
Sukta 2.6
Gṛtsamada (Bhārgava)
Gāyatrī
ಗೃತ್ಸಮದನ ಈ ಗಾಯತ್ರೀ ಸ್ತೋತ್ರವು, ದೀಪನ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಕರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದ ಅಂತರಂಗ ದೈವಸನ್ನಿಧಿಯಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಋಷಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಹವಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ‘ವೃಷ್ಟಿ’ಯಂತೆ (ಶಕ್ತಿಯ ಅವತರಣ), ವಿಜಯಕರ ವಾಜ (ಜಯಶಕ್ತಿ) ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಜ್ಞನೂ ಚೇತನನೂ ಆದ ಅಗ್ನಿ ಬಂದು, ವಿಧಿಯನ್ನು ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಬರ್ಹಿಸ್ (ಯಜ್ಞಾಸನ) ಮೇಲೆ ಆಸೀನನಾಗಲೆಂದು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
इमां मे अग्ने समिधमिमामुपसदं वनेः । इमा उ षु श्रुधी गिरः ॥
ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಾನು ನನ್ನಿಗಾಗಿ ಈ ಸಮಿಧ್ (ಅಂತರಾಗ್ನಿಯ ಪ್ರಜ್ವಲನ) ಮತ್ತು ಈ ಉಪಸದ್ (ಆತ್ಮದ ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಾಗಮನ)ವನ್ನು ಕೋರುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತು ಈ ಗಿರಃ—ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಭರಿತ ವಚನಗಳನ್ನು—ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳು.
Mantra 2
अया ते अग्ने विधेमोर्जो नपादश्वमिष्टे । एना सूक्तेन सुजात ॥
ಈ (ಆಯಾ) ಮೂಲಕ, ಹೇ ಅಗ್ನೇ, ನಾವು ನಿನಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ; ಹೇ ಊರ್ಜೆಯ ನಪಾತ್, ಅಶ್ವವನ್ನು (ಚಲಶಕ್ತಿಯನ್ನು) ಬಯಸುವವನೇ! ಈ ಸುಸಂಯೋಜಿತ ಸೂಕ್ತದಿಂದ, ಹೇ ಸುಜಾತ, ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗು.
Mantra 3
तं त्वा गीर्भिर्गिर्वणसं द्रविणस्युं द्रविणोदः । सपर्येम सपर्यवः ॥
ಹೇ ಗೀರ್ವಣಸ, ಗೀರುಗಳಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವವನೇ, ದ್ರವಿಣವನ್ನು ಬಯಸುವವನೇ ಮತ್ತು ದ್ರವಿಣೋದ (ಧನದಾತ) ನೀನೇ—ನಾವು, ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ, ನಮ್ಮ ವಾಣಿ-ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸೋಣ.
Mantra 4
स बोधि सूरिर्मघवा वसुपते वसुदावन् । युयोध्यस्मद्द्वेषांसि ॥
ಹೇ ಸೂರಿ, ಹೇ ಮಘವನ್, ಹೇ ವಸುಪತೇ, ಹೇ ವಸುಧಾವನ್—ನಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶಿತ ನಾಯಕನಾಗಿ ಜಾಗೃತನಾಗು; ಮತ್ತು ನಮ್ಮಿಂದ ದ್ವೇಷದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸು.
Mantra 5
स नो वृष्टिं दिवस्परि स नो वाजमनर्वाणम् । स नः सहस्रिणीरिषः ॥
ಅವನು ನಮಗೆ ದ್ಯೌದಿಂದ ಸುರಿಯುವ ವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು (ಶಕ್ತಿಯ ಅವತರಣೆಯನ್ನು) ತಂದುಕೊಡಲಿ; ಅವನು ನಮಗೆ ಅನರ್ವಾಣ, ಅಕ್ಷಯ ವಾಜವನ್ನು—ವಿಜಯಶಕ್ತಿಯ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು—ತಂದುಕೊಡಲಿ; ಅವನು ನಮಗೆ ಸಹಸ್ರಗಣ ಇಷಃ—ಪೋಷಣೆಯ ಭೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳು—ತಂದುಕೊಡಲಿ.
Mantra 6
ईळानायावस्यवे यविष्ठ दूत नो गिरा । यजिष्ठ होतरा गहि ॥
ಹೇ ಯವಿಷ್ಠ (ಸದಾ ನವೀನ) ಅಗ್ನಿ, ಈಳಾನಾಯ—ಪೂಜ್ಯನೂ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಆಹ್ವೇಯನೂ ಆಗಿ—ನಮ್ಮ ಗಿರಾ ಮೂಲಕ ದೂತನಾಗಿ ಬಾ; ಹೇ ಯಜಿಷ್ಠ, ಹೇ ಹೋತೃ, ಇಲ್ಲಿ ಬಾ.
Mantra 7
अन्तर्ह्यग्न ईयसे विद्वाञ्जन्मोभया कवे । दूतो जन्येव मित्र्यः ॥
ಏಕೆಂದರೆ, ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನೀನು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತೀ; ಹೇ ಕವೇ, ಎರಡೂ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು ನೀನು. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನಂತೆ ದೂತನು, ನೀನು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರಭಾವದಿಂದಿರುವೆ.
Mantra 8
स विद्वाँ आ च पिप्रयो यक्षि चिकित्व आनुषक् । आ चास्मिन्त्सत्सि बर्हिषि ॥
ಹೇ ವಿದ್ವಾನ್! ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗು; ಹೇ ಚಿಕಿತ್ವಾನ್ (ಸಚೇತನ)! ಅನುಷಕ್—ಯೋಗ್ಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ—ಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು; ಮತ್ತು ಈ ಬರ್ಹಿಷಿ (ಯಜ್ಞಾಸನ/ಪವಿತ್ರ ಹಾಸು) ಮೇಲೆ ಬಂದು ಕುಳಿತುಕೋ.
A personal, intimate request: the seer kindles Agni and approaches him (samidh, upasad), asking him to listen to the prayers.
Agni is praised as the effective mediator who can bring down heavenly gifts—rain/force, undiminished vāja, and abundant nourishment.
The decisive invitation: the knowing, conscious Agni is called to come, be filled, sacrifice in right succession (ānuṣak), and take his seat on the barhis.
The hymn settles into assurance through orderly worship—Agni enthroned in the rite—so blessings may flow to the worshipper and community.
इमां मे अग्ने समिधमिमामुपसदं वनेः । इमा उ षु श्रुधी गिरः ॥स नो वृष्टिं दिवस्परि स नो वाजमनर्वाणम् । स नः सहस्रिणीरिषः ॥स विद्वाँ आ च पिप्रयो यक्षि चिकित्व आनुषक् । आ चास्मिन्त्सत्सि बर्हिषि ॥It teaches that Agni is approached through kindling and sincere prayer, and that when the rite is done in right order, Agni brings strength, rain-like descent of power, and nourishment.
Samidh is the physical kindling that establishes the fire, while upasad is the ‘near-approach’—the focused, reverent drawing close to Agni through recitation and intention.
Barhis is the sacred seat/spread in the ritual space; inviting Agni to sit there means establishing his presence so the offering and the worshipper’s consecrated awareness become steady and effective.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.