Sukta 9
Sukta 9.9
Soma (Pavamāna)
ਇਹ ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ ਭਜਨ ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਹਿੰਦੇ ਸੋਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੀ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦਰਸ਼ੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀਕਰਨ ਰਾਹੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਯੋਗ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਮ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਧਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਬਾਣੀ, ਤ (ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ), ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਜਿੱਤੂ ਕਾਨੂੰਨ/ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਊ ਕੀਰਤੀ, ਬਲ, ਬੁੱਧੀ, ਅਤੇ ਸ੍ਵਹ (ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਲੋਕ) ਦੀ ਯਾਚਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
परि प्रिया दिवः कविर्वयांसि नप्त्योर्हितः । सुवानो याति कविक्रतुः ॥
ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਵੀ—ਰਿਸ਼ੀ—ਚਲਦਾ ਹੈ; ਦੋ ਸਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸੀ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਕਵਿਕ੍ਰਤੁ—ਕਵੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਇੱਛਾ—ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
Mantra 2
प्रप्र क्षयाय पन्यसे जनाय जुष्टो अद्रुहे । वीत्यर्ष चनिष्ठया ॥
ਅੱਗੇ, ਅੱਗੇ ਵਹਿ—ਥਿਰ ਨਿਵਾਸ (ਕ੍ਸ਼ਯ) ਲਈ, ਅਚੰਭੇ-ਯੋਗ ਜਨ ਲਈ; ਅਦ੍ਰੁਹ (ਅਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤੀ ਨਹੀਂ) ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਗਤਿਤ। ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜਿੱਤੂ ਧਾਰ ਨਾਲ ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਵੀਤੀ (ਅਰਪਣ-ਭੋਜ) ਵੱਲ ਦੌੜ ਪੈ।
Mantra 3
स सूनुर्मातरा शुचिर्जातो जाते अरोचयत् । महान्मही ऋतावृधा ॥
ਉਹ—ਦੋ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਚਿ ਪੁੱਤਰ—ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਹੈ ਉਹ; ਅਤੇ ਤ (ਸੱਚ-ਵਿਵਸਥਾ) ਨਾਲ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
Mantra 4
स सप्त धीतिभिर्हितो नद्यो अजिन्वदद्रुहः । या एकमक्षि वावृधुः ॥
ਸੱਤ ਧੀਤੀਆਂ (ਪ੍ਰੇਰਣਾਵਾਂ) ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅਦ੍ਰੁਹ (ਤ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਹ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ) ਨਦੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਇਕ ਅਕ੍ਸ਼ਿ (ਇਕ ਨੇਤਰ) ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
Mantra 5
ता अभि सन्तमस्तृतं महे युवानमा दधुः । इन्दुमिन्द्र तव व्रते ॥
ਉਹ ਸੋਮ-ਰਸ ਨੂੰ ਤ ਦੀ ਸੱਚੀ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਮਹਾਨ ਯੁਵਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵੱਲ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਕਰਮ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਦੂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Mantra 6
अभि वह्निरमर्त्यः सप्त पश्यति वावहिः । क्रिविर्देवीरतर्पयत् ॥
ਅਮਰ ਵਹ્નਿ—ਵਾਹਕ ਅਗਨਿ—ਅੱਗੇ ਵਧ ਕੇ ਸੱਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਲ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਸ਼ੁੱਧ ਸੋਮ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 7
अवा कल्पेषु नः पुमस्तमांसि सोम योध्या । तानि पुनान जङ्घनः ॥
ਸਾਡੇ ਸਭ ਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਹਨੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਦੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ। ਹੇ ਪੁਨਾਨ, ਤੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦੇ।
Mantra 8
नू नव्यसे नवीयसे सूक्ताय साधया पथः । प्रत्नवद्रोचया रुचः ॥
ਹੁਣ, ਸਦਾ ਨਵੇਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨਵੇਂ (ਸੋਮ) ਲਈ, ਸੁਕਥਿਤ ਸੂਕਤ ਲਈ ਰਾਹ ਤਿਆਰ ਕਰ; ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਚਮਕਾ—ਆਦਿ ਜੋਤ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ।
Mantra 9
पवमान महि श्रवो गामश्वं रासि वीरवत् । सना मेधां सना स्वः ॥
ਹੇ ਪਵਮਾਨ ਸੋਮ, ਸਾਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸ਼੍ਰਵਸ (ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੁਣਨ/ਯਸ਼) ਬਖ਼ਸ਼; ਗਾਮ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵ—ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਕਿਰਣਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਵੀਰਵਤ ਬਲ ਨਾਲ ਦੇ; ਸਦਾ ਟਿਕਣ ਵਾਲੀ ਮੇਧਾ ਦੇ, ਸਦਾ ਟਿਕਣ ਵਾਲਾ ਸ੍ਵਃ (ਲੋਕ/ਅੰਦਰਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਜਗਤ) ਦੇ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma while it is being purified (pavamāna), describing it as a luminous, inspired power that supports ṛta (right order) and strengthens the gods, especially Indra.
In Soma rituals, Indra is a chief recipient of Soma. The hymn says the purified Indu is established in Indra’s ‘vrata’—his divine law and victorious working.
It asks Pavamāna Soma for great śravas (inspired renown/hearing), prosperity and swift energies (cows and horses), heroic force, lasting medhā (intelligence), and svah (the luminous world).
Ask anything about Sukta 9 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.