
Sukta 9.8
unknown (not supplied in input)
हे पवमान सोमसूक्त नव्याने शुद्ध झालेल्या सोमधारांचे स्तवन करते; त्या इंद्राच्या प्रिय इच्छेकडे वाहत जाऊन त्याचे वीर्य (वीरशक्ती) बळकट करतात आणि दैवी उन्माद/आनंद प्रदान करतात. देवांच्या आनंदासाठी मुक्त झालेला सोम वेगवान, प्रबळ शुद्धिकर्ता म्हणून वर्णिला आहे; तो मनुष्यांसाठी संतती, जीवनशक्ती आणि परिपूर्ती या रूपांनी पोषण ठरतो.
Mantra 1
एते सोमा अभि प्रियमिन्द्रस्य काममक्षरन् । वर्धन्तो अस्य वीर्यम् ॥
या सोमधारा इंद्राच्या प्रिय—त्याच्या कामना—कडे वाहून गेल्या; त्या त्याचे वीर्य—वीरशक्ती—वाढवून विस्तारतात.
Mantra 2
पुनानासश्चमूषदो गच्छन्तो वायुमश्विना । ते नो धान्तु सुवीर्यम् ॥
पुनान—स्वतःला शुद्ध करीत—चमूषद्, म्हणजे पात्रात आसनस्थ होऊन, वायू व अश्विनांकडे गमन करणारे ते, आमच्यात सुवीर्य—उत्तम, तेजस्वी वीर-शक्ती—धारण करो.
Mantra 3
इन्द्रस्य सोम राधसे पुनानो हार्दि चोदय । ऋतस्य योनिमासदम् ॥
हे सोम! पुनान होऊन, इंद्राच्या राधस्—तृप्ती व समृद्धी—साठी जो आनंद आहे तो हृदयात प्रेरित कर; आणि ऋतस्य योनि—सत्य-व्यवस्थेचा आधार—यात आसन घे.
Mantra 4
मृजन्ति त्वा दश क्षिपो हिन्वन्ति सप्त धीतयः । अनु विप्रा अमादिषुः ॥
दहा क्षिप्र शक्ती तुला मृजन्ति—शुद्ध करतात; सात धीतयः—प्रेरित विचार-धारा—तुला हिन्वन्ति—पुढे नेतात. तुझ्या गतीच्या अनुगमनाने विप्र—ऋषी—अमादिषुः, प्रकाशमय परमानंदाच्या उन्मादात प्रवेश करतात.
Mantra 5
देवेभ्यस्त्वा मदाय कं सृजानमति मेष्यः । सं गोभिर्वासयामसि ॥
देवांच्या आनंदासाठी, हे मदमय (सोम), आम्ही तुला प्रवाहित करतो—बलवान मेंढ्यासारखा वेगाने पुढे धावणारा. आम्ही तुला गो-किरणांनी, प्रकाशाने व ज्ञानाने आवृत करतो.
Mantra 6
पुनानः कलशेष्वा वस्त्राण्यरुषो हरिः । परि गव्यान्यव्यत ॥
कलशांत स्वयंपवित्र होत असलेला अरुष-हरि (सोम) गाळणीच्या वस्त्रांत प्रवेश करतो; तो सर्व बाजूंनी गोमय तेजस्वी संपदा विणून सिद्ध करतो.
Mantra 7
मघोन आ पवस्व नो जहि विश्वा अप द्विषः । इन्दो सखायमा विश ॥
हे मघवन्, आमच्यासाठी पवमान होऊन प्रवाहित हो; सर्व द्वेषी शत्रूंना दूर करून नष्ट कर. हे इन्दु, मित्र व सहचर होऊन आमच्या अंतरी प्रवेश कर.
Mantra 8
वृष्टिं दिवः परि स्रव द्युम्नं पृथिव्या अधि । सहो नः सोम पृत्सु धाः ॥
हे सोम! तू दिव्य वर्षेसारखा सर्वत्र प्रवाहित हो, आणि पृथ्वीवर तेजस्वी यश-तेज म्हणून अधिष्ठित हो. युद्धांत आम्हांमध्ये सहनशक्ती व विजयबल स्थापित कर.
Mantra 9
नृचक्षसं त्वा वयमिन्द्रपीतं स्वर्विदम् । भक्षीमहि प्रजामिषम् ॥
हे नृचक्षस् सोम! इंद्राने पिलेला, स्वर्विद्—स्वर्गलोकाचा शोधक—असा तुला आम्ही भक्षण करतो, पोषणरूपाने स्वीकारतो; ज्यायोगे आमच्यात प्रजा आणि ‘इष्’—पूर्णतेची शक्ती—वाढो.
Soma-streams surge toward Indra’s cherished desire, explicitly to augment his heroic power (vīrya).
The hymn elaborates Soma’s release for divine delight, its swift, charging force, and its radiant clothing with ‘cows/rays’ (gobhiḥ) as a sign of purification and brilliance.
Soma is hailed as indra-pīta (drunk by Indra) and svàr-vid (finder of the sun-world), joining divine exhilaration with the revelation of light.
The seers ‘take in’ Soma as nourishment, ending in practical boons—progeny and sustaining force (prajām iṣam).
indrasya kāmam akṣaran
देवेभ्यस्त्वा मदाय कं सृजानमति मेष्यः । सं गोभिर्वासयामसि ॥svàr-vidam
The hymn praises Soma in his purified form (Soma Pavamāna), especially in relation to Indra who drinks Soma and is strengthened by it.
As Soma is filtered and made pure, it flows to Indra’s delight, increases heroic power, and becomes a source of light (svàr), nourishment, and human prosperity.
In Vedic thought, a well-offered and well-purified Soma brings tangible blessings—growth of life (prajā) and sustaining abundance/energy (iṣ) for the community.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.