Sukta 6
Sukta 2.6
Gṛtsamada (Bhārgava)
Agni
Gāyatrī
ଗୃତ୍ସମଦଙ୍କ ଏହି ଗାୟତ୍ରୀ ସୂକ୍ତରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନିକଟ ଓ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଦିବ୍ୟ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି—ଜ୍ୱାଳନ, ପ୍ରାର୍ଥନା ଓ ଯଜ୍ଞର ନିୟମିତ କ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଯାହାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରାଯାଏ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଋଷିଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣିବାକୁ, ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ “ବର୍ଷା” (ଶକ୍ତିର ଅବତରଣ), ବିଜୟୀ ଉର୍ଜା (ବାଜ) ଓ ପ୍ରଚୁର ପୋଷଣ ଦାନ କରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଇଛି। ଶେଷରେ ସର୍ବଜ୍ଞ, ସଚେତନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆସିବାକୁ, ଯଥାକ୍ରମେ ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରିବାକୁ, ଏବଂ ବର୍ହିଷ (ଯଜ୍ଞାସନ) ଉପରେ ଉପବେଶନ କରିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି।
Mantras
Mantra 1
इमां मे अग्ने समिधमिमामुपसदं वनेः । इमा उ षु श्रुधी गिरः ॥
ହେ ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ନିଜ ପାଇଁ ଏହି ସମିଧ୍ (ଅନ୍ତର୍ଅଗ୍ନିର ପ୍ରଜ୍ୱଳନ) ଓ ଏହି ଉପସଦ୍ (ଆତ୍ମାର ତୁମ ନିକଟକୁ ସମୀପାଗମନ) ଚାହୁଁଛି; ଏବଂ ଏହି ଗିରଃ—ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାଭରା ବାଣୀ—ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭଲଭାବେ ଶୁଣ।
Mantra 2
अया ते अग्ने विधेमोर्जो नपादश्वमिष्टे । एना सूक्तेन सुजात ॥
ଏହି (ଆୟା) ଦ୍ୱାରା, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ସେବା କରିବାକୁ ଚାହୁଁ; ହେ ଊର୍ଜାର ନପାତ୍, ଅଶ୍ୱକୁ (ଗତିଶୀଳ ଶକ୍ତିକୁ) ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା! ଏହି ସୁସଂଗଠିତ ସୂକ୍ତ ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୁଜାତ, ଆମ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅ।
Mantra 3
तं त्वा गीर्भिर्गिर्वणसं द्रविणस्युं द्रविणोदः । सपर्येम सपर्यवः ॥
ହେ ଗୀର୍ବଣସ, ଗୀରମାନଙ୍କରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିବା, ଦ୍ରବିଣକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଏବଂ ଦ୍ରବିଣୋଦ (ଧନଦାତା) ତୁମକୁ—ଆମେ, ଉପାସନାରେ ଉତ୍ସୁକ, ଆମ ବାଣୀ-ସ୍ତୁତିଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା।
Mantra 4
स बोधि सूरिर्मघवा वसुपते वसुदावन् । युयोध्यस्मद्द्वेषांसि ॥
ହେ ସୂରି, ହେ ମଘବାନ, ହେ ବସୁପତେ, ହେ ବସୁଦାବନ—ଆମର ଆଲୋକମୟ ନେତା ଭାବେ ଜାଗୃତ ହୁଅ; ଏବଂ ଆମଠାରୁ ଦ୍ୱେଷର ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ ହଂକାଇଦିଅ।
Mantra 5
स नो वृष्टिं दिवस्परि स नो वाजमनर्वाणम् । स नः सहस्रिणीरिषः ॥
ସେ ଆମକୁ ଦ୍ୟୌରୁ ବର୍ଷୁଥିବା ବୃଷ୍ଟି (ଶକ୍ତିର ଅବତରଣ) ଆଣୁନ୍ତୁ; ସେ ଆମକୁ ଅନର୍ବାଣ, ଅକ୍ଷୟ ବାଜ—ବିଜୟୀ ଊର୍ଜାର ପୂର୍ଣ୍ଣତା—ଆଣୁନ୍ତୁ; ସେ ଆମକୁ ସହସ୍ରଗୁଣ ଇଷଃ—ପୋଷଣର ଭୋଗ ଓ ପ୍ରେରଣା—ଆଣୁନ୍ତୁ।
Mantra 6
ईळानायावस्यवे यविष्ठ दूत नो गिरा । यजिष्ठ होतरा गहि ॥
ହେ ଯବିଷ୍ଠ (ସଦା ନବୀନ) ଅଗ୍ନି, ଈଳାନାୟ—ପୂଜ୍ୟ ଓ ସହାୟତା ପାଇଁ ଆହ୍ୱେୟ—ଆମ ଗିରା ଦ୍ୱାରା ଦୂତ ହୋଇ ଆସ; ହେ ଯଜିଷ୍ଠ, ହେ ହୋତୃ, ଏଠାକୁ ଆସ।
Mantra 7
अन्तर्ह्यग्न ईयसे विद्वाञ्जन्मोभया कवे । दूतो जन्येव मित्र्यः ॥
କାରଣ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଅନ୍ତରେ ଗତି କର; ହେ କବେ, ଉଭୟ ଜନ୍ମକୁ ଜାଣୁଥିବା ତୁମେ। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଜଣେ ପରି ଦୂତ, ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ମିତ୍ରଭାବୀ।
Mantra 8
स विद्वाँ आ च पिप्रयो यक्षि चिकित्व आनुषक् । आ चास्मिन्त्सत्सि बर्हिषि ॥
ହେ ବିଦ୍ୱାନ୍! ଆମ ପାଖକୁ ଆସି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଅ; ହେ ଚିକିତ୍ୱାନ୍ (ସଚେତନ)! ଅନୁଷକ୍—ଯଥାକ୍ରମେ—ଯଜ୍ଞ କର; ଏବଂ ଏହି ବର୍ହିଷି (ଯଜ୍ଞାସନ/ପବିତ୍ର ପାତି) ଉପରେ ଆସି ବସ।
Frequently Asked Questions
It teaches that Agni is approached through kindling and sincere prayer, and that when the rite is done in right order, Agni brings strength, rain-like descent of power, and nourishment.
Samidh is the physical kindling that establishes the fire, while upasad is the ‘near-approach’—the focused, reverent drawing close to Agni through recitation and intention.
Barhis is the sacred seat/spread in the ritual space; inviting Agni to sit there means establishing his presence so the offering and the worshipper’s consecrated awareness become steady and effective.
Ask anything about Sukta 6 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.