Sukta 45
Sukta 9.45
Ascription varies; verify RV 9.45.1 in Anukramaṇī.
Soma Pavamāna (with Indra as primary Soma-drinker)
To be verified for RV 9.45.1.
ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପବମାନ ସୂକ୍ତରେ ସୋମ (ଇନ୍ଦୁ) କୁ ଛାଣନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜକୁ ପବିତ୍ର କରି, ମତ୍ତକାରୀ ଓ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି-ଦାୟକ ଆନନ୍ଦରୂପେ ପ୍ରବାହିତ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଆଯାଇଛି। ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଛାଣନୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସୋମଙ୍କ ଅଗ୍ରଗାମୀ ବେଗ, ବିଶେଷକରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ପାନ, ଏବଂ ଉପାସକମାନଙ୍କ ଷ୍ଟୋତ୍ର-ଗାନ ପାଇଁ ଦୃଷ୍ଟିର ବିସ୍ତାର ଓ ବୀରଶକ୍ତିର ବୃଦ୍ଧିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
Mantras
Mantra 1
स पवस्व मदाय कं नृचक्षा देववीतये । इन्दविन्द्राय पीतये ॥
ହେ ଇନ୍ଦୁ! ଜାଗ୍ରତ କରୁଥିବା ମଦ ପାଇଁ ତୁମେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେଉ; ହେ ନୃଚକ୍ଷ! ଦେବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦମୟ ଆଗମନ ପାଇଁ—ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାନ ପାଇଁ ତୁମେ ବହ, ଯେପରି ଦୀପ୍ତ ବଳର ଅଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ର ଆମ ଭିତରେ ପ୍ରବଳ ହୁଅନ୍ତୁ।
Mantra 2
स नो अर्षाभि दूत्यं त्वमिन्द्राय तोशसे । देवान्त्सखिभ्य आ वरम् ॥
ହେ ସୋମ, ଆମ ପାଇଁ ଦୂତକାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବାହିତ ହେ; ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତୋଷ ଦେଉଛ। ହେ ସଖା, ଦେବମାନଙ୍କୁ ମିତ୍ରରୂପେ ଆମ ନିକଟକୁ ଆଣ, ଏବଂ ଦେବସଙ୍ଗତିରେ ଚୟିତ ବରକୁ ଆମ ପାଖକୁ ଆଣିଦେ।
Mantra 3
उत त्वामरुणं वयं गोभिरञ्ज्मो मदाय कम् । वि नो राये दुरो वृधि ॥
ଏବଂ ହେ ଅରୁଣ-ପ୍ରଭ, ଆମେ ତୁମକୁ ଗୋ-କିରଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଦ ପାଇଁ ଅଭିଷେକ କରୁଛୁ। ଆମ ପାଇଁ ରାୟର ଦ୍ୱାର ଖୋଲ; ଯେ ପଥରେ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରବେଶ କରେ ସେହି ପଥଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଶସ୍ତ କର।
Mantra 4
अत्यू पवित्रमक्रमीद्वाजी धुरं न यामनि । इन्दुर्देवेषु पत्यते ॥
ସେ ପବିତ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କଲା; ପଥରେ ଧୁର ବହନ କରୁଥିବା ବଳବାନ ବାଜୀ ପରି। ଇନ୍ଦୁ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଲାଭ କରେ।
Mantra 5
समी सखायो अस्वरन्वने क्रीळन्तमत्यविम् । इन्दुं नावा अनूषत ॥
ସମେତ ସଖାମାନେ ଧ୍ୱନି କଲେ; ଅନ୍ତର୍ବନରେ କ୍ରୀଡା କରୁଥିବା ଇନ୍ଦୁଙ୍କୁ ସେମାନେ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ—ଭେଡ଼ା-ସଦୃଶ ତମସକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି କ୍ରୀଡା କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ; ନାଉମାନଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆଗକୁ ବହନ କରିଲେ।
Mantra 6
तया पवस्व धारया यया पीतो विचक्षसे । इन्दो स्तोत्रे सुवीर्यम् ॥
ସେଇ ଧାରାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ପ୍ରବାହିତ ହେ, ଯାହା ପାନ କଲେ ତୁମେ ବିଶାଳ-ଦୃଷ୍ଟି ହୁଅ; ହେ ଇନ୍ଦୋ, ସ୍ତୋତ୍ରରେ ସୁବୀର୍ୟ—ବୀରବଳର ପୂର୍ଣ୍ଣତା—ଦିଅ।
Frequently Asked Questions
The hymn praises Soma as Pavamāna (the self-purifying Soma/Indu) as he flows through the filter; Indra is highlighted as the chief one who drinks Soma.
Pavamāna means “purifying” or “being purified,” referring to Soma as he is strained through the pavitra in the Soma ritual to become fit for offering and divine drinking.
It asks Soma to bring ecstatic inspiration and, when drunk, wide-seeing clarity, and to grant su-vīrya—strong heroic power—into the worshippers’ hymn and life.
Ask anything about Sukta 45 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.