
Sukta 9.9
Soma (Pavamāna)
हे पवमान सोमसूक्त दाबून काढलेल्या व प्रवाही सोमाचे स्तवन करते—तो दोन लोकांतून संचार करणारी तेजस्वी ऋषि-शक्ती आहे आणि शुद्धीकरणाने देवांस योग्य होतो. सोमाची निर्मळ धारा प्रेरित वाणीशी, ऋताशी (सत्य-धर्माचा क्रम), तसेच इंद्राच्या विजयधर्माशी जोडली आहे; आणि शेवटी चिरस्थायी कीर्ती, बळ, बुद्धी व स्वः (प्रकाशमय लोक) यांची याचना केली आहे.
Mantra 1
परि प्रिया दिवः कविर्वयांसि नप्त्योर्हितः । सुवानो याति कविक्रतुः ॥
दिव्याच्या प्रिय रूपांभोवती कवि परिभ्रमण करतो—दोन सहोदर लोकांत स्थापित. स्वतःला पिळून प्रकट होत, ज्याचा क्रतु कविची प्रेरित शक्ती आहे तो पुढे जातो.
Mantra 2
प्रप्र क्षयाय पन्यसे जनाय जुष्टो अद्रुहे । वीत्यर्ष चनिष्ठया ॥
पुढे, पुढे वाहत जा—स्थिर निवासासाठी, अद्भुत-स्तुतीस योग्य अशा जनांसाठी; अ-द्रुह (अकपट) जनांनी प्रियतेने स्वीकारलेला. तुझ्या सर्वाधिक विजयी प्रवाहाने यज्ञ-भोजाकडे धाव घे.
Mantra 3
स सूनुर्मातरा शुचिर्जातो जाते अरोचयत् । महान्मही ऋतावृधा ॥
तो—दोन मातांचा शुचि पुत्र—जन्म घेऊन दोन्ही जन्मांना प्रकाशमान करतो. तो महान आहे; आणि ऋत (सत्य-नियम)ाने महानतेची वाढ करतो.
Mantra 4
स सप्त धीतिभिर्हितो नद्यो अजिन्वदद्रुहः । या एकमक्षि वावृधुः ॥
तो—सात धिती (प्रेरणा) यांनी प्रेरित—अ-द्रुह (अकपट) नद्यांना प्रवाहित करतो; त्या एक नेत्र (दृष्टी) वाढवितात.
Mantra 5
ता अभि सन्तमस्तृतं महे युवानमा दधुः । इन्दुमिन्द्र तव व्रते ॥
ते त्या सोमरसाला सत्यगतीत—खरोखर उपस्थित व अच्युत अशा महान् युवाशक्तीकडे—स्थापित करतात. हे इंद्रा, ते इंदूला तुझ्या व्रतात, म्हणजे दिव्य कर्माच्या नियमात, दृढ करतात.
Mantra 6
अभि वह्निरमर्त्यः सप्त पश्यति वावहिः । क्रिविर्देवीरतर्पयत् ॥
अमर्त्य वह्नि—वाहक अग्नी—पुढे झेपावून सप्तांना पाहतो; प्रेरक शक्ती देविंना तृप्त करते—शुद्ध सोमाच्या आनंदाने दिव्य शक्तींना परिपूर्ण करत.
Mantra 7
अवा कल्पेषु नः पुमस्तमांसि सोम योध्या । तानि पुनान जङ्घनः ॥
आमच्या सर्व कल्पांत, हे सोम, आमच्यासाठी अंधकारांना पाडून टाक; त्यांच्याशी युद्ध कर. हे पुनान, तू त्यांना वारंवार प्रहार करून हटव आणि दूर हाकलत राह.
Mantra 8
नू नव्यसे नवीयसे सूक्ताय साधया पथः । प्रत्नवद्रोचया रुचः ॥
आता त्या सदा-नव व अधिक नवतरासाठी, सु-उक्त (सूक्त)ासाठी मार्ग सिद्ध कर; प्राचीन पद्धतीने तुझ्या रुचि (प्रकाश-दीप्ती) उजळू दे—आदि-ज्योतीचे नवनिर्माण करीत.
Mantra 9
पवमान महि श्रवो गामश्वं रासि वीरवत् । सना मेधां सना स्वः ॥
हे पवमान सोम, आम्हांला महत् श्रवस् (महान प्रेरित श्रवण/यश) दे; वीरवत् गाम्-अश्वम् (गो-शक्ती व अश्व-वेग) दे; सदा मेधा दे, सदा स्वः (दीप्त लोक) दे.
It praises Soma while it is being purified (pavamāna), describing it as a luminous, inspired power that supports ṛta (right order) and strengthens the gods, especially Indra.
In Soma rituals, Indra is a chief recipient of Soma. The hymn says the purified Indu is established in Indra’s ‘vrata’—his divine law and victorious working.
It asks Pavamāna Soma for great śravas (inspired renown/hearing), prosperity and swift energies (cows and horses), heroic force, lasting medhā (intelligence), and svah (the luminous world).
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.