Opening the text

Sukta 3.19
Agni
ਇਹ ਸੰਖੇਪ ਸੂਕਤ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਹੋਤ੍ਰ (ਆਹਵਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਯਾਜਕ) ਵਜੋਂ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਸਰਵਜ੍ਞ ਦ੍ਰਸ਼ਟਾ-ਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਪਾਸਕ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਤੀਖ਼ਾ ਕਰੇ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਸਿਖਾਵੇ, ਅਤੇ ਧਨ, ਬਲ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ—ਸ਼੍ਰਵਸ—ਬਖ਼ਸ਼ੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਿਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਦੇਹਧਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ‘ਇੱਥੇ’ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਗ ਪਏ।
Mantra 1
अग्निं होतारं प्र वृणे मियेधे गृत्सं कविं विश्वविदममूरम् । स नो यक्षद्देवताता यजीयान्राये वाजाय वनते मघानि ॥
ਯਜ्ञ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਗਨੀ—ਹੋਤਾਰ—ਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ; ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਵੀ, ਵਿਸ਼ਵਵਿਦ, ਅਮੂਰ (ਅਵਿਮੂੜ੍ਹ) ਅਗਨੀ ਨੂੰ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰੇ, ਦੇਵਤਾਤਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ; ਯਜੀਯਾਨ—ਅਰਪਣ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਯੋਗ—ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰਾਯ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ), ਵਾਜ (ਸ਼ਕਤੀ/ਵਿਜੈ) ਅਤੇ ਮਘਾਨਿ (ਦਾਨ-ਵੈਭਵ) ਜਿੱਤੇ।
Mantra 2
प्र ते अग्ने हविष्मतीमियर्म्यच्छा सुद्युम्नां रातिनीं घृताचीम् । प्रदक्षिणिद्देवतातिमुराणः सं रातिभिर्वसुभिर्यज्ञमश्रेत् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਹਵਿਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਅਰਪਣ ਪ੍ਰੇਰਦਾ ਹਾਂ—ਸੁ-ਦਿਉਮਨ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਘ੍ਰਿਤ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦਾ। ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ, ਉਤਸਾਹੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਇੱਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਵੇ; ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵਸੂਆਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਸੁਸਥਿਰ ਹੋਵੇ।
Mantra 3
स तेजीयसा मनसा त्वोत उत शिक्ष स्वपत्यस्य शिक्षोः । अग्ने रायो नृतमस्य प्रभूतौ भूयाम ते सुष्टुतयश्च वस्वः ॥
ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਹੋਰ ਤੀਖੇ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖੀਏ—ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸਵਾਮਿਤਾ ਦਾ ਗਿਆਨ ਸਿੱਖੀਏ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥਮਈ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਤਿਪ੍ਰਚੁਰ ਧਨ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵਸੁਦਾਤਾ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੁ-ਸਤੁਤਿਕਾਰ ਬਣੀਏ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਧੀਏ।
Mantra 4
भूरीणि हि त्वे दधिरे अनीकाग्ने देवस्य यज्यवो जनासः । स आ वह देवतातिं यविष्ठ शर्धो यदद्य दिव्यं यजासि ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਦੇਵ ਦੇ ਯਜਨ ਲਈ ਯੋਗ ਜਨਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਅਣੀਕ—ਅਗੇਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਧਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਯਵਿਸ਼ਠ, ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਤੂੰ ਦਿਵ੍ਯ, ਤੇਜਸਵੀ ਮੰਡਲ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
Mantra 5
यत्त्वा होतारमनजन्मियेधे निषादयन्तो यजथाय देवाः । स त्वं नो अग्नेऽवितेह बोध्यधि श्रवांसि धेहि नस्तनूषु ॥
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਯਜਨ-ਕਰਮ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਯਜਨ-ਸਭਾ ਵਿੱਚ ‘ਹੋਤਾ’ (ਆਹਵਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁਰੋਹਿਤ) ਬਣਾਕੇ ਤੇਰੇ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ—ਤਦ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇੱਥੇ ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਆਕ ਬਣ ਕੇ ਜਾਗ੍ਰਤ ਹੋ; ਸਾਡੇ ਤਨ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਵਣ-ਸ਼ਕਤੀ (ਸ਼੍ਰਵਾਂਸਿ) ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਵਾਲੀ ਯਸ਼-ਕੀਰਤੀ ਟਿਕਾ।
It appoints Agni as the chief priest of the sacrifice and asks him to bring the divine powers into the rite, strengthen the mind, and give prosperity and protection.
Because Agni is seen as the clear-seeing mediator who knows the right way of the sacrifice and leads the offering without confusion, both outwardly in ritual and inwardly in consciousness.
Śravas can mean inspired hearing and also fame or victorious renown; here it points to the capacity to receive truth inwardly, along with the strength and recognition that follow from it.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.