Sukta 37
Sukta 3.37
Viśvāmitra Gāthina (opening of RV 3.37 traditionally attributed to Viśvāmitra).
Indra.
Gāyatrī (short 3-pāda structure suggests a compact meter; many such invocatory openings are in Gāyatrī).
ऋग्वेद 3.37 हे इंद्राला वृत्रहन् व रणविजेता म्हणून केलेले संक्षिप्त पण प्रभावी आवाहन आहे. उपासकांकडे वळून त्यांच्या विजयांना बळ द्यावे अशी प्रार्थना यात आहे. स्तोत्रात इंद्राला जवळून व दूरून वारंवार हाक दिली आहे—त्वरित यावे, हविर्भाग स्वीकारावा, आणि प्रकाश, जल व प्रगती रोखून धरणाऱ्या अडथळा आणणाऱ्या शक्तींचा भंग करावा अशी विनंती केली आहे.
Mantras
Mantra 1
वार्त्रहत्याय शवसे पृतनाषाह्याय च । इन्द्र त्वा वर्तयामसि ॥
वृत्र-वधासाठी, बळासाठी, आणि युद्धांत विजयासाठी—हे इंद्रा, आम्ही तुला प्रवृत्त करतो; आमच्या दिशेने वळवतो.
Mantra 2
अर्वाचीनं सु ते मन उत चक्षुः शतक्रतो । इन्द्र कृण्वन्तु वाघतः ॥
हे शतक्रतु इंद्रा, तुझ्यासाठी वाघत (यज्ञसाधक) अंतर्मुख मन आणि प्रकाशमय दृष्टी घडवोत—जेणेकरून तुझे सामर्थ्य आमच्यात जागृत यज्ञ-ऊर्जेसारखे कार्य करो.
Mantra 3
नामानि ते शतक्रतो विश्वाभिर्गीर्भिरीमहे । इन्द्राभिमातिषाह्ये ॥
हे शतक्रतु इंद्रा! आम्ही आमच्या सर्व स्तुतिगीतांनी तुझ्या नामांचे—तुझ्या बहुविध सान्निध्यांचे—आह्वान करतो, जेणेकरून आत्म्यावर येणाऱ्या शत्रु-दडपणांना तू जिंकशील।
Mantra 4
पुरुष्टुतस्य धामभिः शतेन महयामसि । इन्द्रस्य चर्षणीधृतः ॥
शंभर तेजस्वी धामांद्वारे (शक्तिस्थानांद्वारे) आम्ही बहुस्तुत इंद्राचा महिमा वाढवितो—तो मानवकुळांचा धारक आहे, जो आमच्या कर्म व वृद्धीच्या क्षेत्राला आधार देतो।
Mantra 5
इन्द्रं वृत्राय हन्तवे पुरुहूतमुप ब्रुवे । भरेषु वाजसातये ॥
वृत्राचा (आवरण करणाऱ्याचा) वध करण्यासाठी मी पुरुहूत इंद्राला जवळ बोलावतो; जीवनाच्या संग्रामांत तो आमच्यासाठी बलाच्या परिपूर्णता (वाज) जिंकून देवो.
Mantra 6
वाजेषु सासहिर्भव त्वामीमहे शतक्रतो । इन्द्र वृत्राय हन्तवे ॥
वाजांमध्ये तू आमचा विजेता हो; हे शतक्रतु इंद्रा, वृत्राचा वध करण्यासाठी आम्ही तुलाच आळवितो.
Mantra 7
द्युम्नेषु पृतनाज्ये पृत्सुतूर्षु श्रवस्सु च । इन्द्र साक्ष्वाभिमातिषु ॥
द्युम्नांमध्ये, रणप्रेरणांमध्ये, ओलांडावयाच्या संघर्षांमध्ये, आणि श्रवस् (प्रेरित कीर्ती) यांच्या क्षेत्रांतही—हे इंद्रा, अभिमातींविरुद्ध साक्षी होऊन उपस्थित व विजयी राहा.
Mantra 8
शुष्मिन्तमं न ऊतये द्युम्निनं पाहि जागृविम् । इन्द्र सोमं शतक्रतो ॥
आमच्या ऊतीसाठी त्या परम शुष्मवान, द्युम्निन, जागृत सोमाचे रक्षण कर—हे शतक्रतु इंद्रा.
Mantra 9
इन्द्रियाणि शतक्रतो या ते जनेषु पञ्चसु । इन्द्र तानि त आ वृणे ॥
हे शतक्रतु इंद्रा! पाच जनांमध्ये तुझे जे इंद्रिय-बल प्रकट आहेत—हे इंद्रा, त्याच बलांना मी वरण करतो, त्यांना माझ्याकडे ओढून घेतो.
Mantra 10
अगन्निन्द्र श्रवो बृहद्द्युम्नं दधिष्व दुष्टरम् । उत्ते शुष्मं तिरामसि ॥
ये, हे इंद्रा! तुझ्यात महान श्रवस् (प्रेरित कीर्ती) आणि दुर्धर्ष द्युम्न (दीप्तिमान सामर्थ्य) धारण कर. आणि आम्ही तुझ्या शुष्म (वीर्य-बल) यास पार करून वर उन्नत होतो.
Mantra 11
अर्वावतो न आ गह्यथो शक्र परावतः । उ लोको यस्ते अद्रिव इन्द्रेह तत आ गहि ॥
जवळूनही आमच्याकडे ये, आणि हे शक्रा, दूरूनही ये. हे अद्रिवन् इंद्रा! तुझा जो कोणता लोक असेल—हे इंद्रा, तिथून इथे, या क्षेत्रात ये.
Frequently Asked Questions
It asks Indra to come to the worshippers, destroy the obstructing force called Vṛtra, and grant strength and victory in conflict and effort.
Vṛtra symbolizes blockage—of waters, light, and progress. Indra as Vṛtrahan is the power that breaks the blockage and restores flow and success.
It is a poetic way of saying: wherever Indra’s power is present in the cosmos, the mantra invites that power to become present here in the ritual and in the seeker’s life.
Ask anything about Sukta 37 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.