Rig Veda Sukta 42
Mandala 5Sukta 4218 Mantras

Sukta 42

Sukta 5.42

Rishi

Atri (Ātreya) (common attribution for RV 5.42; medium certainty)

Devata

Varuṇa, Mitra, Bhaga, Aditi; and a fivefold priest-power (often Savitṛ/Agni as hearer in interpretive traditions)

Chandas

Jagatī (probable; verification recommended)

RV 5.42 ଏକ ବ୍ୟାପକ ରକ୍ଷା ଓ ସମୃଦ୍ଧି-ସୂକ୍ତ; ଏହା ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ—ବିଶେଷକରି ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଭଗ ଓ ଅଦିତିଙ୍କୁ—“ଶାନ୍ତି-ବହନକାରୀ” ପ୍ରାର୍ଥନା ପଠାଇ ଋତ (ଠିକ୍ ନିୟମ-ଶୃଙ୍ଖଳା), ସୁରକ୍ଷିତ ଗତି/ପଥ ଓ କୁଶଳ ମାଗେ। ସହଯୋଗୀ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ (ବିଶେଷତଃ ମରୁତ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ) ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରି ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବଳକୁ ପଛେଇବା, ଏବଂ ଯଜମାନ ଓ ସମୁଦାୟକୁ ଧନ, ବଳ ଓ “ଅମର” ଶୁଭଭାଗ୍ୟ ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ।

Mantras

Mantra 1

प्र शंतमा वरुणं दीधिती गीर्मित्रं भगमदितिं नूनमश्याः । पृषद्योनिः पञ्चहोता शृणोत्वतूर्तपन्था असुरो मयोभुः ॥

ଅଗ୍ରେ ଯାଉଛି ପରମ ଶାନ୍ତିଦାୟିନୀ ବାଣୀ—ଏବେ ବରୁଣ, ମିତ୍ର, ଭଗ ଓ ଅଦିତିଙ୍କୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିବା। ଚିତ୍ରିତ ଆଲୋକକୁ ଗର୍ଭରୂପେ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପଞ୍ଚହୋତା ଶକ୍ତି ଏହାକୁ ଶୁଣୁ—ପଥେ ଅପ୍ରତିହତ, ଅସୁର, ଯେ ଆମ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦର କର୍ତ୍ତା ହୁଏ।

Mantra 2

प्रति मे स्तोममदितिर्जगृभ्यात्सूनुं न माता हृद्यं सुशेवम् । ब्रह्म प्रियं देवहितं यदस्त्यहं मित्रे वरुणे यन्मयोभु ॥

ଅଦିତି ମୋର ସ୍ତୋମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ—ଯେପରି ମାଆ ନିଜ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରେ, ହୃଦୟପ୍ରିୟ ଓ ସୁଶରଣମୟ। ଦେବମାନେ ସ୍ଥାପିତ କରିଥିବା, ମୋ ଭିତରେ ଯେ ପ୍ରିୟ ବ୍ରହ୍ମ (ପବିତ୍ର ବାଣୀ) ଅଛି, ତାହାକୁ ମୁଁ ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି—ମୟୋଭୁ, ଆନନ୍ଦର କର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କୁ।

Mantra 3

उदीरय कवितमं कवीनामुनत्तैनमभि मध्वा घृतेन । स नो वसूनि प्रयता हितानि चन्द्राणि देवः सविता सुवाति ॥

କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ କବିକୁ ଉଦୀରିତ କର; ତାହାକୁ ମଧୁ ଓ ଘୃତରେ ଅଭିଷେକ କର। ତେବେ ଦେବ ସବିତା ଆମ ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ସ୍ଥାପିତ ବସୁମାନଙ୍କୁ—ଚନ୍ଦ୍ର-ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ, ପ୍ରକାଶମୟ ଧନକୁ—ପ୍ରସବ କରନ୍ତି।

Mantra 4

समिन्द्र णो मनसा नेषि गोभिः सं सूरिभिर्हरिवः सं स्वस्ति । सं ब्रह्मणा देवहितं यदस्ति सं देवानां सुमत्या यज्ञियानाम् ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ମନସା ଆମକୁ ଏକତ୍ର ନେଇ ଚାଲ; ଗୋଭିଃ—ପ୍ରକାଶ-କିରଣମାନଙ୍କ ସହ; ହେ ହରିବଃ, ସୂରିମାନଙ୍କ ସହ; ଏବଂ ସ୍ୱସ୍ତିରେ ଏକତ୍ର ପ୍ରବେଶ କରା। ଦେବହିତ ବ୍ରହ୍ମ—ପ୍ରେରିତ ବାଣୀ—ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ଏକତ୍ର ନେଇ ଚାଲ; ଏବଂ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ସୁମତି—ସଦ୍ବୁଦ୍ଧି—ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।

Mantra 5

देवो भगः सविता रायो अंश इन्द्रो वृत्रस्य संजितो धनानाम् । ऋभुक्षा वाज उत वा पुरंधिरवन्तु नो अमृतासस्तुरासः ॥

ଦେବ ଭଗ, ପ୍ରେରକ ସବିତା—ରାୟୋ ଅଂଶ—ଏବଂ ବୃତ୍ରର ସଂଜିତ ଇନ୍ଦ୍ର, ଧନମାନଙ୍କ ଜୟୀ—ଏମାନେ ଆମ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ଧନ ଜିତୁନ୍ତୁ। ଋଭୁକ୍ଷନ, ବାଜ (କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧିର ପୂର୍ଣ୍ଣତା-ଶକ୍ତି) ଏବଂ ପୁରଂଧି (ସମ୍ୟକ୍-ଦର୍ଶୀ ବୁଦ୍ଧି)—ଏହି ଅମୃତ, ତୁରା ଦେବମାନେ—ଆମକୁ ପୋଷଣ କରୁନ୍ତୁ ଓ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

Mantra 6

मरुत्वतो अप्रतीतस्य जिष्णोरजूर्यतः प्र ब्रवामा कृतानि । न ते पूर्वे मघवन्नापरासो न वीर्यं नूतनः कश्चनाप ॥

ମରୁତମାନଙ୍କ ସହିତ ଥିବା, ଅପ୍ରତିହତ, ବିଜୟୀ ଓ ଅକ୍ଷୟ ବଳବାନ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ କୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆମେ ପ୍ରଘୋଷ କରୁଛୁ। ହେ ମଘବନ! ନ ପୂର୍ବଜମାନେ, ନ ପରବର୍ତ୍ତୀମାନେ ତୁମ ମହାଶକ୍ତିକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି; ତୁମ ବୀର୍ୟର ନୂତନ ମାପ କେହି ଲାଭ କରିନାହିଁ।

Mantra 7

उप स्तुहि प्रथमं रत्नधेयं बृहस्पतिं सनितारं धनानाम् । यः शंसते स्तुवते शम्भविष्ठः पुरूवसुरागमज्जोहुवानम् ॥

ଆସ; ପ୍ରଥମେ ରତ୍ନଧେୟ—ଧନର ଆଧାର—ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର, ଧନମାନଙ୍କର ବିଜେତାଙ୍କୁ। ଯେ ଶଂସେ ଓ ଯେ ସ୍ତୁତି କରେ, ତାହା ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଶୁଭକର; ବହୁବସୁ (ବୃହସ୍ପତି) ପୁନଃପୁନଃ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା ଜନଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସନ୍ତି।

Mantra 8

तवोतिभिः सचमाना अरिष्टा बृहस्पते मघवानः सुवीराः । ये अश्वदा उत वा सन्ति गोदा ये वस्त्रदाः सुभगास्तेषु रायः ॥

ହେ ବୃହସ୍ପତେ! ତୁମ ଓତିମାନ (ସହାୟତା) ଦ୍ୱାରା, ତୁମ ସହ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଆମେ ଅରିଷ୍ଟ—ଅକ୍ଷତ—ହୁଅୁ; ଦାନଶୀଳ ମଘବାନ ଓ ସୁବୀର ହୁଅୁ। ଯେ ଅଶ୍ୱଦା, କିମ୍ବା ଗୋଦା—ପ୍ରକାଶର କିରଣ (ଗୋ) ଦେଉଥିବା—ଯେ ବସ୍ତ୍ରଦା—ରକ୍ଷାର ଆବରଣ ଦେଉଥିବା—ସେମାନେ ସୁଭାଗ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସତ୍ୟ ରାୟ (ସମୃଦ୍ଧି) ବସେ।

Mantra 9

विसर्माणं कृणुहि वित्तमेषां ये भुञ्जते अपृणन्तो न उक्थैः । अपव्रतान्प्रसवे वावृधानान्ब्रह्मद्विषः सूर्याद्यावयस्व ॥

ସେମାନଙ୍କ ଲାଭକୁ ଛିଟିଯିବା ପରି କର, ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଷତି ଦେ—ଯେମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଆମ ଉକ୍ଥୈଃ (ସ୍ତୁତିଗୀତ) ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ପୁନଃ ପୂରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ (ସତ୍ୟର ଆଲୋକ) ଠାରୁ ଦୂରେ ହଂକାଇ ଦେ—ପ୍ରସବରେ ବିପଥରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଅପବ୍ରତ, ବ୍ରହ୍ମଦ୍ୱିଷଃ (ପବିତ୍ର ବାଣୀର ଦ୍ୱେଷୀ) ଲୋକମାନଙ୍କୁ।

Mantra 10

य ओहते रक्षसो देववीतावचक्रेभिस्तं मरुतो नि यात । यो वः शमीं शशमानस्य निन्दात्तुच्छ्यान्कामान्करते सिष्विदानः ॥

ହେ ମରୁତମାନେ, ଦେବବୀତ (ଦେବାନୁଗ୍ରହିତ) ଯଜ୍ଞରେ ରକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ଯେ ତୁମକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତାହାର ଉପରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଅପରାଜେୟ ବଳରେ ଝପଟି ପଡ଼। ଏବଂ ଯେ ଶ୍ରମଶୀଳ ସାଧକଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, ମୋହଜନକ ତୁଚ୍ଛ କାମନା ସୃଷ୍ଟି କରେ—ତାକୁ ମଧ୍ୟ ନିମ୍ନକୁ ପତିତ କର।

Mantra 11

तमु ष्टुहि यः स्विषुः सुधन्वा यो विश्वस्य क्षयति भेषजस्य । यक्ष्वा महे सौमनसाय रुद्रं नमोभिर्देवमसुरं दुवस्य ॥

ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର—ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ—ଯାହାଙ୍କ ଶର ଅଚୁକ, ଯାହାଙ୍କ ଧନୁ ସୁଧନ୍ୱା (ଉତ୍ତମ ଧନୁଧାରୀ); ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭେଷଜ (ଔଷଧ-ଚିକିତ୍ସା) ଉପରେ ଅଧିକାର ରଖନ୍ତି। ମହାନଙ୍କୁ ବିଶାଳ ସୌମନସ୍ୟ (ସଦ୍ଭାବର ବିସ୍ତାର) ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କର; ନମସ୍କାରଦ୍ୱାରା ଦେବ, ଅସୁର (ମହାଶକ୍ତିମାନ ଅଧିପତି)ଙ୍କୁ ସେବା କର।

Mantra 12

दमूनसो अपसो ये सुहस्ता वृष्णः पत्नीर्नद्यो विभ्वतष्टाः । सरस्वती बृहद्दिवोत राका दशस्यन्तीर्वरिवस्यन्तु शुभ्राः ॥

ଦମୂନସ—ଗୃହସ୍ୱାମୀ, ସୁହସ୍ତ କ୍ରିୟାଶକ୍ତିମାନେ—ବୃଷ୍ଣ (ପରାକ୍ରମୀ)ଙ୍କ ପତ୍ନୀସଦୃଶ ନଦୀମାନେ, ସୁଘଟିତ ଭାବେ ଗଢ଼ା—ଆମକୁ ବିସ୍ତାର ଦିଅନ୍ତୁ। ସରସ୍ୱତୀ, ବୃହଦ୍ଦିବା ଏବଂ ରାକା ମଧ୍ୟ—ସେବାକାରିଣୀ ଓ ପୋଷକ ଶୁଭ୍ର ଦେବୀମାନେ—ଆମକୁ ବିଶାଳତା ଓ ଶୁଭ ମଙ୍ଗଳ ଦାନ କରନ୍ତୁ।

Mantra 13

प्र सू महे सुशरणाय मेधां गिरं भरे नव्यसीं जायमानाम् । य आहना दुहितुर्वक्षणासु रूपा मिनानो अकृणोदिदं नः ॥

ମହାନ, ସୁଶରଣ (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶରଣ) ଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରେରିତ ମେଧାକୁ, ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା ନବୀନ ବାଣୀକୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛି। ଯିଏ ଦୁହିତାର ଦୋହନସ୍ଥାନରେ ପ୍ରହାର କରି, ରୂପମାନଙ୍କୁ ଗଢ଼ି ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି, ଏହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

Mantra 14

प्र सुष्टुतिः स्तनयन्तं रुवन्तमिळस्पतिं जरितर्नूनमश्याः । यो अब्दिमाँ उदनिमाँ इयर्ति प्र विद्युता रोदसी उक्षमाणः ॥

ହେ ଜରିତର (ସ୍ତୁତିକାର), ସୁଘଟିତ ସ୍ତୁତି ଏବେ ଇଳସ୍ପତି—ହବିଷର ଅଧିପତି—ଗର୍ଜନଶୀଳ, ନାଦମୟ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରୁ। ଯିଏ ସାଗରସଦୃଶ ଓ ଜଳମୟ ବିଶାଳତାକୁ ଗତିମାନ କରେ, ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ସହ ଦୁଇ ଲୋକ ‘ରୋଦସୀ’ ଉପରେ ସିଞ୍ଚନ କରି ବର୍ଷାଏ।

Mantra 15

एष स्तोमो मारुतं शर्धो अच्छा रुद्रस्य सूनूँर्युवन्यूँरुदश्याः । कामो राये हवते मा स्वस्त्युप स्तुहि पृषदश्वाँ अयासः ॥

ଏହି ସ୍ତୋମ ମରୁତ-ଶର୍ଧ (ମରୁତମାନଙ୍କ ଦଳ) ପାଖକୁ ସିଧା ଯାଏ—ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଯୁବ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଖକୁ; ହେ ଯୁବନ, ତୁମେ ଉଠି ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚ। ରାୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ପାଇଁ କାମନା ଡାକେ; ଆମ ସ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ନିକଟକୁ ଆସି, ପୃଷଦଶ୍ୱ (ଛିଟିଆ ଅଶ୍ୱଯୁକ୍ତ) ଅୟାସ (ଅକ୍ଲାନ୍ତ) ହେ, ସେହି ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର।

Mantra 16

प्रैष स्तोमः पृथिवीमन्तरिक्षं वनस्पतीँरोषधी राये अश्याः । देवोदेवः सुहवो भूतु मह्यं मा नो माता पृथिवी दुर्मतौ धात् ॥

ଏହି ସ୍ତୋମ ଆଗକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରେ—ପୃଥିବୀ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷ, ବନସ୍ପତିମାନଙ୍କ ଅଧିପତିମାନେ ଓ ଔଷଧୀମାନଙ୍କ ପାଖକୁ—ଯେପରି ତୁମେ ରାୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ଲାଭ କର। ଦେବୋଦେବ, ସୁହବ (ସହଜରେ ଆହ୍ୱାନନୀୟ) ମୋ ପାଇଁ ହେଉ; ଆମ ମାତା ପୃଥିବୀ ଆମକୁ ଦୁର୍ମତି (ବାଙ୍କା ମନ) ଓ କୁମାର୍ଗ-ନେତୃତ୍ୱରେ ନ ରଖୁ।

Mantra 17

उरौ देवा अनिबाधे स्याम ॥

ହେ ଦେବମାନେ, ଆମେ ବିଶାଳ, ଅନିବାଧ (ଅବରୋଧହୀନ) ଅବକାଶରେ ରହୁ—ଚାପ ଓ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ।

Mantra 18

समश्विनोरवसा नूतनेन मयोभुवा सुप्रणीती गमेम । आ नो रयिं वहतमोत वीराना विश्वान्यमृता सौभगानि ॥

ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟଙ୍କ ସଦା-ନୂତନ ଅବସ (ସହାୟତା)ରେ—ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ସୁପ୍ରଣୀତି (ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାର୍ଗନେତୃତ୍ୱ) ଦେଇ—ଆମେ ଗନ୍ତବ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚୁ। ଆମ ପାଖକୁ ରୟି (ସମୃଦ୍ଧି) ବହି ଆଣ; ଏବଂ ବୀରଶକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ। ହେ ଅମୃତମାନେ, ସମସ୍ତ ଅଜର-ଅମର ସୌଭାଗ୍ୟ ଆମକୁ ଆଣିଦିଅ।

Frequently Asked Questions

It is a prayer for peace, protection, and prosperity, centered on the Ādityas (Varuṇa, Mitra, Bhaga, Aditi). The hymn asks for orderly success (ṛta), safety from harmful forces, and well-being for the worshipper and community.

The hymn gathers complementary powers: the Ādityas uphold truth and order, the Maruts provide active protection against disruptive forces, and the Aśvins bring renewal, guidance, and practical help. Together they cover moral order, defense, and flourishing.

It means enduring, life-supporting blessings—health, stable wealth, strength, and good fortune that are not easily lost. In Vedic language, “amṛta” points to what sustains life and aligns one with lasting well-being rather than short-lived gains.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App