
Sukta 3.42
Gāthin Viśvāmitra (traditional; verify Anukramaṇī)
Indra
Trishtubh (likely; requires metrical verification)
हे सूक्त इंद्रासाठीचे आमंत्रणपर सोमगीत आहे. कवी त्यांना त्यांच्या दोन तपकिरी घोड्यांसह त्वरेने येऊन ताजे पिळलेले सोम पिण्यास बोलावतो. इंद्राने सोम आपल्या उदरात धारण करून बलवान व्हावे, असे वारंवार उद्बोधिले आहे; जेणेकरून त्यांना आवाहन करणाऱ्या कुशिक/विश्वामित्र वंशाला ते संरक्षण, सामर्थ्य आणि विजय प्रदान करतील.
Mantra 1
उप नः सुतमा गहि सोममिन्द्र गवाशिरम् । हरिभ्यां यस्ते अस्मयुः ॥
आमच्या जवळ ये; हे इंद्रा, पिळलेल्या सोमाकडे ये—हा गो-आशिर् (गोधनबल/दुग्धसाराने पुष्ट) सोम. तुझ्या दोन्ही हरिंसह ये, कारण आमचे अर्पण व आकांक्षा शोधणारा तूच आहेस.
Mantra 2
तमिन्द्र मदमा गहि बर्हिःष्ठां ग्रावभिः सुतम् । कुविन्न्वस्य तृप्णवः ॥
हे इंद्रा, त्या मदाकडे (आनंद-उन्मादाकडे) ये; ग्रावांनी पिळलेला, बर्हिस-आसनावर ठेवलेला सोम (पिण्यास) ये. याने तुझी तृष्णा तृप्त होणार नाही काय—तुझा शोध इथेच पूर्ण होणार नाही काय?
Mantra 3
इन्द्रमित्था गिरो ममाच्छागुरिषिता इतः । आवृते सोमपीतये ॥
इंद्राकडे माझ्या या वाणी अशाच सरळ पोहोचल्या आहेत—इथूनच प्रेरित होऊन पाठविलेल्या. सोमपानासाठी तो परत फिरून यावा—ज्या दिशेकडे वळून, जिथून हे आवाहन सोडले गेले आहे.
Mantra 4
इन्द्रं सोमस्य पीतये स्तोमैरिह हवामहे । उक्थेभिः कुविदागमत् ॥
सोमपानासाठी आम्ही येथे स्तोत्रांनी इंद्राचे आवाहन करतो. उक्थांनी—तो खरोखर येईल काय?
Mantra 5
इन्द्र सोमाः सुता इमे तान्दधिष्व शतक्रतो । जठरे वाजिनीवसो ॥
हे इंद्रा, हे सोमरस पिळून सिद्ध झाले आहेत; हे शतक्रतो, त्यांना आपल्या जठरात धारण कर. हे वाजिनीवस्, बल व समृद्धीचा स्वामी, अंतरी धारण करून समर्थ हो.
Mantra 6
विद्मा हि त्वा धनंजयं वाजेषु दधृषं कवे । अधा ते सुम्नमीमहे ॥
हे धनंजया, वाजांमध्ये (बल-समृद्धींमध्ये) धृष्ट असणाऱ्या, हे कवी (द्रष्टा-शक्ती), आम्ही तुला खरेच ओळखतो. म्हणून आम्ही तुझे सुम्न—अनुग्रह/कल्याण—याची याचना करतो.
Mantra 7
इममिन्द्र गवाशिरं यवाशिरं च नः पिब । आगत्या वृषभिः सुतम् ॥
हे इंद्रा, आमच्यासाठी हा गो-आशिर (गौ-रस/गौ-प्रकाशाने मिश्रित) आणि यव-आशिर (जव-रसाने मिश्रित) सोम पान कर. वृषभ-शक्तींनीसह येऊन हा सुत (पिळलेला) सोम ग्रहण कर.
Mantra 8
तुभ्येदिन्द्र स्व ओक्ये सोमं चोदामि पीतये । एष रारन्तु ते हृदि ॥
हे इंद्रा, फक्त तुझ्यासाठी—तुझ्या स्वतःच्या ओक्ये (स्व-धाम/निवास) मध्ये—पानासाठी हा सोम मी प्रवर्तित करतो. हा रस/आनंद तुझ्या हृदयात रमू दे.
Mantra 9
त्वां सुतस्य पीतये प्रत्नमिन्द्र हवामहे । कुशिकासो अवस्यवः ॥
हे प्राचीन इंद्रा! आम्ही—कुशिक, तुझ्या सहाय्य व रक्षणाचे इच्छुक—पिळलेल्या सोमाच्या पानासाठी तुला आवाहन करतो.
It is an invitation to Indra to come to the sacrifice and drink the freshly pressed Soma, so he may become strong and help the worshippers with protection and victory.
The “haris” are Indra’s two bay horses (or swift steeds). Mentioning them emphasizes Indra’s rapid arrival to the offering when he is invoked.
They are the seer’s lineage/community associated with Viśvāmitra. By naming themselves, they mark the hymn as a family invocation asking Indra for aid.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.