
Sukta 3.20
Agni, Uṣas, Aśvins, Dadhikrāvan (collective invocation)
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସୂକ୍ତଟି ପ୍ରଭାତକାଳୀନ ସାମୂହିକ ଆହ୍ୱାନ; ଏଥିରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉଷା, ଅଶ୍ୱିନଦ୍ୱୟ ଓ ଦଧିକ୍ରାବନ ସହିତ ଏକାସାଥି ଡାକାଯାଇଛି, ଏବଂ “ଶୁଭ ଆଲୋକର ଦେବତାମାନେ” ଯଜ୍ଞକୁ ଶୁଣି ତାହା ସହ ଅଗ୍ରସର ହେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ପରେ ଏହା ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇ ପ୍ରମୁଖ ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ (ବୃହସ୍ପତି, ସବିତୃ, ମିତ୍ର-ବରୁଣ, ଭଗ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ) ସମାବେଶୀ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଏବଂ ଯଜ୍ଞକୁ ଦୀପ୍ତିମୟ ଋତ ଓ ସଠିକ ଗତିର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ଚାଲୁଥିବା ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଯାତ୍ରା ଭାବେ ପ୍ରତିପାଦନ କରେ।
Mantra 1
अग्निमुषसमश्विना दधिक्रां व्युष्टिषु हवते वह्निरुक्थैः । सुज्योतिषो नः शृण्वन्तु देवाः सजोषसो अध्वरं वावशानाः ॥
ଉଷାର ଉଦୟକାଳରେ ବହନକର୍ତ୍ତା (ବହ୍ନି) ସ୍ତୁତି (ଉକ୍ଥୈଃ) ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି, ଉଷା, ଅଶ୍ୱିନ୍ ଓ ଦଧିକ୍ରାବନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ସୁଜ୍ୟୋତିର ଦେବମାନେ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ—ଏକସାଥି ସମ୍ମତ ହୋଇ, ସଜୋଷ ହୋଇ, ଯଜ୍ଞଯାତ୍ରା ଓ ତାହାର ଅଗ୍ରଗତି ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ।
Mantra 2
अग्ने त्री ते वाजिना त्री षधस्था तिस्रस्ते जिह्वा ऋतजात पूर्वीः । तिस्र उ ते तन्वो देववातास्ताभिर्नः पाहि गिरो अप्रयुच्छन् ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ତିନି ବାଜିନ (ସମୃଦ୍ଧିର ଶକ୍ତି) ଅଛି, ତିନି ଷଧସ୍ଥା (ସ୍ଥାପନା-ଆସନ) ଅଛି; ହେ ଋତଜାତ, ତୁମର ତିନି ଜିହ୍ୱା—ସତ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିତ, କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରାଚୀନ। ତୁମର ତିନି ତନୁ ଦେବବାତ (ଦେବମାନଙ୍କ ଶ୍ୱାସରେ ଚାଳିତ) ଅଟେ; ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ପାଳନ କର—ଯେପରି ଆମ ଗିରଃ (ବାଣୀ) ଅପ୍ରୟୁଚ୍ଛନ, କେବେ ନ ଅସଫଳ ହେଉ, ନ ମାର୍ଗରୁ ଖସିଯାଉ।
Mantra 3
अग्ने भूरीणि तव जातवेदो देव स्वधावोऽमृतस्य नाम । याश्च माया मायिनां विश्वमिन्व त्वे पूर्वीः संदधुः पृष्टबन्धो ॥
ହେ ଅଗ୍ନି ଜାତବେଦସ, ହେ ଦେବ, ସ୍ୱଧାବାନ—ଅମୃତତ୍ୱର ତୋର ନାମ ଅନେକ। ଏବଂ ସମଗ୍ରକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇ ଚାଳନା କରୁଥିବା ମାୟାବୀମାନଙ୍କର ସେହି ମାୟାଶକ୍ତିମାନେ—ହେ ପୃଷ୍ଟବନ୍ଧ, ପୁରାତନ କାଳରୁ ତୋର ମଧ୍ୟରେ ହିଁ ସୁସମନ୍ୱୟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।
Mantra 4
अग्निर्नेता भग इव क्षितीनां दैवीनां देव ऋतुपा ऋतावा । स वृत्रहा सनयो विश्ववेदाः पर्षद्विश्वाति दुरिता गृणन्तम् ॥
ଅଗ୍ନି ନେତା—ଦେବୀୟ ଜନମାନଙ୍କର, ଭଗ ପରି; ଋତୁମାନଙ୍କର ପାଳକ ଦେବ, ଋତରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଋତାବାନ। ସେ ବୃତ୍ରହା, ବିଜୟୀ, ବିଶ୍ୱବେଦା—ସ୍ତୁତି କରୁଥିବାକୁ ସମସ୍ତ ଦୁରିତ ଓ ଦୁଷ୍ପଥରୁ ପାର କରାଉନ୍ତୁ।
Mantra 5
दधिक्रामग्निमुषसं च देवीं बृहस्पतिं सवितारं च देवम् । अश्विना मित्रावरुणा भगं च वसून्रुद्राँ आदित्याँ इह हुवे ॥
ମୁଁ ଏଠାରେ ଦଧିକ୍ରାବନକୁ, ଅଗ୍ନିକୁ ଏବଂ ଦେବୀ ଉଷାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ବୃହସ୍ପତିକୁ ଏବଂ ଦେବ ସବିତୃକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ଅଶ୍ୱିନମାନଙ୍କୁ, ମିତ୍ର-ବରୁଣକୁ ଏବଂ ଭଗକୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି; ଏବଂ ଏଠାରେ ବସୁମାନଙ୍କୁ, ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କୁ, ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି।
It opens the sacrifice at dawn by calling Agni and other dawn-associated powers to hear the hymns and move together to advance the yajña safely and successfully.
The sukta treats the ritual as a coordinated journey: different divine functions—fire, dawn, healing speed, order and inspiration—must consent together for right movement (ṛta) and protection.
Dadhikrāvan is praised as a swift, victorious power (often linked with a racing horse energy) that helps propel the rite forward, removing obstacles and strengthening momentum.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.