
Sukta 3.19
Agni
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହୋତୃ (ଆହ୍ୱାନକାରୀ ପୁରୋହିତ) ଭାବେ ବାଛାଯାଇଛି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରେରିତ, ସର୍ବଜ୍ଞ ଋଷି ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି, ଯିଏ ଯଜ୍ଞରେ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ଯେ ସେ ଉପାସକଙ୍କ ମନକୁ ଅଧିକ ତୀବ୍ର କରନ୍ତୁ, ଆତ୍ମସଂଯମ ଶିଖାନ୍ତୁ, ଏବଂ ଧନ, ବଳ, ତଥା ଶ୍ରବସ୍ (ସତ୍ୟକୁ ଶୁଣିବା ଓ ଗ୍ରହଣ କରିବାର କ୍ଷମତା) ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ। ଶେଷଭାଗରେ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରାଚୀନ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ ଯେ ସେ ଏହିଠାରେ—ଦେହଧାରୀ ମାନବରେ—ରକ୍ଷକ ଭାବେ ଜାଗ୍ରତ ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 1
अग्निं होतारं प्र वृणे मियेधे गृत्सं कविं विश्वविदममूरम् । स नो यक्षद्देवताता यजीयान्राये वाजाय वनते मघानि ॥
ଯଜ୍ଞର ସଙ୍ଗମରେ ମୁଁ ଅଗ୍ନିକୁ—ହୋତାରକୁ—ବାଛେ; ପ୍ରେରିତ କବିକୁ, ବିଶ୍ୱବିଦକୁ, ଅମୂରକୁ (ଅବିମୂଢକୁ)। ସେ ଆମ ପାଇଁ ଯଜନ କରୁ, ଦେବତାତାକୁ ଅନ୍ତରେ ସ୍ଥାପନ କରୁ; ଯଜୀୟାନ—ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ଯୋଗ୍ୟ—ସେ ଆମ ପାଇଁ ରାୟ (ସମୃଦ୍ଧି), ବାଜ (ଶକ୍ତି/ବିଜୟ) ଓ ମଘାନି (ଦାନ-ବୈଭବ) ଜିତୁ।
Mantra 2
प्र ते अग्ने हविष्मतीमियर्म्यच्छा सुद्युम्नां रातिनीं घृताचीम् । प्रदक्षिणिद्देवतातिमुराणः सं रातिभिर्वसुभिर्यज्ञमश्रेत् ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ମୁଁ ତୋ ପାଖକୁ ହବିଷ୍ୟ-ସମୃଦ୍ଧ ଏହି ଅର୍ପଣକୁ ପ୍ରେରଣ କରୁଛି—ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତ, ଦାନଦାତ୍ରୀ, ଘୃତଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ। ଦକ୍ଷିଣାବର୍ତ୍ତ ଶୁଭଗତିରେ ଚଳି, ଉତ୍ସାହୀ ଓ ବିଶାଳଶକ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଦେବତାମଣ୍ଡଳ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ; ଦାନସହ ଓ ବସୁମାନଙ୍କ ସହ ଯଜ୍ଞ ସୁସ୍ଥିର ହେଉ।
Mantra 3
स तेजीयसा मनसा त्वोत उत शिक्ष स्वपत्यस्य शिक्षोः । अग्ने रायो नृतमस्य प्रभूतौ भूयाम ते सुष्टुतयश्च वस्वः ॥
ତୋ ଆଶ୍ରୟରେ ଅଧିକ ତୀବ୍ର ମନରେ ଆମେ ଶିଖିବା—ନିଜ ସ୍ୱାମିତ୍ୱର ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବା। ହେ ଅଗ୍ନେ, ପୁରୁଷାର୍ଥମୟ ପରମଶକ୍ତିର ଅତିପ୍ରଚୁର ଧନପ୍ରବାହରେ, ହେ ବସୁଦାତା, ଆମେ ତୋର ସୁସ୍ତୁତିକାର ହେବା ଓ ସେଇ ସମୃଦ୍ଧିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା।
Mantra 4
भूरीणि हि त्वे दधिरे अनीकाग्ने देवस्य यज्यवो जनासः । स आ वह देवतातिं यविष्ठ शर्धो यदद्य दिव्यं यजासि ॥
ହେ ଅଗ୍ନେ, ଦେବଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଜନମାନେ ତୋ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଅଣୀକ—ଅଗ୍ରସ୍ଥ ଶକ୍ତିମାନ—ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ହେ ଯବିଷ୍ଠ, ଦେବତାମଣ୍ଡଳକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ; କାରଣ ଆଜି ତୁ ଦିବ୍ୟ, ଦୀପ୍ତିମୟ ସଂଘକୁ ଯଜୁଛୁ।
Mantra 5
यत्त्वा होतारमनजन्मियेधे निषादयन्तो यजथाय देवाः । स त्वं नो अग्नेऽवितेह बोध्यधि श्रवांसि धेहि नस्तनूषु ॥
ଯେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ଯଜ୍ଞକର୍ମ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞସଭାରେ ‘ହୋତୃ’ (ଆହ୍ୱାନକ ପୁରୋହିତ) ଭାବେ ଗଢ଼ି, ତୁମ ଆସନରେ ବସାଇଲେ—ହେ ଅଗ୍ନି, ଏଠାରେ ଆମର ରକ୍ଷକ ହୋଇ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ; ଆମ ତନୁମାନଙ୍କରେ ଶ୍ରବଣଶକ୍ତି (ଶ୍ରବାଂସି) ଓ ବିଜୟୀ ଯଶ-କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କର।
It appoints Agni as the chief priest of the sacrifice and asks him to bring the divine powers into the rite, strengthen the mind, and give prosperity and protection.
Because Agni is seen as the clear-seeing mediator who knows the right way of the sacrifice and leads the offering without confusion, both outwardly in ritual and inwardly in consciousness.
Śravas can mean inspired hearing and also fame or victorious renown; here it points to the capacity to receive truth inwardly, along with the strength and recognition that follow from it.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.