोजा आजिं न जग्मुराश्वश्वतमाः ॥

ଆଗେ ବଢ଼ନ୍ତି ସକ୍ଷମ ଦିବ୍ୟ କଣ୍ୱ-ହୋତା, ଏବଂ ଦିବର ତ୍ରିତ ଏକସୁରରେ, ସହିତ ବାତ ଓ ଅଗ୍ନି; ସର୍ବଭୋଗଦାତା ପୂଷଣ ଓ ଭଗ—ଦୌଡ଼ରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କ ପରି ଯଜ୍ଞପଥକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।

Mantra 5

प्र वो रयिं युक्ताश्वं भरध्वं राय एषेऽवसे दधीत धीः । सुशेव एवैरौशिजस्य होता ये व एवा मरुतस्तुराणाम् ॥

ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରୟି—ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି—ଆଗକୁ ଆଣ; ସେହି ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ନିମିତ୍ତ ସହାୟତା ପାଇଁ ଧୀ (ପ୍ରେରିତ ବୁଦ୍ଧି) ଯଥାସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ। ଔଶିଜଙ୍କ କୃପାମୟ ହୋତୃ ନିଜ ପ୍ରେରକ ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ସେଇ ମରୁତମାନଙ୍କୁ—ତୁରନ୍ତ ଧାଇଆସୁଥିବାମାନଙ୍କୁ—ଆମ ଯଜ୍ଞଗୃହକୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତି।

Mantra 6

प्र वो वायुं रथयुजं कृणुध्वं प्र देवं विप्रं पनितारमर्कैः । इषुध्यव ऋतसापः पुरंधीर्वस्वीर्नो अत्र पत्नीरा धिये धुः ॥

ତୁମମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବାୟୁଙ୍କୁ—ରଥଯୁଜ (ରଥରେ ଯୁକ୍ତ)—ଯୋଗ କର; ଋକ୍-ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ଦେବ ବିପ୍ରଙ୍କୁ, ଆନନ୍ଦ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରୁଥିବା ପ୍ରେରକଙ୍କୁ ଆଗରେ ସ୍ଥାପନ କର। ହେ ଇଷୁଧ୍ୟବ (ବାଣ-ସନ୍ନଦ୍ଧ ଶକ୍ତିମାନେ), ଋତସାପଃ (ଋତର ସହଚରମାନେ), ସମୃଦ୍ଧ ପୁରନ୍ଧିମାନେ—ଏଠାରେ ଆମ ପତ୍ନୀ-ଶକ୍ତିରୂପେ—ଆମ ଧୀରେ ସ୍ଥାପିତ ହୁଅ; ତାହା ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।

Mantra 7

उप व एषे वन्द्येभिः शूषैः प्र यह्वी दिवश्चितयद्भिरर्कैः । उषासानक्ता विदुषीव विश्वमा हा वहतो मर्त्याय यज्ञम् ॥

ବନ୍ଦନୀୟ ଶୂଷ (ବଳ) ସହିତ ମୁଁ ସମୀପକୁ ଆସୁଛି; ଦିବକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା ଅର୍କ (ସ୍ତୁତି) ସହିତ। ଉଷା ଓ ନକ୍ତା—ଯେପରି ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି—ମର୍ତ୍ୟ ପାଇଁ ସମଗ୍ର ଯଜ୍ଞକୁ ଏଠାକୁ ବହି ଆଣନ୍ତି; ତାହାକୁ ଆମ ଦେହଧାରିତ ଅର୍ପଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ପହଞ୍ଚାନ୍ତି।

Mantra 8

अभि वो अर्चे पोष्यावतो नॄन्वास्तोष्पतिं त्वष्टारं रराणः । धन्या सजोषा धिषणा नमोभिर्वनस्पतीँरोषधी राय एषे ॥

ହେ ପୋଷକ ଶକ୍ତିମାନେ! ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପୋଷ୍ୟ ନରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁଁ ସ୍ତୁତି-ଗାନ କରେ—ବାସ୍ତୋଷ୍ପତି ଓ ତ୍ୱଷ୍ଟୃଙ୍କ ପ୍ରତି—ରୂପଦାନର ଆନନ୍ଦରେ ରମିତ ହୋଇ। ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଏକସୁର ଧିଷଣା ନମସ୍କାର-କର୍ମଦ୍ୱାରା; ଏବଂ ବନସ୍ପତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଔଷଧୀମାନେ—ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଇଁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରେ।

Mantra 9

तुजे नस्तने पर्वताः सन्तु स्वैतवो ये वसवो न वीराः । पनित आप्त्यो यजतः सदा नो वर्धान्नः शंसं नर्यो अभिष्टौ ॥

ଆମ ତୁଜ (ଆଗକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ ଚାଲିବା ପ୍ରୟାସ) ପାଇଁ ପର୍ବତମାନେ ଦୃଢ଼ ଆଧାର ହେଉନ୍ତୁ; ବସୁମାନଙ୍କ ପରି ସ୍ୱୟଂପ୍ରେରିତ, ବୀରମାନଙ୍କ ପରି। ପନିତ ଆପ୍ତ୍ୟ—ଯଜ୍ୟ, ଆନନ୍ଦକୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା—ଆମ ଅଭିଷ୍ଟୌ (ଅଭିଲାଷ/ଅନ୍ୱେଷଣ) ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପୁରୁଷାର୍ଥଭରା ଶଂସ (ପୁଷ୍ଟିବଚନ/ସ୍ତୁତି)କୁ ସଦା ବୃଦ୍ଧି କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 10

वृष्णो अस्तोषि भूम्यस्य गर्भं त्रितो नपातमपां सुवृक्ति । गृणीते अग्निरेतरी न शूषैः शोचिष्केशो नि रिणाति वना ॥

ତୁମେ ବଳବାନ ଭାବେ ସ୍ତୁତ ହୋଇଛ—ଭୂମିର ଗର୍ଭ, ତ୍ରିତର ନପାତ, ଅପାଂ (ଜଳମାନଙ୍କ) ସନ୍ତାନ—ସୁସଂଗଠିତ ଉଚ୍ଚାରଣରେ। ଅଗ୍ନି ଗୀତିତ ହୁଏ; ସେ ଶକ୍ତିମାନ ଉଦ୍ୟମ ସହ ଅଗ୍ରସର; ଶୋଚିଷ୍କେଶ (ଜ୍ୱାଲାକେଶ) ସେ ଆମ ଭିତରର ବନମାନଙ୍କୁ (ଗୁଞ୍ଜଳିତ ବୃଦ୍ଧିକୁ) ଭିତରୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି ମୁକ୍ତ କରେ।

Mantra 11

कथा महे रुद्रियाय ब्रवाम कद्राये चिकितुषे भगाय । आप ओषधीरुत नोऽवन्तु द्यौर्वना गिरयो वृक्षकेशाः ॥

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିମାମୟ ମହାନଙ୍କୁ ଆମେ କିପରି କଥା କହିବୁ? ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀ ଭଗଙ୍କୁ—ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଦାନ ପାଇଁ—କ’ଣ କହିବୁ? ଆପଃ (ଜଳ) ଓ ଔଷଧିମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; ଦ୍ୟୌଃ (ଆକାଶ), ବନ ଓ ବୃକ୍ଷ-କେଶବାନ ଗିରିମାନେ (ପର୍ବତ) ଆମ ପଥକୁ ଆବୃତ କରି ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 12

शृणोतु न ऊर्जां पतिर्गिरः स नभस्तरीयाँ इषिरः परिज्मा । शृण्वन्त्वापः पुरो न शुभ्राः परि स्रुचो बबृहाणस्याद्रेः ॥

ଊର୍ଜାର ପତି ଆମ ଗିରଃ (ବଚନ) ଶୁଣୁନ୍ତୁ—ଯେ ନଭସ୍ତରୀୟାଁ (ମଧ୍ୟାକାଶ)କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ସର୍ବତ୍ର ପରିଜ୍ମା (ଚାରିଦିଗେ ଗତିଶୀଳ) ଇଷିରଃ (ତୀବ୍ର/ପ୍ରେରିତ)। ଆପଃ (ଜଳମାନେ) ମଧ୍ୟ ଶୁଣୁନ୍ତୁ—ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ପୁରଃ (ଦୁର୍ଗ) ପରି ଶୁଭ୍ର—ଫୁଲିଉଠିଥିବା ଅଦ୍ରି (ଶିଳା/ସୋମଶିଳା)ର ପରି ସ୍ରୁଚଃ (ଅର୍ପଣ-ଧାରା)କୁ ଚାରିପାଖରୁ ଘେରି ରହି।

Mantra 13

विदा चिन्नु महान्तो ये व एवा ब्रवाम दस्मा वार्यं दधानाः । वयश्चन सुभ्व आव यन्ति क्षुभा मर्तमनुयतं वधस्नैः ॥

ନିଶ୍ଚୟ ମହାନମାନେ ଜାଣନ୍ତି—ଆପଣଙ୍କ ସେଇ ଏକେ ତେମାନେ, ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆମେ କହୁଛୁ—ଦସ୍ମାଃ (ଅଦ୍ଭୁତକର୍ମୀ), ୱାର୍ୟଂ (ଅମୂଲ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି) ଧାରଣ କରୁଥିବା। ସୁଭ୍ୱା (ଶୁଭ-ଭବନ)ର ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ତଳକୁ ଅବତରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଭୁଲ ପଥକୁ ଅନୁସରେ, ତାକୁ କ୍ଷୁଭା (କମ୍ପନକାରୀ ଶକ୍ତିମାନେ) ୱଧସ୍ନୈଃ (ପ୍ରହାରକ ବଳରେ) ଅନୁଗମନ କରନ୍ତି।

Mantra 14

आ दैव्यानि पार्थिवानि जन्मापश्चाच्छा सुमखाय वोचम् । वर्धन्तां द्यावो गिरश्चन्द्राग्रा उदा वर्धन्तामभिषाता अर्णाः ॥

ସୁମଖା (ଶୁଭ ଯଜ୍ଞବାନ) ପାଇଁ ମୁଁ ଦୈବ୍ୟ ଓ ପାର୍ଥିବ ଜନ୍ମମାନଙ୍କ ପ୍ରତି, ଏବଂ ଅପଃ (ଜଳମାନ) ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ବାଣୀ ଉଚ୍ଚାରିଛି। ଦ୍ୟାବଃ (ଆକାଶମାନ) ବୃଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ; ଦୀପ୍ତିମୟ ଅଗ୍ରବତୀ ଗିରଃ (ସ୍ତୁତି-ବାଣୀ) ବଢ଼ୁନ୍ତୁ; ଅଭିଷାତାଃ—ଆକ୍ରମଣରେ ବିଜୟୀ—ଏମିତି ଉଛ୍ଛ୍ୱସିତ ଅର୍ଣାଃ (ପ୍ରବାହ/ପ୍ଲାବନ) ବଢ଼ି ଉଦ୍ଧ୍ୱ ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 15

पदेपदे मे जरिमा नि धायि वरूत्री वा शक्रा या पायुभिश्च । सिषक्तु माता मही रसा नः स्मत्सूरिभिॠजुहस्त ऋजुवनिः ॥

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପରେ ମୋ ଭିତରର ଜରିମା (ଜରା/କ୍ଷୟର ଭାର) ନିମ୍ନେ ରଖାଯାଉ। ପାୟୁଭିଃ (ରକ୍ଷାଶକ୍ତିମାନେ) ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଶକ୍ରା ବରୂତ୍ରୀ—ବଳବତୀ ରକ୍ଷିକା—ଆମ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରହୁନ୍ତୁ। ରସାରେ ସମୃଦ୍ଧ ମହୀ ମାତା ଆମ ଭିତରେ ନିଜକୁ ଢାଳୁନ୍ତୁ—ଯିଏ ଆମ ସୂରିଭିଃ (ପ୍ରକାଶିତ ଋଷିମାନଙ୍କ) ସହ ହସ୍ତ ଓ ଗତିକୁ ଋଜୁ କରି, ଋତ ପ୍ରତି ସିଧା କରନ୍ତି।

Mantra 16

कथा दाशेम नमसा सुदानूनेवया मरुतो अच्छोक्तौ प्रश्रवसो मरुतो अच्छोक्तौ । मा नोऽहिर्बुध्न्यो रिषे धादस्माकं भूदुपमातिवनिः ॥

ସୁଦାନୁ ମରୁତମାନଙ୍କୁ—ସତ୍ୟ ଆହ୍ୱାନରେ ଆସୁଥିବାମାନଙ୍କୁ, ଦୂରଶ୍ରବସଃ ମରୁତମାନଙ୍କୁ—ସ୍ପଷ୍ଟ ଉକ୍ତି/ଆହ୍ୱାନ ପ୍ରତି ଆସୁଥିବାମାନଙ୍କୁ—ଆମେ ନମସ୍କାରରେ କିପରି ଦାନ ଅର୍ପଣ କରିବୁ? ବୁଧ୍ନ୍ୟ ଅହି (ଗଭୀରତାର ସର୍ପ) ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ କରୁ; ଆମର ଉପମାତିବନିଃ—ଅତିକ୍ରମଣ ଉପରେ ବିଜୟ ଓ ମାପିତ ଅଧିପତ୍ୟ-ଶକ୍ତି—ଆମ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉ।

Mantra 17

इति चिन्नु प्रजायै पशुमत्यै देवासो वनते मर्त्यो व आ देवासो वनते मर्त्यो वः । अत्रा शिवां तन्वो धासिमस्या जरां चिन्मे निॠतिर्जग्रसीत ॥

ଇତି—ହଁ, ପ୍ରଜା ପାଇଁ ଓ ପଶୁ-ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ, ହେ ଦେବମାନେ, ତୁମମାନଙ୍କୁ ମର୍ତ୍ୟ ଜିତେ—ହଁ, ମର୍ତ୍ୟ ତୁମମାନଙ୍କୁ ଜିତେ। ଏଠାରେ ଆମ ଦେହଧାରୀ ସ୍ୱରୂପକୁ ଶିବ, ମଙ୍ଗଳମୟ ରୂପରେ ସ୍ଥାପିତ କରିବା; ନିଋତି (ବିଲୟ-ଶକ୍ତି) ମୋର ଜରା ଓ କ୍ଷୟକୁ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରସି ନ ଯାଉ।

Mantra 18

तां वो देवाः सुमतिमूर्जयन्तीमिषमश्याम वसवः शसा गोः । सा नः सुदानुर्मृळयन्ती देवी प्रति द्रवन्ती सुविताय गम्याः ॥

ହେ ଦେବମାନେ, ହେ ବସୁମାନେ, ଯେ ସୁମତି ଆମ ଊର୍ଜାକୁ ବଢ଼ାଏ ଓ ପୋଷକ ଇଷ୍ (ଅନ୍ନ-ସମୃଦ୍ଧି) ଆଣେ—ଗୋ (ପ୍ରକାଶ)କୁ ଡାକୁଥିବା ବାଣୀ ଦ୍ୱାରା—ଆମେ ତାହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା। ସେ ସୁଦାନୁ ଦେବୀ, ମୃଳୟନ୍ତୀ—ଚିକିତ୍ସକା, କରୁଣାମୟୀ—ଆମ ପାଖକୁ ଦୌଡ଼ି ଆସୁନ୍ତୁ; ସୁବିତାୟ, ଶୁଭ ଗତି ଓ ସଦ୍-ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ, ଆମକୁ ସୁଲଭ ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 19

अभि न इळा यूथस्य माता स्मन्नदीभिरुर्वशी वा गृणातु । उर्वशी वा बृहद्दिवा गृणानाभ्यूर्ण्वाना प्रभृथस्यायोः ॥

ୟୂଥର ମାତା ଇଳା ଆମ ଉପରେ ବାଣୀ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁନ୍ତୁ; କିମ୍ବା ନଦୀମାନଙ୍କ ସହ ଉର୍ବଶୀ ଆମ ପାଇଁ ଗାନ କରୁନ୍ତୁ। ଦ୍ୟୌସ ପରି ବିଶାଳ ଉର୍ବଶୀ—ଗାନ କରୁଥିବାବେଳେ—ପ୍ରଭୃତ (ଉନ୍ନତ) ଯଜ୍ଞ-ଭାର ଓ ତାହାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଆବୃତ କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 20

सिषक्तु न ऊर्जव्यस्य पुष्टेः ॥

ଆମ ଭିତରେ ଢାଳି ଦିଆଯାଉ—ଊର୍ଜସ୍ବୀ ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ବୃଦ୍ଧି ଓ ଆମ ସତ୍ତାକୁ ଗଢ଼ୁଥିବା ପୋଷଣ।