Adhyaya 118: Procedure for Divine Worship Services (Ritual Attendant Protocol)

Verse 1

अथ देवोपचारविधिः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु तत्त्वेन मे भद्रे प्रायश्चित्तं यथाविधि ॥ यथावत्स च दातव्यो मम भक्तेन विद्यया ॥

ഇപ്പോൾ ദേവോപചാരവിധി. ശ്രീവരാഹൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഭദ്രേ, വിധിപ്രകാരം പ്രായശ്ചിത്തം തത്ത്വത്തോടെ കേൾക്കുക; എന്റെ ഭക്തൻ ബോധത്തോടെ അതിനെ യഥാവിധി നിർവഹിക്കണം/അർപ്പിക്കണം।

Verse 2

वक्ष्यमाणेन मन्त्रेण उद्धृत्य दन्तकाष्ठकम् ॥ दीपं न ज्वालयेत् तावद् यावन्न स्पृश्यते धरा ॥

പിന്നീട് പറയപ്പെടുന്ന മന്ത്രം ജപിച്ച് ദന്തകാഷ്ഠം എടുത്ത ശേഷം, ഭൂമി സ്പർശിക്കുന്നതുവരെ ദീപം തെളിയിക്കരുത്।

Verse 3

दीपे प्रज्वालिते तत्र हस्तशौचं तु कारयेत् ॥ ततः प्रक्षाल्य हस्तौ तु पुनरेवमुपागतः ॥

അവിടെ ദീപം തെളിയിച്ച ശേഷം കൈശൗചം (കൈശുദ്ധി) നടത്തണം. പിന്നെ കൈകൾ കഴുകി, മുൻപുപോലെ വീണ്ടും സമീപിക്കണം.

Verse 4

वन्दयित्वास्य चरणौ दन्तधावनमानयेत् ॥ अनेनैव तु मन्त्रेण दद्याद्वै दन्तकाष्ठकम् ॥

അവന്റെ പാദങ്ങൾ വന്ദിച്ച് ദന്തധാവനത്തിനുള്ള ഉപകരണം കൊണ്ടുവരണം. പിന്നെ ഇതേ മന്ത്രം ചൊല്ലി ദന്തകാഷ്ഠം (ദാതുന) സമർപ്പിക്കണം.

Verse 5

मन्त्रश्च— भुवनभवन रविसंहरण अनन्तो मध्यश्चेति गृह्णेमं भुवनं दन्तधावनम्

മന്ത്രം— “ഹേ ഭുവനഭവന! ഹേ രവിസംഹരണ! ഹേ അനന്ത! ഹേ മധ്യ! ഈ ഭുവനരൂപ ദന്തധാവനം ഞാൻ ഗ്രഹിക്കുന്നു.”

Verse 6

यत्त्वया भाषितं सर्वमेवं धर्मविनिश्चयम् ॥ दन्तधावनं दन्ते दद्याद्यावत्कर्म वसुन्धरे ॥

ഹേ വസുന്ധരേ! നീ പറഞ്ഞതെല്ലാം ധർമ്മനിർണ്ണയമാണ്. വിധിപ്രകാരം കര്‍മ്മം നീളുന്നത്രയും ദന്തധാവനം പല്ലിൽ വെക്കണം/പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 7

नित्यं शिरसोत्‍तार्य धृत्वा शिरसि चात्मनः ॥ पश्चात्तु जलपूतेन ततो हस्तेन सुन्दरी

നിത്യമായി തലയുടെ മുകളിൽ (വസ്ത്രം/മുടി) ഉയർത്തി സ്വന്തം ശിരസ്സിൽ ധരിച്ച്, പിന്നെ ഹേ സുന്ദരീ! അതിനുശേഷം ജലത്താൽ ശുദ്ധീകരിച്ച കൈകൊണ്ട്…

Verse 8

कार्याणि मुखकर्माणि स्वल्पेन सलिलेन च ॥ मुखप्रक्षालने चेमं शृणु मन्त्रं च सुन्दरी

മുഖവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കര്‍മ്മങ്ങള്‍ അല്പജലത്താല്‍ തന്നെ ചെയ്യേണ്ടതാണ്; മുഖപ്രക്ഷാളനത്തിനായി, ഹേ സുന്ദരി, ഈ മന്ത്രവും ശ്രവിക്ക.

Verse 9

इष्ट्वेममुक्तमन्त्रेण संसारात्तु प्रमुच्यते

ഈ പ്രസ്താവിത മന്ത്രംകൊണ്ട് ആരാധിച്ചാല്‍ മനുഷ്യന്‍ സംസാരബന്ധത്തില്‍നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു।

Verse 10

ततः पुष्पाञ्जलिं दत्त्वा भगवन् भक्तवत्सल ॥ नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत्

അതിനുശേഷം പുഷ്പാഞ്ജലി അർപ്പിച്ച്, ‘ഭഗവൻ, ഭക്തവത്സല’ എന്നു സംബോധന ചെയ്ത്, ‘നമോ നാരായണ’ എന്നു പറഞ്ഞു ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 11

मन्त्रज्ञानां यज्ञयष्टारं भूतस्रष्टारमेव च ॥ अन्य पुष्पाणि संगृह्य कल्यमुत्थाय माधवि

അവനെ മന്ത്രജ്ഞനായി, യജ്ഞം നിർവഹിക്കുന്നവനായി, ഭूतങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായി ധ്യാനിച്ച് നമസ്കരിക്കണം. പിന്നെ മറ്റു പുഷ്പങ്ങൾ ശേഖരിച്ച്, ശുഭപ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്, ഹേ മാധവി.

Verse 12

पूजयेद्देवदेवेशं ज्ञानी भागवतः शुचिः ॥ निपतेद्दण्डवद्भूमौ सर्वकर्मसमन्वितः ॥ कायं निपतितं कृत्वा प्रसीदेति जनार्द्दनम् ॥ शिरसा चाञ्जलिं कृत्वा इमं मन्त्रं मुदाहरेत्

ശുചിയും ജ്ഞാനസമ്പന്നനുമായ ഭാഗവതന്‍ ദേവദേവേശനെ പൂജിക്കണം. എല്ലാ വിധികര്‍മ്മങ്ങളോടും കൂടെ ദണ്ഡവത് ഭൂമിയില്‍ വീണ് നമസ്കരിക്കണം. ദേഹം പൂര്‍ണമായി പ്രണതമാക്കി ‘ഹേ ജനാര്‍ദന, പ്രസാദിക്കണമേ’ എന്നു പറയണം. പിന്നെ തലകുനിച്ച് അഞ്ജലി ചെയ്ത് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 13

मन्त्रैर्लब्ध्वा संज्ञां त्वयि नाथ प्रसन्ने त्वदिच्छातो ह्यपि योगिनां चैव मुक्तिः

മന്ത്രങ്ങളാൽ ഉറപ്പുള്ള അംഗീകാരം/ആശ്വാസം ലഭിച്ചിട്ട്—ഹേ നാഥാ, നിങ്ങൾ പ്രസന്നനായാൽ—യോഗികൾക്കും മോക്ഷം നിശ്ചയമായും നിങ്ങളുടെ ഇച്ഛയാൽ തന്നെയാകുന്നു।

Verse 14

यतस्त्वदीयः कर्मकरोऽहमस्मि त्वयोक्तं यत्तेन देवः प्रसीदतु

കാരണം ഞാൻ നിങ്ങളുടെ പ്രവർത്തി നിർവഹിക്കുന്ന ദാസനാണ്; അതിനാൽ നിങ്ങൾ അരുളിച്ചെയ്ത വാക്കിനാൽ ദേവൻ പ്രസന്നനാകട്ടെ।

Verse 15

एवं मन्त्रविधिं कृत्वा मम भक्तिव्यवस्थितः ॥ पृष्ठतोऽनुपदं गत्वा शीघ्रं यावन्न हीयते

ഇങ്ങനെ മന്ത്രവിധി നിർവഹിച്ച്, എന്റെ ഭക്തിയിൽ സ്ഥിരനായി, പിന്നോട്ടു പടിപടിയായി വേഗത്തിൽ പോകണം—വിധി ക്ഷയിക്കുകയോ അവഗണിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പുവരെ।

Verse 16

एवं सर्वं समादाय मम कर्म दृढव्रतः ॥ शीघ्रं मेऽभ्यञ्जनं दद्यात्तैलेनाथ घृतेन वा

ഇങ്ങനെ എല്ലാം യഥാവിധി ഏറ്റെടുത്തു, എന്റെ കർമവിധിയിൽ ദൃഢവ്രതനായി, ഹേ നാഥാ, എനിക്ക് വേഗത്തിൽ അഭ്യഞ്ജനം നൽകണം—എണ്ണയാലോ നെയ്യാലോ।

Verse 17

ततः स्नेहं समुद्दिश्य मन्त्रज्ञः कर्मकारकः ॥ एवं चित्तं समाधाय इमं मन्त्रमुदीरयेत्

അതിനുശേഷം സ്നേഹം (എണ്ണ/നെയ്യ്) ഉദ്ദേശിച്ച്, മന്ത്രജ്ഞനും കർമനിപുണനും ആയ ആചാരകൻ ചിത്തം ഏകാഗ്രമാക്കി ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 18

मया प्रोक्तः क्षमस्वेति तुभ्यं चैव नमो नमः ॥ एवं मन्त्रः समाख्यातस्तेनाज्यात्प्रथमं शिरः

എന്നാൽ ഉച്ചരിച്ചത്—“ക്ഷമിക്കണമേ”; നിങ്ങള്ക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കാരം. ഇങ്ങനെ മന്ത്രം പ്രസ്താവിതം; അതിനാൽ ആദ്യം നെയ്യാൽ ശിരസ്സിൽ അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്യണം.

Verse 19

दक्षिणाङ्गं ततोऽभ्यज्याद्वाममङ्गं ततोऽनु च ॥ पश्चात्पृष्ठं समभ्यज्य ततोऽभ्यज्यात्कटिं तथा

അതിനുശേഷം വലത് ഭാഗത്ത് അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്യണം; പിന്നെ ഇടത് ഭാഗത്തും. തുടർന്ന് പുറം നന്നായി അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്ത്, പിന്നെ അരക്കെട്ടിലും അതുപോലെ അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്യണം.

Verse 20

पश्चालिम्पेत् ततो भूमिं गोमयेन दृढव्रतः ॥ तस्य दृष्ट्वा श्रुतं भद्रे गोमयेन सुनिश्चितम्

അതിനുശേഷം ദൃഢവ്രതൻ ഗോമായംകൊണ്ട് നിലം ലേപിക്കണം. ഭദ്രേ, ഇതുസംബന്ധിച്ച് കണ്ടതും കേട്ടതും ഗോമായപ്രയോഗമായി ദൃഢമായി സ്ഥാപിതമാണ്.

Verse 21

यानि पुण्यान्यवाप्नोति तानि मे गदतः श्रुणु ॥ आज्यमानमपि तथा यावन्तस्तैलबिन्दवः

അവൻ നേടുന്ന പുണ്യഫലങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുക. നെയ്യോ എണ്ണയോ കൊണ്ട് അഭ്യഞ്ജനം ചെയ്താലും—എത്ര എണ്ണത്തുള്ളികളുണ്ടോ അത്ര (പുണ്യം).

Verse 22

तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ ततः पुण्यकृताँल्लोकान्पुरुषो योऽनुलिप्यते

അത്രയേറെ ആയിരം വർഷങ്ങൾ അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ മഹത്വപ്പെടുന്നു. തുടർന്ന്, ഇങ്ങനെ ലേപിതൻ/അഭ്യഞ്ജിതൻ ആയ പുരുഷൻ പുണ്യകർമ്മികളുടെ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 23

एकैककणसंख्यातः स्वर्गलोके महीयते ॥ एवं योऽभ्यञ्जयेद्गात्रं तैलेन तु घृतेन वा

അവൻ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ഓരോ കണം/തുള്ളി എണ്ണപ്പെടുന്നത്ര മഹത്വത്തോടെ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ എണ്ണയാലോ നെയ്യാലോ ശരീരത്തിൽ അഭ്യംഗം ചെയ്യുന്നവൻ അത്തരം പുണ്യം സമ്പാദിക്കുന്നു.

Verse 24

तावद्वर्षसहस्राणि मम लोके प्रतिष्ठति ॥ अथ चोद्वर्त्तनं भद्रे प्रवक्ष्यामि प्रियं मम

അത്രയേറെ ആയിരം വർഷങ്ങൾ അവൻ എന്റെ ലോകത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായി വസിക്കും. ഇനി, ഹേ ഭദ്രേ, എനിക്ക് പ്രിയമായ ഉദ്വർത്തനം (ഘർഷണം/മർദ്ദനം) ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു.

Verse 25

येन शुध्यन्ति चाङ्गानि मम प्रीतिश्च जायते ॥ भोगिना यदि वा रोध्रं यदि पिप्पलिकामधु

ഇതിനാൽ അവയവങ്ങൾ ശുദ്ധിയാകുകയും എന്റെ പ്രീതിയും ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. (ഉദ്വർത്തനത്തിന്) ഭോഗിനാ, അല്ലെങ്കിൽ ലോധ്രം, അല്ലെങ്കിൽ പിപ്പലികാ-മധു ഉപയോഗിക്കാം.

Verse 26

मधूकमश्वपर्णं वा रोहिणं चैव कर्कटम् ॥ एतेषां प्राप्य लभते शास्त्रज्ञः कर्मकारकः

അല്ലെങ്കിൽ മധൂകം, അല്ലെങ്കിൽ അശ്വപർണം; കൂടാതെ രോഹിണവും കർക്കടവും. ഇവ ലഭിച്ചാൽ ശാസ്ത്രജ്ഞനും കർമ്മനിപുണനും ആയ साधകൻ (ഈ ക്രിയയുടെ) അഭീഷ്ടഫലം നേടുന്നു.

Verse 27

यदीच्छेत्परमां सिद्धिं मम कर्मानुसारकः ॥ एवमुद्वर्त्तनं कृत्वा स्नानकर्म तु कारयेत् ॥

എന്റെ കർമ്മവിധിയെ അനുഗമിക്കുന്ന ഭക്തൻ പരമസിദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഇങ്ങനെ ഉദ്വർത്തനം ചെയ്ത് പിന്നെ സ്നാനകർമ്മം നിർബന്ധമായി ആചരിക്കണം.

Verse 28

तत आमलकं चैव वसुगन्धार्णमुत्तमम् ॥ तेन मे सर्वगात्राणि मर्द्दयित्वा दृढव्रतः ॥

അനന്തരം ആമലകവും ‘വസുഗന്ധാർണ’ എന്ന ഉത്തമ സുഗന്ധദ്രവ്യവും എടുത്ത്, ദൃഢവ്രതനായ साधകൻ അതുകൊണ്ട് എന്റെ സർവ്വാംഗങ്ങളും മർദ്ദനം ചെയ്യണം।

Verse 29

जलकुम्भं ततो गृह्य इमं मन्त्र मुदाहरेत् ॥ देवानां देवदेवोऽसि देवोऽनादिरभूः परः ॥

പിന്നീട് ജലകുംഭം എടുത്ത് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം: “നീ ദേവന്മാരിൽ ദേവദേവൻ; നീ ദേവൻ—അനാദിയും പരമനും.”

Verse 30

तव व्यक्तस्वरूपेण स्नानं गृह्णीष्व मेऽनघ ॥ एवं तु स्नपनं कुर्यान्मम मार्गानुसारकः ॥

“ഹേ അനഘാ! നിന്റെ വ്യക്തസ്വരൂപത്തിൽ ഞാൻ അർപ്പിക്കുന്ന ഈ സ്നാനം സ്വീകരിക്കണമേ.” ഇങ്ങനെ എന്റെ മാർഗ്ഗാനുസാരിയായ ഭക്തൻ സ്നപനം നിർവഹിക്കണം।

Verse 31

अथ सौवर्णकुम्भेन रजतस्य घटेन वा ॥ एतेषामप्यलाभे तु कर्मज्ञः कर्म कारयेत् ॥

അടുത്തതായി സ്വർണ്ണകുംഭത്തിലോ വെള്ളിഘടത്തിലോ (ഈ കർമ്മം) ചെയ്യാം; ഇവയും ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ, കർമ്മജ്ഞൻ യോജ്യമായ പകരം ഉപകരണങ്ങളാൽ കർമ്മം നടത്തിക്കൊള്ളണം।

Verse 32

ताम्रकुम्भमयेनैव कुर्यात्स्नपनमुत्तमम् ॥ एवं तु स्नपनं कृत्वा विधिदृष्टेन कर्मणा ॥

ചെമ്പുകുംഭം കൊണ്ടും ഉത്തമ സ്നപനം ചെയ്യാം; ഇങ്ങനെ വിധി അംഗീകരിച്ച കർമ്മപ്രകാരം സ്നപനം നിർവഹിച്ച് (അടുത്ത ക്രമത്തിലേക്ക് പോകണം)।

Verse 33

पश्चाद्गन्धः प्रदातव्यः प्रकृष्टो मन्त्रसंयुतः ॥ सर्वगन्धाः सौमनस्याः सर्ववर्णाश्च ते मताः ॥

അതിന് ശേഷം മന്ത്രസഹിതമായ ഉത്തമ സുഗന്ധം അർപ്പിക്കണം. എല്ലാ സുഗന്ധങ്ങളും ‘സൗമനസ്യ’—മനസ്സിനെ പ്രസന്നമാക്കുന്നവ—എന്നും, അവ എല്ലാത്തരം വർണ്ണ/വിധങ്ങളായെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു।

Verse 34

उत्पन्नाः सर्वलोकेषु त्वया सत्येषु योजिताः ॥ मया च ते तवाङ्गेषु तानावह शुचीन् प्रभो ॥

ഈ (സുഗന്ധങ്ങൾ) സർവ്വലോകങ്ങളിലും ഉദ്ഭവിച്ച്, നിങ്ങൾ അവയെ സത്യക്രമങ്ങളിൽ നിയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. പ്രഭോ, ഞാൻ അവയെ നിങ്ങളുടെ അവയവങ്ങളിൽ അർപ്പിക്കാനായി കൊണ്ടുവന്നു—ഹേ ശുചികളേ, അവയെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക।

Verse 35

मम भक्त्या सुसन्तुष्टः प्रतिगृह्णीष्व माधव ॥ एवं गन्धान्स्ततो दत्त्वा उत्कृष्टं कर्म कारयेत् ॥

ഹേ മാധവ, എന്റെ ഭക്തിയിൽ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായി (ഇവ) സ്വീകരിക്കണമേ. ഇങ്ങനെ സുഗന്ധങ്ങൾ അർപ്പിച്ചതിന് ശേഷം, ഉത്തമ കർമ്മം/വിധി ക്രമമായി നടത്തിക്കൊള്ളണം।

Verse 36

ततः पुष्पाञ्जलिं दत्त्वा इमं मन्त्र मुदीरयेत् ॥ जलजं स्थलजं चैव पुष्पं कालोद्भवं शुचि ॥

അതിനുശേഷം പുഷ്പാഞ്ജലി അർപ്പിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം—“ജലത്തിൽ ജനിച്ചതും, നിലത്തിൽ ജനിച്ചതും, കാല/ഋതുവിൽ ഉദ്ഭവിച്ചതുമായ ഈ ശുദ്ധ പുഷ്പം।”

Verse 37

मम संसारमोक्षाय गृह्ण गृह्ण ममाच्युत ॥ एवंविधोपचारेण अर्चयित्वा मम प्रियम्

“എന്റെ സംസാരമോക്ഷത്തിനായി സ്വീകരിക്കണമേ, സ്വീകരിക്കണമേ, എന്റെ അച്യുത.” ഇത്തരത്തിലുള്ള ഉപചാരങ്ങളാൽ എന്റെ പ്രിയനായ (ദേവനെ) അർച്ചിച്ച്,

Verse 38

पश्चाद्धूपं च मे दद्याद् सुगन्धद्रव्यसम्मितम् ॥ धूपं गृह्य विधानॆन मयोक्तं सुखवल्लभम्

അതിനുശേഷം സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർത്ത ധൂപം എനിക്ക് അർപ്പിക്കണം. ഞാൻ ഉപദേശിച്ച വിധിപ്രകാരം ധൂപം സ്വീകരിച്ച് അർപ്പിച്ചാൽ അത് സുഖപ്രദമായ ഫലം നൽകുന്നു.

Verse 39

उभयेषु कुलेष्वात्मा धूपमन्त्रं उदीरयेत् ॥ वनस्पतिरसं दिव्यं बहुद्रव्यसमन्वितम्

ഇരുകുലങ്ങളുടെയും ക്ഷേമത്തിനായി ഉപാസകൻ ധൂപമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. ഈ ധൂപം സസ്യങ്ങളുടെ ദിവ്യസാരം, അനേകം ദ്രവ്യങ്ങൾ ചേർന്നതാണ്.

Verse 40

मम संसारमोक्षाय धूपोऽयं प्रतिगृह्यताम् ॥ मन्त्रः— शान्तिर्वै सर्वदेवानां शान्तिर्मम परायणम्

“എന്റെ സംസാരമോക്ഷത്തിനായി ഈ ധൂപം സ്വീകരിക്കണമേ.” മന്ത്രം: “ശാന്തിയേ സകല ദേവന്മാരുടെയും ലക്ഷ്യം; ശാന്തിയേ എന്റെ പരമാശ്രയം.”

Verse 41

सांख्यानां शान्तियोगेन धूपं गृह्ण नमोऽस्तु ते ॥ त्राता नान्योऽस्ति मे कश्चित् त्वां विहाय जगद्गुरो

“സാംഖ്യത്തിൽ ഉപദേശിച്ച ശാന്തിയോഗത്തിലൂടെ ഈ ധൂപം സ്വീകരിക്കണമേ; നമസ്കാരം. ജഗദ്ഗുരോ, നിന്നെ വിട്ട് എനിക്ക് മറ്റൊരു രക്ഷകനുമില്ല.”

Verse 42

एवमभ्यर्च्चनं कृत्वा माल्यगन्धानुलेपनैः ॥ पश्चाद्वस्त्रं च वै दद्यात् क्षौमशुक्लं सपीतकम्

ഇങ്ങനെ മാല, സുഗന്ധം, അനുലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധന നടത്തി, തുടർന്ന് വസ്ത്രവും അർപ്പിക്കണം—വെളുത്ത ക്ഷൗമ (നാരു/ലിനൻ) വസ്ത്രവും അതോടൊപ്പം മഞ്ഞ വസ്ത്രവും.

Verse 43

एवं चैव समादाय कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम् ॥ दिव्ययोगं समादाय इमं मन्त्रमुदीरयेत्

ഇങ്ങനെ (അർപ്പണം) സ്വീകരിച്ച്, ചേർത്ത അഞ്ജലി ശിരസ്സിൽ വെച്ച്, ദിവ്യയോഗ-ധ്യാനം ആശ്രയിച്ച്, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം।

Verse 44

प्रीयतां भगवान् पुरुषोत्तमः श्रीनिवासः श्रीमानानन्दरूपः ॥ गोप्ता कर्ताधिकर्ता मान्यनाथ भूतनाथ आदिरव्यक्तरूपः ॥ क्षौमं वस्त्रं पीतरूपं मनोज्ञं देवाङ्गे स्वे गात्रप्रच्छादनाय

ഭഗവാൻ പുരുഷോത്തമൻ, ശ്രീനിവാസൻ, ശ്രീമാൻ ആനന്ദസ്വരൂപൻ പ്രസന്നനാകട്ടെ. അവൻ രക്ഷകൻ, കർത്താവും കർത്താക്കളുടെ അധികർത്താവും, മാന്യനാഥൻ, ഭൂതനാഥൻ, ആദിയും അവ്യക്തസ്വരൂപനും. തന്റെ ദിവ്യദേഹാവരണത്തിനായി ഈ മനോഹരമായ പീതവർണ്ണ ക്ഷൗമവസ്ത്രം (ശണവസ്ത്രം) സ്വീകരിക്കട്ടെ।

Verse 45

गृहीत्वा प्रणवाद्येन धर्मपुण्येन संवृतः

ആദിയിൽ പ്രണവം (ഓം) ചേർത്ത്, ധർമ്മപുണ്യങ്ങളാൽ ആവൃതനായി, (അതിനെ) സ്വീകരിച്ച്,

Verse 46

इदं परायणं परस्परप्रीतिकरं प्राणरक्षणं प्राणिनां स्विष्टं तदनुकल्पं सत्यमुपयुक्तमात्मने तद्देव गृहाण

ഇത് പരമാശ്രയം, പരസ്പരപ്രീതി വർധിപ്പിക്കുന്നതു, പ്രാണികളുടെ പ്രാണരക്ഷകമാകുന്നു; ഇത് സുവർപ്പിതം, യഥോചിതാനുസൃതം, സത്യം, ആത്മാവിന് ഉപകാരപ്രദം—അതുകൊണ്ട് ഹേ ദേവാ, ഇത് സ്വീകരിക്കണമേ।

Verse 47

एवं तु प्रापणं कृत्वा मम मार्गानुसारकः ॥ मुखप्रक्षालनं दत्त्वा शीघ्रम् एव प्रकल्पितम्

ഇങ്ങനെ എന്റെ മാർഗ്ഗാനുസരിച്ച് പ്രാപണം (അർപ്പണവിധി) നിർവഹിച്ചു, മുഖപ്രക്ഷാളനത്തിനുള്ള ജലം നൽകി, അതിനെ ഉടൻ തന്നെ സമർപ്പിക്കുവാൻ ക്രമീകരിക്കണം।

Verse 48

शुचिः स्तुवति देवानाम् एतदेव परायणम् ॥ शौचार्थं तु जलं गृह्णन् कृत्वा प्रापणम् उत्तमम्

ശുചിയായി ദേവന്മാരെ സ്തുതിക്കണം—ഇതുതന്നെ പരമാശ്രയം. ശൗചാർത്ഥം ജലം എടുത്ത് ഉത്തമ പ്രാപണം (അർഘ്യ-ക്രമം) ഒരുക്കണം.

Verse 49

एवं तु भोजनं दत्त्वा व्यपनीय तु प्रापणम् ॥ ताम्बूलं तु ततो गृह्य छेमं मन्त्रम् उदीरयेत्

ഇങ്ങനെ ഭോജനം അർപ്പിച്ച ശേഷം പ്രാപണം നീക്കണം. പിന്നെ താംബൂലം എടുത്ത് ക്ഷേമമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

Verse 50

मन्त्रः— अलङ्कारं सर्वतो देवानां द्रव्यानुक्तौ सर्वसौगन्धिकादिभिः गृह्य ताम्बूलं लोकनाथ विशिष्टम् अस्माकं च भवनं तव प्रतिमा च ह

മന്ത്രം—‘എല്ലാ വിധത്തിലും ദേവന്മാർക്കുള്ള അലങ്കാരമാണിത്, സർവ്വ സുഗന്ധദ്രവ്യാദികളോടുകൂടി. ഹേ ലോകനാഥാ, ഈ താംബൂലം സ്വീകരിക്കണമേ; ഇത് വിശിഷ്ടമാകട്ടെ. ഞങ്ങളുടെ ഭവനവും നിന്റെ പ്രതിമയും പൂജിതമാകട്ടെ.’

Verse 51

अलङ्कारं मुखे श्रेष्ठं तव प्रीत्या मया कृतम् ॥ मुखप्रसाधनं श्रेष्ठं देव गृह्ण मया कृतम्

നിന്റെ പ്രീതിക്കായി ഞാൻ മുഖത്തിനുള്ള ശ്രേഷ്ഠ അലങ്കാരം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. ഹേ ദേവാ, ഞാൻ ചെയ്ത ഈ ഉത്തമ മുഖ-പ്രസാധനം സ്വീകരിക്കണമേ.

Verse 52

एतेनैवोपचारेण मद्भक्तः कर्म कारयेत् ॥ अनुमुक्तो महालोकान् पश्यते मम नित्यशः

ഈ ഉപചാരത്താൽ തന്നേ എന്റെ ഭക്തൻ കർമാനുഷ്ഠാനം നടത്തണം. വിധിപൂർവ്വം അനുമുക്തനായാൽ അവൻ നിത്യവും എന്റെ മഹാലോകങ്ങളെ ദർശിക്കുന്നു.

Verse 53

मन्त्रश्च— तद्भगवन्त्वां गुणश्च आत्मनश्चापि गृह्ण वारिणः सर्वदेवतानां मुखमेव प्रक्षालयेत् ॥ एतेन मन्त्रेण सुगन्धधूपदीपनैवेद्यं पुनरेवं समर्पयेत्

മന്ത്രം— “ഹേ ഭഗവൻ, ജലത്തോടുകൂടെ ഈ ഗുണങ്ങളെയും ആത്മസമർപ്പണത്തെയും കൂടി സ്വീകരിക്കണമേ.” ജലത്തോടെ സർവ്വദേവതകളുടെ മുഖം മാത്രമേ പ്രക്ഷാലനം ചെയ്യാവൂ. ഈ മന്ത്രം ചൊല്ലി സുഗന്ധധൂപം, ദീപം, നൈവേദ്യം എന്നിവ വീണ്ടും അതേവിധം സമർപ്പിക്കണം.

Verse 54

मन्त्राः ऊचुः ॥ स्नेहं स्नेहेन संगृह्य लोकनाथ मया हृतम् ॥ सर्वलोकेषु सिद्धात्मा ददाम्यात्मकरेण च

മന്ത്രങ്ങൾ പറഞ്ഞു— “ഹേ ലോകനാഥാ, സ്നേഹത്തെ സ്നേഹത്തോടെ സമാഹരിച്ചു ഞാൻ കൊണ്ടുവന്നു. ഹേ സർവ്വലോകങ്ങളിലും സിദ്ധാത്മാവേ, ഞാൻ ഇത് എന്റെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ടും സമർപ്പിക്കുന്നു.”

Verse 55

करेण तस्य चूर्णेन पिष्टचूर्णेन वा पुनः ॥ एतदुद्वर्त्तनं कुर्यान् मम गात्रसुखावहम्

കൈകൊണ്ട് ആ ചൂർണ്ണം കൊണ്ടോ—അല്ലെങ്കിൽ വീണ്ടും അരച്ച ചൂർണ്ണം കൊണ്ടോ—ഈ ഉദ്വർത്തനം (മർദ്ദനം) ചെയ്യണം; അത് എന്റെ അവയവങ്ങൾക്ക് സുഖം നൽകുന്നതാണ്.

Verse 56

कर्मण्यन्यापि माल्यानि ततो मह्यं प्रदापयेत् ॥ तदेव चार्च्चनं कृत्वा कर्मण्यः कर्मसम्मितः

അതിനുശേഷം കർമത്തിന് യോജ്യമായ മറ്റു മാല്യങ്ങളും എനിക്കു സമർപ്പിക്കണം. അതേവിധം അർച്ചനം നിർവഹിച്ചു, കർമയോഗ്യനായ സേവകൻ വിധിപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കണം.

Verse 57

वस्त्रैर्विभूषणं कृत्वा मम गात्रानुसारि यत् ॥ पश्चात्पुष्पं गृहीत्वा तु आसनं चोपकल्पयेत् ॥

വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും കൊണ്ട് എന്റെ ദേഹത്തിന് അനുയോജ്യമായി (ആരാധ്യത്തെ) അലങ്കരിച്ച ശേഷം; പിന്നെ പുഷ്പം എടുത്ത് അതിനുശേഷം ആസനവും ഒരുക്കണം.