Opening the text

Dvātṛṃśad-aparādhaḥ (Arcana-śuddhi-nirdeśaḥ)
Ritual-Manual (Ethical-Discourse on purity, food, and devotional discipline)
ഈ അധ്യായത്തിൽ വരാഹഭഗവാൻ ഭൂമിദേവി (വസുന്ധര)യോട് ‘ആഹാര-വിധി-നിശ്ചയം’ ഉപദേശിച്ച്, ഭക്ഷണവും പൂജയും സംബന്ധിച്ച ശുദ്ധി–അശുദ്ധി ആചാരങ്ങൾ വേർതിരിക്കുന്നു. ധർമ്മത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും വരാഹാർചനയെ മലിനമാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ദ്വാത്രിംശദ് അപരാധങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു—മൃതാശൗചസ്പർശം, ആചമനം ചെയ്യാതിരിക്കുക, മൈഥുനാനന്തരം പൂജയ്ക്ക് സമീപിക്കുക, രജസ്വല/അശൗചാവസ്ഥ, അർച്ചന സമയത്തെ അനാചാരവാക്കുകൾ, പൂജയ്ക്കിടയിൽ മലവിസർജനത്തിന് പോകുക, ദീപം സ്പർശിക്കുക, കഴുകാത്ത വസ്ത്രധാരണം, കറുപ്പ്-നീല-ചുവപ്പ് വസ്ത്രങ്ങൾ, പുഷ്പമില്ലാതെ ധൂപം അർപ്പിക്കൽ മുതലായവ. തുടർന്ന് ശാസനബദ്ധ ഭക്തന്റെ ഗുണങ്ങൾ—അഹിംസ, ദയ, ശൗചം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം, ശാസ്ത്രജ്ഞാനം, വിശ്വസ്തത/നിഷ്ഠ, ചാതുർവർണ്യ സാമൂഹ്യക്രമപാലനം—പ്രതിപാദിക്കുന്നു. അവസാനം ഈ ഉപദേശം യോഗ്യനും ദീക്ഷിതനും ദ്വേഷമില്ലാത്തവനും ആയ ശിഷ്യർക്കേ നൽകാവൂ എന്ന് നിർദ്ദേശിച്ച്, നിയന്ത്രിത ആചരണം ഭൂതലവും സമൂഹക്രമവും സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു।
Verse 1
अथ द्वात्रिंशदपराधाः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु भद्रे महाश्चर्यमाहारविधिनिश्चयम् ॥ आहारं चाप्यनाहारं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥
ഇപ്പോൾ മുപ്പത്തിരണ്ട് അപരാധങ്ങൾ (വിവരിക്കുന്നു)। ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഭദ്രേ, ആഹാരവിധിയുടെ ഈ മഹാശ്ചര്യകരമായ നിർണ്ണയം കേൾക്കുക; ഹേ വസുന്ധരേ, ആഹാരവും അനാഹാരവും എന്തെന്നതും കേൾക്കുക।
Verse 2
भुञ्जानो याति चाश्नाति मम योगाय माधवि ॥ अशुभं कर्म कृत्वापि पुरुषो धर्ममाश्रितः ॥
ഹേ മാധവി! നിയന്ത്രിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ എന്റെ യോഗസാധനയ്ക്കായി മുന്നേറുകയും ആഹാരം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അശുഭകർമ്മം ചെയ്താലും ധർമ്മത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന പുരുഷൻ ധർമ്മാശ്രിതനാണ്।
Verse 3
आहारं चैव धर्मज्ञ उपभुञ्जीत नित्यशः ॥ सर्वे चात्रैव कर्मण्याः व्रीहयः शालयस्तथा ॥
ധർമ്മജ്ഞൻ നിത്യവും ആഹാരം സ്വീകരിക്കണം. ഇവിടെ ഇവയൊക്കെയും ഉപയോഗയോഗ്യമാണ്—വ്രീഹി ധാന്യവും ശാലി അരിയും കൂടെ।
Verse 4
अकर्मण्यानि वक्ष्यामि येन भोज्यंति मां प्रति ॥ तेन वै भुक्तमार्गेण अपराधो महौजसः ॥
എന്നോടു സംബന്ധിച്ച് അർപ്പിതമായ ഭോജ്യം അനാചാരമായി ഭുജിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു; അതേ ഭോജനമാർഗ്ഗം കൊണ്ടുതന്നെ മഹാപ്രഭാവമുള്ള ഗുരുതര അപരാധം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു.
Verse 5
प्रथमं चापराधान्नं न रोचेत मम प्रियॆ ॥ भुक्त्वा तु परकीयान्नं तत्परस्तन्निवर्तनः ॥
ആദ്യമായി—അപരാധബന്ധമുള്ള അന്നം, എന്റെ പ്രിയേ, ഇഷ്ടപ്പെടുകയോ അംഗീകരിക്കുകയോ അരുത്. എന്നാൽ ആരെങ്കിലും മറ്റൊരാളുടെ അന്നം ഭുജിച്ചാൽ, പിന്നീടത് ഉപേക്ഷിക്കാൻ തന്നെ മനസ്സുറപ്പിക്കണം.
Verse 6
द्वितीयस्त्वपराधोऽयं धर्मविघ्नाय वै भवेत् ॥ गत्वा मैथुनसंयोगं यो नु मां स्पृशते नरः ॥
ഇത് രണ്ടാമത്തെ അപരാധമാണ്; ഇത് ധർമ്മത്തിന് തീർച്ചയായും വിഘ്നമാകുന്നു—മൈഥുനസംയോഗം കഴിഞ്ഞ് എന്നെ സ്പർശിക്കുന്ന പുരുഷന്.
Verse 7
तृतीयमपराधं तु कल्पयामि वसुंधरे ॥ दृष्ट्वा रजस्वलां नारीमस्माकं यः प्रपद्यते ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, ഞാൻ മൂന്നാമത്തെ അപരാധം പ്രസ്താവിക്കുന്നു—രജസ്വലായ സ്ത്രീയെ കണ്ടിട്ടും നമ്മുടെ സമീപത്തേക്ക് (പവിത്രാനുഷ്ഠാനത്തിലേക്ക്) പ്രവേശിക്കുന്നവൻ.
Verse 8
चतुर्थमपराधं तु दृष्टं नैव क्षपाम्यहम् ॥ स्पृष्ट्वा तु मृतकं चैव असंस्कारकृतं तु वै ॥
നാലാമത്തെ അപരാധം—ഇത് തിരിച്ചറിഞ്ഞാൽ—ഞാൻ ക്ഷമിക്കുകയില്ല: ശവത്തെ സ്പർശിക്കൽ, കൂടാതെ വിധിപൂർവ്വമായ സംസ്കാരങ്ങൾ ചെയ്യാതെ (അസംസ്കാരമായി) കർമ്മം നടത്തൽ.
Verse 9
पञ्चमं चापराधं च न क्षमामि वसुंधरे ॥ दृष्ट्वा तु मृतकं यस्तु नाचम्य स्पृशते तु माम् ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, അഞ്ചാമത്തെ അപരാധവും ഞാൻ ക്ഷമിക്കുകയില്ല: ശവം കണ്ടിട്ട് ആചമനം ചെയ്യാതെ എന്നെ സ്പർശിക്കുകയോ പൂജയ്ക്കായി സമീപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ ദോഷി.
Verse 10
सप्तमं चापराधं तु कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु नीलेन वस्त्रेण प्रावृतो मां प्रपद्यते ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, ഏഴാമത്തെ അപരാധം ഞാൻ നിർണ്ണയിക്കുന്നു: നീല വസ്ത്രം ധരിച്ചു/മൂടി എന്നെ പൂജിക്കാനായി സമീപിക്കുന്നവൻ.
Verse 11
अष्टमं चापराधं च कल्पयामि वसुंधरे ॥ ममैवार्च्छनकाले तु यस्त्वसमं प्रभाषते ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, എട്ടാമത്തെ അപരാധം ഞാൻ നിർവ്വചിക്കുന്നു: എന്റെ അർച്ചനാസമയത്ത് അനുചിതമായോ അസംഗതമായോ വാക്കുകൾ പറയുന്നവൻ ദോഷി.
Verse 12
नवमं चापराधं तं न रोचामि वसुंधरे ॥ अविधानं तु यः स्पृष्ट्वा मामेव प्रतिपद्यते ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, ഒൻപതാമത്തെ അപരാധം എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല: അവിധാനമായി (ശാസ്ത്രവിരുദ്ധമായി) ചെയ്തിട്ടും എന്നെ പൂജിക്കാനായി മുന്നോട്ട് വരുന്നവൻ.
Verse 13
दशमश्चापराधोऽयं मम चाप्रियकारकः ॥ क्रुद्धस्तु यानि कर्माणि कुरुते कर्मकारकः ॥
ഇത് പത്താമത്തെ അപരാധം; ഇത് എനിക്ക് അപ്രിയമാണ്: ക്രോധത്തോടെ കർമകാരൻ/പൂജാരി ചെയ്യുന്ന കർമങ്ങൾ ദോഷകരമാണ്.
Verse 14
एकादशापराधं तु कल्पयामि वसुंधरे ॥ अकरण्यानि पुण्यानि यस्तु मामुपकल्पयेत् ॥
ഹേ വസുന്ധരേ! ഞാൻ പതിനൊന്നാം അപരാധം നിർണ്ണയിക്കുന്നു—ചെയ്യരുതാത്ത, അനുചിതമോ അനധികൃതമോ ആയ ‘പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ’ എനിക്കായി അർപ്പിക്കുന്നവൻ।
Verse 15
द्वादशं चापराधं तं कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु रक्तेन वस्त्रेण कौसुम्भेनोपगच्छति ॥
ഹേ വസുന്ധരേ! ഞാൻ പന്ത്രണ്ടാം അപരാധം നിർണ്ണയിക്കുന്നു—കൗസുംബ (കുസുംബ) വർണ്ണത്തിൽ ചായം പിടിപ്പിച്ച ചുവന്ന വസ്ത്രം ധരിച്ചു പൂജയ്ക്കായി എനിക്കരികെ വരുന്നവൻ।
Verse 16
त्रयोदशं चापराधं कल्पयामि वसुंधरे ॥ अन्धकारे च मां देवि यः स्पृशेत कदाचन ॥
ഹേ വസുന്ധരേ! ഞാൻ പതിമൂന്നാം അപരാധം നിർണ്ണയിക്കുന്നു—ഹേ ദേവീ, അന്ധകാരത്തിൽ ഏതെങ്കിലും സമയത്ത് എനിയെ സ്പർശിക്കുന്നവൻ।
Verse 17
चतुर्द्दशापराधं तु कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु कृष्णेन वस्त्रेण मम कर्माणि कारयेत् ॥
ഹേ വസുന്ധരേ! ഞാൻ പതിനാലാം അപരാധം നിർണ്ണയിക്കുന്നു—കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചു എന്റെ കർമ്മങ്ങൾ/അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നടത്തിപ്പിക്കുന്നവൻ।
Verse 18
अपराधं पञ्चदशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ अधौतेन तु वस्त्रेण यस्तु मामुपकल्पयेत् ॥
ഹേ വസുന്ധരേ! ഞാൻ പതിനഞ്ചാം അപരാധം നിർണ്ണയിക്കുന്നു—കഴുകാത്ത വസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് എനിക്കായി അർപ്പണം/ഉപചാരം ചെയ്യുന്നവൻ।
Verse 19
अपराधं सप्तदशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु मात्स्यानि मांसानि भक्षयित्वा प्रपद्यते ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, ഞാൻ പതിനേഴാമത്തെ അപരാധം നിശ്ചയിക്കുന്നു—മത്സ്യവും മാംസവും ഭക്ഷിച്ച് ഭക്തിയോടെ എന്നെ സമീപിക്കുന്നവൻ।
Verse 20
अष्टादशापराधं च कल्पयामि वसुंधरे ॥ जालपादं भक्षयित्वा यस्तु मामुपसर्पति ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, ഞാൻ പതിനെട്ടാമത്തെ അപരാധവും നിശ്ചയിക്കുന്നു—ജാലപാദം ഭക്ഷിച്ച് എന്നെ സമീപിക്കുന്നവൻ।
Verse 21
एकोनविंशापराधं कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु मे दीपकं स्पृष्ट्वा मामेव प्रतिपद्यते ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, ഞാൻ പത്തൊമ്പതാമത്തെ അപരാധം നിശ്ചയിക്കുന്നു—എന്റെ ദീപം സ്പർശിച്ച് പിന്നെ എന്നെ പൂജയ്ക്കായി സമീപിക്കുന്നവൻ।
Verse 22
विंशकं चापराधं तं कल्पयामि वरानने ॥ श्मशानं यस्तु वै गत्वा मामेव प्रतिपद्यते ॥
ഹേ വരാനനേ, ഞാൻ അതിനെ ഇരുപതാമത്തെ അപരാധമായി നിശ്ചയിക്കുന്നു—ശ്മശാനത്തിൽ പോയ ശേഷം എന്നെ പൂജയ്ക്കായി സമീപിക്കുന്നവൻ।
Verse 23
एकविंशापराधं तं कल्पयामि वसुंधरे ॥ पिण्याकं भक्षयित्वा तु यो मामेवाभिगच्छति ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, ഞാൻ അതിനെ ഇരുപത്തൊന്നാമത്തെ അപരാധമായി നിശ്ചയിക്കുന്നു—പിണ്യാകം (എണ്ണക്കട്ടി) ഭക്ഷിച്ച് എന്നെ സമീപിക്കുന്നവൻ।
Verse 24
द्वाविंशं चापराधं तं कल्पयामि प्रिये सदा ॥ यस्तु वाराहमांसानि प्रापणेनोपपादयेत् ॥
പ്രിയേ, ഞാൻ ഇതിനെ എപ്പോഴും ഇരുപത്തിരണ്ടാമത്തെ അപരാധമായി നിർണ്ണയിക്കുന്നു—വാങ്ങൽ/വ്യാപാരം വഴി വരാഹമാംസം സമ്പാദിച്ച് അർപ്പിക്കുന്നവൻ.
Verse 25
अपराधं त्रयोविंशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ सुरां पीत्वा तु यो मर्त्यः कदाचिदुपसर्पति ॥
വസുന്ധരേ, ഞാൻ ഇതിനെ ഇരുപത്തിമൂന്നാമത്തെ അപരാധമായി നിശ്ചയിക്കുന്നു—സുരാ (മദ്യം) കുടിച്ച് ഏതുസമയത്തും എന്നെ സമീപിക്കുന്ന മർത്ത്യൻ.
Verse 26
अपराधं चतुर्विंशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ यः कुसुम्भं च मे शाकं भक्षयित्वोपचक्रमे ॥
വസുന്ധരേ, ഞാൻ ഇതിനെ ഇരുപത്തിനാലാമത്തെ അപരാധമായി നിശ്ചയിക്കുന്നു—കുസുംഭവും എന്റെ ശാകവും ഭക്ഷിച്ച് ശേഷം ആരാധന ആരംഭിക്കുന്നവൻ.
Verse 27
अपराधं पञ्चविंशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ परप्रावरणेनैव यस्तु मामुपसर्पति ॥
വസുന്ധരേ, ഞാൻ ഇതിനെ ഇരുപത്തിയഞ്ചാമത്തെ അപരാധമായി നിശ്ചയിക്കുന്നു—മറ്റൊരാളുടെ ആവരണം/വസ്ത്രം ധരിച്ചു എന്നെ സമീപിക്കുന്നവൻ.
Verse 28
सप्तविंशं चापराधं कल्पयामि गुणान्विते ॥ उपानहौ च प्रपदे तथा वापीं च गच्छति
ഗുണാന്വിതേ, ഞാൻ ഇതിനെ ഇരുപത്തിയേഴാമത്തെ അപരാധമായി നിശ്ചയിക്കുന്നു—ചെരിപ്പ് ധരിച്ചു പ്രപദം (പവിത്രസ്ഥലം) സമീപിക്കുകയും, അതുപോലെ വാപി/കിണറിലേക്കും പോകുകയും ചെയ്യുന്നവൻ.
Verse 29
अपराधं त्वष्टविंशं कल्पयामि गुणान्विते ॥ शरीरं मर्द्दयित्वा तु यो मामाप्नोति माधवि
ഹേ ഗുണവതീ മാധവി! ഞാൻ ഇരുപത്തിയെട്ടാമത്തെ അപരാധമായി നിശ്ചയിക്കുന്നു—അനുചിതമായി ശരീരം മർദ്ദിച്ച്/മസാജ് ചെയ്ത് ശേഷം എന്നെ സമീപിക്കുന്നവൻ।
Verse 30
एकोनविंशापराधो न स स्वर्गेषु गच्छति ॥ अजीर्णेन समाविष्टो यस्तु मामुपगच्छति
പത്തൊമ്പതാമത്തെ അപരാധം ചെയ്തവൻ സ്വർഗ്ഗങ്ങളിൽ പോകുകയില്ല—അജീർണ്ണം പിടിച്ച നിലയിൽ എന്നെ സമീപിക്കുന്നവൻ.
Verse 31
त्रिंशकं चापराधं तं कल्पयामि यशस्विनि ॥ गन्धपुष्पाण्यदत्त्वा तु यस्तु धूपं प्रयच्छते
ഹേ യശസ്വിനീ! ഞാൻ മുപ്പതാമത്തെ അപരാധമായി നിശ്ചയിക്കുന്നു—ഗന്ധവും പുഷ്പങ്ങളും അർപ്പിക്കാതെ ധൂപം മാത്രം സമർപ്പിക്കുന്നവൻ.
Verse 32
एकत्रिंशं चापराधं कल्पयामि मनस्विनि ॥ विना भेर्यादिशब्देन द्वारस्योद्धाटनं मम
ഹേ മനസ്വിനീ! ഞാൻ മുപ്പത്തൊന്നാമത്തെ അപരാധമായി നിശ്ചയിക്കുന്നു—ഭേരി മുതലായ വാദ്യശബ്ദമില്ലാതെ എന്റെ ദ്വാരം തുറക്കുന്നത്.
Verse 33
महापराधं जनीयाद्द्वात्रिंशं तं मम प्रिये ॥ अन्यच्च शृणु वक्ष्यामि दृढव्रतमनुत्तमम्
ഹേ പ്രിയേ! മുപ്പത്തിരണ്ടാമത്തേതിനെ മഹാ-അപരാധമായി അറിയുക. ഇനിയും കേൾക്കുക—അനുത്തമമായ ദൃഢവ്രതം ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും.
Verse 34
कृत्वा चावश्यकं कर्म मम लोकं च गच्छति ॥ नित्ययुक्तश्च शास्त्रज्ञो मम कर्मपरायणः
അവശ്യമായ കര്ത്തവ്യകര്മ്മം നിര്വഹിച്ചു അവന് എന്റെ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു; നിത്യസംയമനുള്ളവനും ശാസ്ത്രജ്ഞനും എന്റെ വിധിത കര്മ്മങ്ങളില് പരായണനും ആകുന്നു।
Verse 35
अहिंसापरमश्चैव सर्वभूतदया परः ॥ सामान्यश्च शुचिर्दक्षो मम नित्यं पथि स्थितः
അഹിംസയെ പരമമായി കരുതി, സകലഭൂതങ്ങളോടും കരുണയിൽ തൽപരനായി—സമഭാവനയുള്ളവൻ, ശുചി, ദക്ഷൻ—അവൻ നിത്യവും എന്റെ പഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു।
Verse 36
निगृह्य चेन्द्रियग्राममपराधविवर्जितः ॥ उदारो धार्मिकश्चैव स्वदारेषु सुनिष्ठितः
ഇന്ദ്രിയസമൂഹത്തെ നിയന്ത്രിച്ച്, അപരാധരഹിതനായി—ഉദാരനും ധാർമ്മികനും ആയി, സ്വന്തം ദാമ്പത്യധർമ്മത്തിൽ ദൃഢനിഷ്ഠനായി നിലകൊള്ളുന്നു।
Verse 37
आचार्यभक्ता देवेषु भक्ता भर्तरि वत्सला ॥ संसारेष्वपि वर्तन्ती गच्छन्ती त्वग्रतो यदि
അവൾ ആചാര്യനോടു ഭക്തിയുള്ളവളും, ദേവാരാധനയിൽ ഭക്തിയുള്ളവളും, ഭർത്താവിനോടു വാത്സല്യമുള്ളവളും ആയി—ലൗകികജീവിതത്തിലുമെങ്കിലും മര്യാദയോടെ പെരുമാറി—പുറപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ അവൾ നിങ്ങളേക്കാൾ മുമ്പേ പോകുന്നു।
Verse 38
मम लोकस्थिताऽ सा वै भर्त्तारं प्रसमीक्षते॥ पुरुषो यदि मद्भक्तः स्त्रियां त्यक्त्वा च गच्छति॥
എന്റെ ലോകത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ആ സ്ത്രീ തീർച്ചയായും ഭർത്താവിനെ നോക്കി കാത്തിരിക്കുന്നു. ഒരു പുരുഷൻ എന്റെ ഭക്തനായി ഒരു സ്ത്രീയെ ഉപേക്ഷിച്ച് പുറപ്പെടുകയാണെങ്കിൽ,
Verse 39
स ततोऽत्र प्रतीक्षेत भार्यां भर्त्तरि वत्सलाम्॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि कर्मणां कर्म चोत्तमम्॥
അപ്പോൾ അവൻ ഇവിടെ ഭർത്താവിനോടു വാത്സല്യമുള്ള ഭാര്യയെ കാത്തിരിക്കണം. കൂടാതെ ഞാൻ നിന്നോട് പറയും—കർമ്മങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ കർമ്മം.
Verse 40
ऋषयो मां न पश्यन्ति मम कर्मपथे स्थिताः॥ द्रष्टव्या मम लोकेषु ऋषयोऽपि वरानने॥
എന്റെ കർമ്മപഥത്തിൽ നിലകൊണ്ടിട്ടും ഋഷിമാർ എന്നെ കാണുന്നില്ല. എന്നാൽ എന്റെ ലോകങ്ങളിൽ, ഹേ സുന്ദരമുഖീ, ഋഷിമാരും ദർശനീയരാണ്.
Verse 41
किं पुनर्मानुषा ये च मम कर्मव्यवस्थिताः॥ अन्यदेवेषु ये भक्ताः मूढा वै पापचेतसः॥
അപ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ കാര്യം എന്തു പറയണം? എന്റെ വിധിച്ച കർമ്മങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ. മറ്റു ദേവന്മാരിൽ ഭക്തിയുള്ളവർ തീർച്ചയായും മോഹിതർ; പാപചിത്തമുള്ളവർ.
Verse 42
मम मायाविमूढास्तु न प्रपद्यन्ति माधवि॥ मां तु ये वै प्रपद्यन्ते मोक्षकामा वसुन्धरे॥
എന്റെ മായയിൽ മോഹിതരായവർ, ഹേ മാധവീ, എന്നിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ എന്നിൽ ശരണം പ്രാപിക്കുന്നവർ, ഹേ വസുന്ധരേ, മോക്ഷകാമികളാണ്.
Verse 43
तानहं भावसंसिद्धान्बुद्ध्वा संविभजामि वै॥ येन त्वं परया शक्त्या धारितासि मया धरे॥
അവരെ ഭാവത്തിൽ സിദ്ധരായവർ എന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ഞാൻ തീർച്ചയായും (ഫലം/അനുഗ്രഹം) വിഭജിച്ച് നൽകുന്നു. ഹേ ധരേ, നീ എന്നാൽ ധരിക്കപ്പെടുന്നത് ആ പരമശക്തിയാൽ തന്നെയാണ്.
Verse 44
तेनेदं कथितं देवि आख्यानं धर्मसंयुतम्॥ पिशुनाय न दातव्यं न च मूर्खाय माधवि॥
ഹേ ദേവി, ധർമ്മസംബദ്ധമായ ഈ ആഖ്യാനം ഞാൻ ഉപദേശിച്ചു. ഹേ മാധവി, നിന്ദകനും മൂഢനും ഇതു നൽകരുത്.
Verse 45
ततो न चोपदिष्टाय न शठाय प्रदापयेत॥ नादीक्षिताय दातव्यं नोपसर्प्याय यत्नतः॥
അതുകൊണ്ട് യഥാവിധി ഉപദേശം ലഭിക്കാത്തവനും കപടനും ഇതു നൽകരുത്. ദീക്ഷയില്ലാത്തവനും, പരിശ്രമത്തോടെ സമീപിക്കാത്തവനും ഇതു കൊടുക്കരുത്.
Verse 46
एतत्ते कथितं देवि मम धर्मं महौजसम्॥ सर्वलोकहितार्थाय किमन्यत्परिपृच्छसि॥
ഹേ ദേവി, സർവ്വലോകഹിതാർത്ഥമായി മഹൗജസ്സുള്ള എന്റെ ധർമ്മം നിനക്കു പറഞ്ഞു. ഇനി നീ മറ്റെന്താണ് ചോദിക്കുന്നത്?
Verse 47
षष्ठं तं चापराधं वै न क्षमामि वसुंधरे॥ ममार्चनस्य काले तु पुरीषं यस्तु गच्छति॥
ഹേ വസുന്ധരേ, ആ ആറാമത്തെ അപരാധം ഞാൻ ക്ഷമിക്കുകയില്ല: എന്റെ അർച്ചന നടക്കുന്ന സമയത്ത് മലവിസർജനത്തിനായി പോകുന്നവൻ.
Verse 48
षोडशं त्वपराधानां कल्पयामि वरानने ॥ स्वयमन्नं तु यो ह्ययादज्ञानादपि माधवि ॥
ഹേ വരാനനേ, അപരാധങ്ങളിൽ പതിനാറാമത്തേതിനെ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഹേ മാധവി, അജ്ഞാനത്താലെങ്കിലും ഒരാൾ തനിച്ചായി അന്നം കഴിച്ചാൽ (വിധിപൂർവ പങ്കിടൽ ഇല്ലാതെ), അതും അപരാധമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 49
अपराधेषु षड्विंशं कल्पयामि वसुन्धरे ॥ नवान्नं यस्तु भक्षेत न देवान्न पितॄन् यजेत् ॥
ഹേ വസുന്ധരേ, അപരാധങ്ങളിൽ ഇരുപത്താറാമത് ഇതാണ്—പുതുതായി പാകം ചെയ്ത അന്നം ഭുജിക്കുന്നവൻ ദേവപൂജയും പിതൃതർപ്പണാദി കർമ്മങ്ങളും അവഗണിക്കരുത്।
Verse 50
शास्त्रज्ञः कुशलश्चैव मम कर्मपरायणः ॥ चातुर्वर्ण्यस्य मे भद्रे सन्मार्गेषु व्यवस्थितः ॥
ശാസ്ത്രജ്ഞനും നിപുണനും, എന്റെ വിധിത കർമ്മങ്ങളിൽ പരായണനും ആയിട്ട്—ഹേ ഭദ്രേ—ചാതുർവർണ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സന്മാർഗങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളണം।
Verse 51
शठाय च न दातव्यं नास्तिकाय न माधवि ॥ वर्जयित्वा भागवतं मम कर्मपरायणम् ॥
ഹേ മാധവീ, വഞ്ചകനും നാസ്തികനും ദാനം അർഹരല്ല; എന്നാൽ എന്റെ വിധിത കർമ്മങ്ങളിൽ പരായണനായ ഭാഗവതഭക്തനു മാത്രം (വ്യത്യാസമായി) ദാനം ചെയ്യാം।
Varāha addresses Pṛthivī (Vasundharā) and introduces an āhāra-vidhi-niścaya: a decisive rule-set for food-related discipline and the purity conditions required for approaching worship.
A structured enumeration of dvātṛṃśad aparādhāḥ (thirty-two offenses) that obstruct dharma and invalidate or degrade one’s approach to Varāha—centered on aśauca (death/sexual impurity), lapses in ācamana and bodily cleanliness, breaches of decorum during arcana, and improper attire/offerings.
The discourse pivots from prohibitions to the positive portrait of the qualified devotee: ahiṃsā, sarvabhūta-dayā, śauca, indriya-nigraha, śāstra-jñāna, fidelity and steadiness, and alignment with social order (cāturvarṇya). The teaching culminates in an adhikāra-rule: transmit these norms only to initiated, non-malicious, fit recipients, framing secrecy as protection of dharma and terrestrial order.
No explicit toponyms, rivers, tīrthas, or ecological regions are named in this adhyāya; the setting is primarily dialogic (Varāha–Pṛthivī) and normative rather than geographically anchored.
The chapter frames devotion as inseparable from disciplined conduct: correct food-practice (āhāra), ritual purity (śuddhi), and regulated behavior during worship (arcana) are presented as safeguards of dharma. The text’s internal logic treats these norms as stabilizing social and terrestrial order (Pṛthivī’s well-being) by minimizing impurity, aggression, and negligence, while promoting ahiṃsā, dayā, śauca, and indriya-nigraha.
No explicit tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal markers are specified. Timing is indicated only situationally (e.g., “mama arcanasya kāle,” during the time of worship), emphasizing contextual ritual propriety rather than calendrical scheduling.
Environmental concern appears indirectly through the Varāha–Pṛthivī dialogue frame: the instruction implies that terrestrial stability is supported by human self-regulation—cleanliness, non-violence (ahiṃsā), compassion toward beings (sarvabhūta-dayā), and restraint. By portraying impurity and negligence as “aparādha” that disrupts dharma, the chapter links personal and communal discipline to the maintenance of Earth’s moral-ecological equilibrium.
No named kings, dynasties, or specific ṛṣi lineages are listed. The chapter references generalized categories—ṛṣayaḥ (sages), śāstra-jña (scripture-knowers), bhāgavata (devotee), and the social framework of cāturvarṇya—without attaching them to identifiable historical persons.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.