Adhyaya 117: The Thirty-Two Offenses: Rules of Purity and Proper Conduct in Worship
Dvātṛṃśad-aparādhaḥ (Arcana-śuddhi-nirdeśaḥ)
Ritual-Manual (Ethical-Discourse on purity, food, and devotional discipline)
ఈ అధ్యాయంలో వరాహస్వామి భూమిదేవి (వసుంధర)తో ‘ఆహార-విధి-నిశ్చయం’ను చెప్పి, ఆహారం మరియు పూజకు సంబంధించిన శుద్ధి–అశుద్ధ ఆచారాలను విభజిస్తాడు. ధర్మానికి అడ్డుగా నిలిచే, వరాహార్చనను కలుషితం చేసే ద్వాత్రింశద్ అపరాధాలు వివరించబడతాయి—మృతాశౌచ స్పర్శ, ఆచమనం చేయకపోవడం, సంభోగానంతరం పూజకు రావడం, రజస్వల/అశౌచ స్థితి, అర్చన సమయంలో అనుచిత మాటలు, పూజ మధ్యలో మలవిసర్జనకు వెళ్లడం, దీపాన్ని తాకడం, ఉతకని వస్త్రధారణ, నలుపు-నీలం-ఎరుపు వస్త్రాలు, పుష్పాలు లేకుండా ధూపం అర్పించడం మొదలైనవి. తరువాత నియమబద్ధ భక్తుని లక్షణాలు—అహింస, దయ, శౌచం, ఇంద్రియనిగ్రహం, శాస్త్రజ్ఞానం, విశ్వాస/నిష్ఠ, చాతుర్వర్ణ్య సామాజిక క్రమపాలన—చెప్పబడతాయి. చివరగా ఈ బోధను అర్హులైన, దీక్షితులైన, దురుద్దేశం లేని వారికి మాత్రమే అందించాలి అని ఆజ్ఞాపించి, నియమాచరణ భూలోక-సమాజ క్రమాన్ని రక్షిస్తుందని నిరూపిస్తుంది।
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 117
Verse 1
अथ द्वात्रिंशदपराधाः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु भद्रे महाश्चर्यमाहारविधिनिश्चयम् ॥ आहारं चाप्यनाहारं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥
ఇప్పుడు ముప్పై రెండు అపరాధాలు (వివరించబడతాయి)। శ్రీ వరాహుడు పలికెను—ఓ భద్రే, ఆహార విధి యొక్క ఈ మహాశ్చర్యకర నిర్ణయాన్ని విను; ఓ వసుంధరా, ఆహారం మరియు అనాహారం ఏమిటో కూడా విను।
Verse 2
भुञ्जानो याति चाश्नाति मम योगाय माधवि ॥ अशुभं कर्म कृत्वापि पुरुषो धर्ममाश्रितः ॥
ఓ మాధవీ! నియమబద్ధంగా భోజనం చేస్తూ మనిషి నా యోగసాధనార్థం సాగి భుజిస్తాడు; అశుభకర్మ చేసినా ధర్మాన్ని ఆశ్రయించిన పురుషుడు ధర్మాశ్రితుడే।
Verse 3
आहारं चैव धर्मज्ञ उपभुञ्जीत नित्यशः ॥ सर्वे चात्रैव कर्मण्याः व्रीहयः शालयस्तथा ॥
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు నిత్యం ఆహారాన్ని స్వీకరించాలి. ఇక్కడ ఇవన్నీ ఉపయోగయోగ్యమైనవి—వ్రీహి ధాన్యాలు మరియు శాలి బియ్యం కూడా।
Verse 4
अकर्मण्यानि वक्ष्यामि येन भोज्यंति मां प्रति ॥ तेन वै भुक्तमार्गेण अपराधो महौजसः ॥
నా పట్ల అర్పితమైన భోజ్యాన్ని అనుచితంగా భుజించే క్రియలను నేను వివరిస్తాను; ఆ భోజనమార్గం ద్వారానే మహాబలమైన ఘోర అపరాధం కలుగుతుంది.
Verse 5
प्रथमं चापराधान्नं न रोचेत मम प्रियॆ ॥ भुक्त्वा तु परकीयान्नं तत्परस्तन्निवर्तनः ॥
మొదటిది—అపరాధంతో సంబంధమైన అన్నాన్ని, ఓ నా ప్రియమా, ఇష్టపడకూడదు. కానీ ఎవడైనా పరాయివారి అన్నం తిన్నట్లయితే, ఆ తరువాత దానిని మానేందుకు నిబద్ధుడై ఉండాలి.
Verse 6
द्वितीयस्त्वपराधोऽयं धर्मविघ्नाय वै भवेत् ॥ गत्वा मैथुनसंयोगं यो नु मां स्पृशते नरः ॥
ఇది రెండవ అపరాధం; ఇది ధర్మానికి నిజంగా విఘ్నమవుతుంది—మైథునసంయోగం చేసి వచ్చి నన్ను స్పర్శించే పురుషునికి.
Verse 7
तृतीयमपराधं तु कल्पयामि वसुंधरे ॥ दृष्ट्वा रजस्वलां नारीमस्माकं यः प्रपद्यते ॥
ఓ వసుంధరా, నేను మూడవ అపరాధాన్ని నిర్దేశిస్తున్నాను—రజస్వల స్త్రీని చూసి కూడా మా సమీపానికి (పవిత్ర ఆచరణలో) ప్రవేశించే వాడు.
Verse 8
चतुर्थमपराधं तु दृष्टं नैव क्षपाम्यहम् ॥ स्पृष्ट्वा तु मृतकं चैव असंस्कारकृतं तु वै ॥
నాల్గవ అపరాధం—ఇది తెలిసినప్పుడు—నేను క్షమించను: శవాన్ని స్పర్శించడం, అలాగే విధివిధాన సంస్కారాలు చేయకుండా (అసంస్కారంగా) కర్మ చేయడం.
Verse 9
पञ्चमं चापराधं च न क्षमामि वसुंधरे ॥ दृष्ट्वा तु मृतकं यस्तु नाचम्य स्पृशते तु माम् ॥
ఓ వసుంధరా, ఐదవ అపరాధాన్ని కూడా నేను క్షమించను: శవాన్ని చూసి ఆచమనం చేయకుండానే నన్ను స్పర్శించి/పూజకు సమీపించే వాడు దోషి.
Verse 10
सप्तमं चापराधं तु कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु नीलेन वस्त्रेण प्रावृतो मां प्रपद्यते ॥
ఓ వసుంధరా, ఏడవ అపరాధాన్ని నేను నిర్దేశిస్తున్నాను: నీలి వస్త్రం ధరించి/కప్పుకొని నన్ను పూజించేందుకు సమీపించే వాడు.
Verse 11
अष्टमं चापराधं च कल्पयामि वसुंधरे ॥ ममैवार्च्छनकाले तु यस्त्वसमं प्रभाषते ॥
ఓ వసుంధరా, ఎనిమిదవ అపరాధాన్ని నేను నిర్వచిస్తున్నాను: నా ఆరాధన సమయంలో అసమ్యకంగా/అనుచితంగా మాట్లాడేవాడు దోషి.
Verse 12
नवमं चापराधं तं न रोचामि वसुंधरे ॥ अविधानं तु यः स्पृष्ट्वा मामेव प्रतिपद्यते ॥
ఓ వసుంధరా, తొమ్మిదవ అపరాధం నాకు ఇష్టముకాదు: అవిధానంగా (శాస్త్రవిరుద్ధంగా) చేసి కూడా నన్ను పూజించేందుకు ముందుకు వచ్చే వాడు.
Verse 13
दशमश्चापराधोऽयं मम चाप्रियकारकः ॥ क्रुद्धस्तु यानि कर्माणि कुरुते कर्मकारकः ॥
ఇది పదవ అపరాధం; ఇది నాకు అప్రీతికరం: కోపంతో ఉన్న కర్మకర్త/పూజారి చేసే కార్యాలు దోషకరమైనవి.
Verse 14
एकादशापराधं तु कल्पयामि वसुंधरे ॥ अकरण्यानि पुण्यानि यस्तु मामुपकल्पयेत् ॥
హే వసుంధరా! నేను పదకొండవ అపరాధాన్ని నిర్ధారిస్తున్నాను—చేయరాని, అనుచితమైన లేదా అనధికార ‘పుణ్యకర్మలను’ నా కోసం అర్పించేవాడు।
Verse 15
द्वादशं चापराधं तं कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु रक्तेन वस्त्रेण कौसुम्भेनोपगच्छति ॥
హే వసుంధరా! నేను పన్నెండవ అపరాధాన్ని నిర్ధారిస్తున్నాను—కౌసుంభ (కుసుంబ) రంగుతో ఎరుపు వస్త్రం ధరించి పూజార్థం నా దగ్గరకు వచ్చేవాడు।
Verse 16
त्रयोदशं चापराधं कल्पयामि वसुंधरे ॥ अन्धकारे च मां देवि यः स्पृशेत कदाचन ॥
హే వసుంధరా! నేను పదమూడవ అపరాధాన్ని నిర్ధారిస్తున్నాను—హే దేవీ, అంధకారంలో ఎప్పుడైనా నన్ను స్పర్శించేవాడు।
Verse 17
चतुर्द्दशापराधं तु कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु कृष्णेन वस्त्रेण मम कर्माणि कारयेत् ॥
హే వసుంధరా! నేను పద్నాలుగవ అపరాధాన్ని నిర్ధారిస్తున్నాను—నలుపు వస్త్రం ధరించి నా కర్మలు/అనుష్ఠానాలను చేయించేవాడు।
Verse 18
अपराधं पञ्चदशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ अधौतेन तु वस्त्रेण यस्तु मामुपकल्पयेत् ॥
హే వసుంధరా! నేను పదిహేనవ అపరాధాన్ని నిర్ధారిస్తున్నాను—ఉతకని వస్త్రంతో నా కోసం అర్పణలు/ఉపచారాలు చేసేవాడు।
Verse 19
अपराधं सप्तदशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु मात्स्यानि मांसानि भक्षयित्वा प्रपद्यते ॥
ఓ వసుంధరా, నేను పదిహేడవ అపరాధాన్ని నియమిస్తున్నాను—చేపలు, మాంసం భక్షించి భక్తితో నన్ను సమీపించేవాడు।
Verse 20
अष्टादशापराधं च कल्पयामि वसुंधरे ॥ जालपादं भक्षयित्वा यस्तु मामुपसर्पति ॥
ఓ వసుంధరా, నేను పదిహెనిమిదవ అపరాధాన్ని కూడా నియమిస్తున్నాను—జాలపాదం భక్షించి నన్ను సమీపించేవాడు।
Verse 21
एकोनविंशापराधं कल्पयामि वसुंधरे ॥ यस्तु मे दीपकं स्पृष्ट्वा मामेव प्रतिपद्यते ॥
ఓ వసుంధరా, నేను పందొమ్మిదవ అపరాధాన్ని నియమిస్తున్నాను—నా దీపాన్ని తాకి తరువాత నన్నే పూజార్థం సమీపించేవాడు।
Verse 22
विंशकं चापराधं तं कल्पयामि वरानने ॥ श्मशानं यस्तु वै गत्वा मामेव प्रतिपद्यते ॥
ఓ వరాననే, నేను ఇరవయ్యవ అపరాధంగా దీనిని నియమిస్తున్నాను—శ్మశానానికి వెళ్లి తరువాత నన్నే పూజార్థం సమీపించేవాడు।
Verse 23
एकविंशापराधं तं कल्पयामि वसुंधरे ॥ पिण्याकं भक्षयित्वा तु यो मामेवाभिगच्छति ॥
ఓ వసుంధరా, నేను ఇరవై ఒకటవ అపరాధంగా దీనిని నియమిస్తున్నాను—పిణ్యాకం (నూనెఖలి) భక్షించి నన్ను సమీపించేవాడు।
Verse 24
द्वाविंशं चापराधं तं कल्पयामि प्रिये सदा ॥ यस्तु वाराहमांसानि प्रापणेनोपपादयेत् ॥
ప్రియమా, నేను దీనిని ఎల్లప్పుడూ ఇరవై రెండవ అపరాధముగా నిర్ణయిస్తాను—ఎవడైనా కొనుగోలు/వ్యాపారముచే వరాహమాంసమును తెచ్చి సమర్పించునట్లయితే।
Verse 25
अपराधं त्रयोविंशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ सुरां पीत्वा तु यो मर्त्यः कदाचिदुपसर्पति ॥
వసుంధరా, నేను ఇరవై మూడవ అపరాధముగా నిర్ణయిస్తాను—సురా (మద్యము) త్రాగి ఏ సమయమునైనా నన్ను సమీపించు మానవుడు.
Verse 26
अपराधं चतुर्विंशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ यः कुसुम्भं च मे शाकं भक्षयित्वोपचक्रमे ॥
వసుంధరా, నేను ఇరవై నాలుగవ అపరాధముగా నిర్ణయిస్తాను—కుసుంభమును మరియు నా శాకమును భక్షించి తరువాత పూజను ఆరంభించువాడు.
Verse 27
अपराधं पञ्चविंशं कल्पयामि वसुंधरे ॥ परप्रावरणेनैव यस्तु मामुपसर्पति ॥
వసుంధరా, నేను ఇరవై ఐదవ అపరాధముగా నిర్ణయిస్తాను—ఇతరుని వస్త్రావరణమును ధరించి నన్ను సమీపించువాడు.
Verse 28
सप्तविंशं चापराधं कल्पयामि गुणान्विते ॥ उपानहौ च प्रपदे तथा वापीं च गच्छति
గుణాన్వితా, నేను ఇరవై ఏడవ అపరాధముగా నిర్ణయిస్తాను—పాదరక్షలు ధరించి ప్రపద (పవిత్రస్థానం) వద్దకు వెళ్లి, అలాగే వాపి/బావి వద్దకూ వెళ్లువాడు.
Verse 29
अपराधं त्वष्टविंशं कल्पयामि गुणान्विते ॥ शरीरं मर्द्दयित्वा तु यो मामाप्नोति माधवि
హే గుణవతీ మాధవీ! నేను ఇరవై ఎనిమిదవ అపరాధమని నిర్ణయించుచున్నాను—అనుచితంగా శరీరాన్ని మర్దించి/మాలిష్ చేసి తరువాత నన్ను సమీపించువాడు।
Verse 30
एकोनविंशापराधो न स स्वर्गेषु गच्छति ॥ अजीर्णेन समाविष्टो यस्तु मामुपगच्छति
పందొమ్మిదవ అపరాధం చేసినవాడు స్వర్గలోకాలకు వెళ్లడు—అజీర్ణంతో బాధపడుతూ నన్ను సమీపించువాడు.
Verse 31
त्रिंशकं चापराधं तं कल्पयामि यशस्विनि ॥ गन्धपुष्पाण्यदत्त्वा तु यस्तु धूपं प्रयच्छते
హే యశస్వినీ! నేను ముప్పయ్యవ అపరాధమని నిర్ణయించుచున్నాను—గంధపుష్పాలు అర్పించకుండా ధూపం మాత్రమే సమర్పించువాడు.
Verse 32
एकत्रिंशं चापराधं कल्पयामि मनस्विनि ॥ विना भेर्यादिशब्देन द्वारस्योद्धाटनं मम
హే మనస్వినీ! నేను ముప్పై ఒకటవ అపరాధమని నిర్ణయించుచున్నాను—భేరీ మొదలైన వాద్యధ్వని లేకుండా నా ద్వారాన్ని తెరవడం.
Verse 33
महापराधं जनीयाद्द्वात्रिंशं तं मम प्रिये ॥ अन्यच्च शृणु वक्ष्यामि दृढव्रतमनुत्तमम्
హే ప్రియే! ముప్పై రెండవదాన్ని మహా అపరాధమని తెలుసుకొనుము. ఇంకా వినుము—నేను అనుత్తమమైన దృఢవ్రతాన్ని ప్రకటించుదును.
Verse 34
कृत्वा चावश्यकं कर्म मम लोकं च गच्छति ॥ नित्ययुक्तश्च शास्त्रज्ञो मम कर्मपरायणः
అవశ్యకమైన కర్తవ్యకర్మను చేసి అతడు నా లోకాన్ని చేరుతాడు; నిత్యసంయమంతో, శాస్త్రజ్ఞుడై, నా విధిత కర్మలలో పరాయణుడై ఉంటాడు।
Verse 35
अहिंसापरमश्चैव सर्वभूतदया परः ॥ सामान्यश्च शुचिर्दक्षो मम नित्यं पथि स्थितः
అహింసనే పరమంగా భావించి, సమస్త భూతాల పట్ల దయలో నిమగ్నుడై—సమభావి, శుచిగా, దక్షుడై—అతడు నిత్యం నా మార్గంలో నిలిచివుంటాడు।
Verse 36
निगृह्य चेन्द्रियग्राममपराधविवर्जितः ॥ उदारो धार्मिकश्चैव स्वदारेषु सुनिष्ठितः
ఇంద్రియసమూహాన్ని నియంత్రించి, అపరాధరహితుడై—ఉదారుడుగా, ధార్మికుడుగా, తన స్వదార సంబంధంలో దృఢనిష్ఠతో నిలుస్తాడు।
Verse 37
आचार्यभक्ता देवेषु भक्ता भर्तरि वत्सला ॥ संसारेष्वपि वर्तन्ती गच्छन्ती त्वग्रतो यदि
ఆమె ఆచార్యభక్తురాలై, దేవారాధనలో భక్తురాలై, భర్త పట్ల వాత్సల్యంతో ఉండి—సంసారంలోనూ మర్యాదగా ప్రవర్తిస్తూ—ప్రయాణమైతే ఆమె మీకంటే ముందుగా గమిస్తుంది।
Verse 38
मम लोकस्थिताऽ सा वै भर्त्तारं प्रसमीक्षते॥ पुरुषो यदि मद्भक्तः स्त्रियां त्यक्त्वा च गच्छति॥
నా లోకంలో స్థితమైన ఆ స్త్రీ నిజంగా తన భర్తను తలచి చూస్తుంది. ఒక పురుషుడు నా భక్తుడై ఒక స్త్రీని విడిచిపెట్టి వెళ్లినట్లయితే,
Verse 39
स ततोऽत्र प्रतीक्षेत भार्यां भर्त्तरि वत्सलाम्॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि कर्मणां कर्म चोत्तमम्॥
అప్పుడు అతడు ఇక్కడ భర్తపై వాత్సల్యముగల భార్యను ఎదురు చూడాలి. ఇంకా నేను నీకు చెప్పుదును—కర్మములలో ఉత్తమమైన కర్మను.
Verse 40
ऋषयो मां न पश्यन्ति मम कर्मपथे स्थिताः॥ द्रष्टव्या मम लोकेषु ऋषयोऽपि वरानने॥
నా కర్మపథమున నిలిచియున్నా ఋషులు నన్ను చూడరు. అయితే నా లోకములలో, ఓ సుందరముఖీ, ఋషులకూడా దర్శనమగుదురు.
Verse 41
किं पुनर्मानुषा ये च मम कर्मव्यवस्थिताः॥ अन्यदेवेषु ये भक्ताः मूढा वै पापचेतसः॥
అయితే మనుష్యుల సంగతి ఏమనాలి? నా విధించిన కర్మములలో నిమగ్నులైనవారు. ఇతర దేవతలయందు భక్తి గలవారు నిజముగా మోహితులు, పాపచిత్తులు.
Verse 42
मम मायाविमूढास्तु न प्रपद्यन्ति माधवि॥ मां तु ये वै प्रपद्यन्ते मोक्षकामा वसुन्धरे॥
నా మాయచేత మోహితులైనవారు, ఓ మాధవీ, నన్ను శరణు పొందరు. కానీ నన్ను శరణు పొందువారు, ఓ వసుంధరా, మోక్షకాములు.
Verse 43
तानहं भावसंसिद्धान्बुद्ध्वा संविभजामि वै॥ येन त्वं परया शक्त्या धारितासि मया धरे॥
వారిని భావసిద్ధులని గ్రహించి నేను నిశ్చయముగా (ఫలము/అనుగ్రహము) విభజించి ఇస్తాను. ఓ ధరా, నీవు నా చేత ధరింపబడిన ఆ పరమశక్తిచేతనే.
Verse 44
तेनेदं कथितं देवि आख्यानं धर्मसंयुतम्॥ पिशुनाय न दातव्यं न च मूर्खाय माधवि॥
హే దేవీ, ధర్మసంబంధమైన ఈ ఆఖ్యానం నేను చెప్పితిని. హే మాధవీ, దీనిని నిందకునికి గాని మూర్ఖునికి గాని ఇవ్వకూడదు.
Verse 45
ततो न चोपदिष्टाय न शठाय प्रदापयेत॥ नादीक्षिताय दातव्यं नोपसर्प्याय यत्नतः॥
కాబట్టి సమ్యక్ ఉపదేశం పొందని వానికి గాని, శఠునికి గాని దీనిని ఇవ్వకూడదు. దీక్షలేనివానికి, అలాగే యత్నపూర్వకంగా సమీపించని వానికి కూడా ఇవ్వకూడదు.
Verse 46
एतत्ते कथितं देवि मम धर्मं महौजसम्॥ सर्वलोकहितार्थाय किमन्यत्परिपृच्छसि॥
హే దేవీ, సమస్త లోకాల హితార్థంగా మహాతేజస్సుగల నా ధర్మాన్ని నీకు చెప్పితిని. ఇక నీవు మరేమి ప్రశ్నించుచున్నావు?
Verse 47
षष्ठं तं चापराधं वै न क्षमामि वसुंधरे॥ ममार्चनस्य काले तु पुरीषं यस्तु गच्छति॥
హే వసుంధరా, ఆ ఆరవ అపరాధాన్ని నేను క్షమించను: నా అర్చన జరుగుచున్న వేళ మలవిసర్జనకు వెళ్లువాడు.
Verse 48
षोडशं त्वपराधानां कल्पयामि वरानने ॥ स्वयमन्नं तु यो ह्ययादज्ञानादपि माधवि ॥
హే వరాననే, అపరాధాలలో పదహారవదాన్ని నేను నిర్దేశించుచున్నాను. హే మాధవీ, అజ్ఞానముచేతనైనా ఎవడు ఒంటరిగా అన్నం భుజించునో (విధి/పంచకం లేకుండా), అది అపరాధంగా లెక్కించబడును.
Verse 49
अपराधेषु षड्विंशं कल्पयामि वसुन्धरे ॥ नवान्नं यस्तु भक्षेत न देवान्न पितॄन् यजेत् ॥
హే వసుంధరా, అపరాధములలో ఇరవై ఆరవది ఇది—నవాన్నము భక్షించువాడు దేవపూజను, పితృతర్పణాది కర్మలను నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు।
Verse 50
शास्त्रज्ञः कुशलश्चैव मम कर्मपरायणः ॥ चातुर्वर्ण्यस्य मे भद्रे सन्मार्गेषु व्यवस्थितः ॥
శాస్త్రజ్ఞుడై నిపుణుడై, నా విధిత కర్మములలో పరాయణుడై—హే భద్రా—చాతుర్వర్ణ్యానికి సంబంధించిన సన్మార్గములలో స్థిరంగా ఉండవలెను।
Verse 51
शठाय च न दातव्यं नास्तिकाय न माधवि ॥ वर्जयित्वा भागवतं मम कर्मपरायणम् ॥
హే మాధవీ, శఠుడికి గాని నాస్తికుడికి గాని దానం చేయకూడదు; అయితే నా విధిత కర్మములలో పరాయణుడైన భాగవత భక్తునికి మాత్రం (అపవాదంగా) దానం చేయవలెను।
Frequently Asked Questions
The chapter frames devotion as inseparable from disciplined conduct: correct food-practice (āhāra), ritual purity (śuddhi), and regulated behavior during worship (arcana) are presented as safeguards of dharma. The text’s internal logic treats these norms as stabilizing social and terrestrial order (Pṛthivī’s well-being) by minimizing impurity, aggression, and negligence, while promoting ahiṃsā, dayā, śauca, and indriya-nigraha.
No explicit tithi, nakṣatra, māsa, or seasonal markers are specified. Timing is indicated only situationally (e.g., “mama arcanasya kāle,” during the time of worship), emphasizing contextual ritual propriety rather than calendrical scheduling.
Environmental concern appears indirectly through the Varāha–Pṛthivī dialogue frame: the instruction implies that terrestrial stability is supported by human self-regulation—cleanliness, non-violence (ahiṃsā), compassion toward beings (sarvabhūta-dayā), and restraint. By portraying impurity and negligence as “aparādha” that disrupts dharma, the chapter links personal and communal discipline to the maintenance of Earth’s moral-ecological equilibrium.
No named kings, dynasties, or specific ṛṣi lineages are listed. The chapter references generalized categories—ṛṣayaḥ (sages), śāstra-jña (scripture-knowers), bhāgavata (devotee), and the social framework of cāturvarṇya—without attaching them to identifiable historical persons.
Read Varaha Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.