Sukta 75
Sukta 9.75
Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)
Jagatī (probable)
ഈ ചെറു പവമാന സ്തുതിഗാനം ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടും പ്രേരിതനായി പ്രിയവും മംഗളകരവും ആയ ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന സോമനെ പുകഴ്ത്തുന്നു; പവിത്ര നാമങ്ങളിലൂടെയും മനുഷ്യരുടെ യാഗകർമ്മങ്ങളിലൂടെയും അവൻ ശക്തി സമ്പാദിക്കുന്നു. സോമൻ സൂര്യസമാനമായ വിശാലതയോടെ കല്പിതനായി—സൂര്യന്റെ വിപുലമായ രഥത്തിൽ आरोഹിച്ച്—പിന്നീട് സ്വർണ്ണപാത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഉഷസ്സുകളോടൊപ്പം ദീപ്തിയായി, ഒടുവിൽ ഇന്ദ്രനെ ശക്തിപ്പെടുത്തി സമൃദ്ധിയും ക്ഷേമവും നൽകുവാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
In this hymn
Addressed to
Mantras
Mantra 1
अभि प्रियाणि पवते चनोहितो नामानि यह्वो अधि येषु वर्धते । आ सूर्यस्य बृहतो बृहन्नधि रथं विष्वञ्चमरुहद्विचक्षणः ॥
അവൻ പ്രിയങ്ങളിലേക്കു ഒഴുകുന്നു, ആനന്ദത്തിനായി നിയുക്തനായി; യഹ്വ (ഉത്സുകൻ) — അവൻ വളരുന്ന നാമങ്ങളിൽ — വർധിക്കുന്നു. സൂര്യന്റെ മഹാ വിശാലതയിൽ, ആ വിശാലത്തിന്മേൽ തന്നേ, വിവേകി സർവ്വവ്യാപിയായ രഥം ആരോഹണം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
Mantra 2
ऋतस्य जिह्वा पवते मधु प्रियं वक्ता पतिर्धियो अस्या अदाभ्यः । दधाति पुत्रः पित्रोरपीच्यं नाम तृतीयमधि रोचने दिवः ॥
ഋതത്തിന്റെ ജിഹ്വ ഒഴുകുന്നു—മധുരം, പ്രിയം; ഈ ധീ (പ്രേരിത ചിന്ത)യുടെ അദാഭ്യനായ അധിപനും വക്താവും. പുത്രൻ പിതൃ-മാതൃകളുടെ ഗൂഢനാമം—മൂന്നാമത്തേതിനെ—ദിവ്യമായ രോചനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 3
अव द्युतानः कलशाँ अचिक्रदन्नृभिर्येमानः कोश आ हिरण्यये । अभीमृतस्य दोहना अनूषताधि त्रिपृष्ठ उषसो वि राजति ॥
താഴേക്ക് ദ്യുതിമാനായി, കലശങ്ങളോടു വിളിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ പോകുന്നു; മനുഷ്യർ നയിച്ച് അവനെ സ്വർണമയ പാത്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നു. ഋതത്തിന്റെ ദോഹനങ്ങൾ അവനോടു മുഴങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ത്രിപൃഷ്ഠാസനത്തിൽ സ്ഥാപിതനായി, ഉഷസ്സുകളോടൊപ്പം വിശാലമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
Mantra 4
अद्रिभिः सुतो मतिभिश्चनोहितः प्ररोचयन्रोदसी मातरा शुचिः । रोमाण्यव्या समया वि धावति मधोर्धारा पिन्वमाना दिवेदिवे ॥
അദ്രികളാൽ സുതനായവൻ, മതികളാൽ ആനന്ദാർത്ഥം നിയുക്തനായവൻ, ശുചിയായവൻ രണ്ടു മാതാക്കളായ രോദസീയെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു. മേഞ്ഞ രോമങ്ങളിലൂടെ ഋതുസമയത്ത് പിരിഞ്ഞോടുന്നു; മധുവിന്റെ ധാര ദിനംപ്രതി പുഷ്ടിയായി ഉയരുന്നു.
Mantra 5
परि सोम प्र धन्वा स्वस्तये नृभिः पुनानो अभि वासयाशिरम् । ये ते मदा आहनसो विहायसस्तेभिरिन्द्रं चोदय दातवे मघम् ॥
ഹേ സോമ, ഞങ്ങളുടെ സ്വസ്തിക്കായി എല്ലാദിക്കുകളിലും പരി സഞ്ചരിച്ച് ഒഴുകിവാ; മനുഷ്യശക്തികളാൽ പുനാന (ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന) നീ ഞങ്ങളെ ആശിസ്—സമൃദ്ധമായ പൂർണ്ണത—കൊണ്ട് പൊതിയുക. നിന്റെ ആ മദങ്ങൾ—അഹനസ (തടസ്സസംഹാരകൻ), വിഹായസ (വിശാലാന്തരീക്ഷത്തിൽ വ്യാപക)—അവയാൽ ഇന്ദ്രനെ പ്രേരിപ്പിക്ക, അവൻ മഹത്തായ മഘ (സമൃദ്ധ ദാനം) നൽകേണ്ടതിന്.
Inside Sukta 75
How it unfolds
- Where it opens
Soma begins his purifying course toward what is प्रिय (beloved/cherished), growing in power through sacred ‘names’ and mounting the Sun’s vast expanse as a discerning force.
- Development
The hymn shifts into vivid ritual movement: Soma shines downward, ‘calls’ to the jars, and is guided by the priests into the golden vessel; Ṛta’s ‘milkings’ resound to him as he takes his seat.
- Climax
Soma’s radiance blossoms with the Dawns—purification becomes cosmic illumination, linking rite, Ṛta, and sunrise-like expansion.
- Where it settles
The poet petitions Soma to stream for well-being, to wrap the people in blessing, and—through Soma’s ecstasies—to impel Indra to grant mighty abundance.
The deity: Soma Pavamāna
- Cosmic functionHe mediates between earth and heaven by transforming raw offering into luminous vitality, sustaining Ṛta (cosmic order) and invigorating the gods—especially Indra—for victorious action and generous giving.
- Inner significanceThe clarified flow of consciousness: purification of desire and speech into inspired clarity, joy (mada), and expansive discernment that awakens inner ‘dawn’ and empowers noble action.
The seer
- Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)A collective priestly/seer tradition specializing in hymns to Soma in the act of purification (pavamāna), closely tied to the technical and mystical language of the Soma-pressing ritual.
Famous verses
ā sūryasya bṛhato bṛhann adhi ratham viṣvañcam aruhat vicakṣaṇaḥ
kośa ā hiraṇyaye … uṣaso vi rājati
indraṃ codaya dātave magham
Attributes of the deity
- Purifying flow (pavamāna)
- Solar vastness and radiance
- Discerning intelligence (vicakṣaṇa)
- Association with Ṛta (order/truth)
- Entering and filling the golden vessel
- Awakener allied with the Dawns (uṣas)
- Giver of ecstasy/rapture (mada)
- Energizer of Indra for bounty
Also by this seer
- Large portions of Mandala 9 (Pavamāna Soma hymns) attributed to multiple seer families and ritual lineages
- Development of Soma symbolism linking ritual filtration with cosmic order (Ṛta), dawn/solar imagery, and inspirited speech (nāman)
The rite, step by step
- Press Soma (savana) and mix/prepare according to rite
- Filter/purify through wool/strainers (pavitra), guiding the flow into vessels
- Collect in the kalasha (jars) and the golden vessel (hiraṇyaya kośa)
- Chant to ‘clothe’ the sacrificer/community in āśis (blessing, plenitude) and to stabilize Ṛta
- Offer clarified Soma into the fire and/or present to the gods, explicitly urging Indra toward generosity
Offerings
- Pressed Soma juice (purified)
- Libations to Agni and Indra (as contextually paired recipients)
- Accompaniments typical to Soma rites (e.g., ghee, ritual waters)
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being purified (pavamāna), describing his shining flow into ritual vessels and his expansion into solar-like vastness, ending with a request for well-being and wealth.
These are the ritual containers for purified Soma. The imagery emphasizes that the offering becomes luminous and powerful as it is clarified and collected for the gods.
In Vedic ritual, Soma’s exhilaration (mada) strengthens Indra. The hymn asks Soma to spur Indra so that Indra grants “magha”—mighty abundance and generosity to the worshippers.
Ask anything about Sukta 75 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
