Sukta 101
Sukta 7.101
Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for RV 7)
Parjanya (Rain/Thundering Power) conceived also as vṛṣabha (the Bull of fertilizing force)
Triṣṭubh
ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରିଥିବା ଏହି ସୂକ୍ତରେ ଗର୍ଜନଶୀଳ ବର୍ଷା-ଶକ୍ତିକୁ vṛṣabha (ବୃଷଭ) ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି—ଯାହାର ବୀଜବାହୀ ଶକ୍ତି ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କୁ ଜୀବନ୍ତ କରେ, ସମଗ୍ର ଜଗତକୁ ମାଧୁର୍ୟରେ ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ଉର୍ବରତା ସ୍ଥାପନ କରେ। ବସିଷ୍ଠ ବର୍ଷାକୁ ଜଳ ଓ ସାରତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବଣ୍ଟନ ଭାବେ ଚିତ୍ରଣ କରନ୍ତି—ଗତି ଓ ରୂପରେ ତ୍ରିଗୁଣ—ଏବଂ ଶେଷରେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି ଯେ ଋତ (ସତ୍ୟ-ନିୟମ) ଓ ସ୍ୱସ୍ତି (ସମନ୍ୱିତ କୁଶଳ) ଉପାସକଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।
Mantras
Mantra 1
तिस्रो वाचः प्र वद ज्योतिरग्रा या एतद्दुह्रे मधुदोघमूधः । स वत्सं कृण्वन्गर्भमोषधीनां सद्यो जातो वृषभो रोरवीति ॥
ଅଗ୍ରେ ଜ୍ୟୋତି ଥିବା ତ୍ରିବିଧ ବାଣୀକୁ ଉଚ୍ଚାର କର; ଏହିଠାରୁ ସେମାନେ ମଧୁ-ଦୋହନ କରୁଥିବା ଥନକୁ ଦୋହନ କରନ୍ତି। ସେ ବୃଷଭ, ନବଜାତ, ସତ୍ୱରେ ଔଷଧିମାନଙ୍କର ଗର୍ଭ-ରୂପ ବଛାକୁ ଗଢ଼ିଦେଇ ଗର୍ଜନ କରେ।
Mantra 2
यो वर्धन ओषधीनां यो अपां यो विश्वस्य जगतो देव ईशे । स त्रिधातु शरणं शर्म यंसत्त्रिवर्तु ज्योतिः स्वभिष्ट्यस्मे ॥
ଯେ ଔଷଧିମାନଙ୍କର ବର୍ଧକ, ଯେ ଅପାଂ (ଜଳମାନଙ୍କର) ଅଧିପତି, ଯେ ଦେବ ରୂପେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଶାସନ କରନ୍ତି—ସେ ଆମକୁ ତ୍ରିଧାତୁ-ଆଧାରିତ ଶରଣ ଓ ଶର୍ମ (କଲ୍ୟାଣ) ଦିଅନ୍ତୁ; ଏବଂ ଆମ ଭିତରେ ତ୍ରିବର୍ତୁ ଜ୍ୟୋତି—ସୁପ୍ରାପ୍ତି—ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।
Mantra 3
स्तरीरु त्वद्भवति सूत उ त्वद्यथावशं तन्वं चक्र एषः । पितुः पयः प्रति गृभ्णाति माता तेन पिता वर्धते तेन पुत्रः ॥
ବିସ୍ତୃତ (ଜଗତ) ତୁମଠାରୁ ହିଁ ହୁଏ; ତୁମଠାରୁ ହିଁ ପ୍ରସବ ଘଟେ; ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଏହି ଜଣେ ଦେହକୁ ଗଢ଼ିଲା। ମାତା ପିତାଙ୍କର ପୟଃ (ଦୁଧ) ଗ୍ରହଣ କରେ; ତାହାଦ୍ୱାରା ପିତା ବଢ଼େ, ତାହାଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ର ବଢ଼େ।
Mantra 4
यस्मिन्विश्वानि भुवनानि तस्थुस्तिस्रो द्यावस्त्रेधा सस्रुरापः । त्रयः कोशास उपसेचनासो मध्वः श्चोतन्त्यभितो विरप्शम् ॥
ଯସ୍ମିନ୍ ସମସ୍ତ ଭୁବନ ଦୃଢ଼ଭାବେ ସ୍ଥିତ; ତିନି ଦ୍ୟାବ (ଆକାଶ) ଓ ଆପଃ (ଜଳ) ତ୍ରିଧା ରୀତିରେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଅନ୍ତି। ଉପସେଚନ ପାଇଁ ତିନି କୋଶ (ପାତ୍ର) ମଧୁ (ମାଧୁର୍ୟ) ଝରାଉଛନ୍ତି—ବିରପ୍ଶ (ବିଶାଳ-ରୂପ) ଉପରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ।
Mantra 5
इदं वचः पर्जन्याय स्वराजे हृदो अस्त्वन्तरं तज्जुजोषत् । मयोभुवो वृष्टयः सन्त्वस्मे सुपिप्पला ओषधीर्देवगोपाः ॥
ଏହି ବଚନ ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ—ସ୍ୱରାଜ (ସ୍ୱୟଂ-ରାଜା)ଙ୍କ ପାଇଁ; ଏହା ହୃଦୟର ଭିତରେ ରହୁ—ସେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁନ୍ତୁ। ଆମ ପାଇଁ ମୟୋଭୁବଃ (ଆନନ୍ଦଦାୟକ) ବୃଷ୍ଟି ହେଉ; ଦେବଗୋପାଃ (ଦେବମାନଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ) ଓଷଧିମାନେ ସୁପିପ୍ପଲା (ସୁଫଳିତ) ହେଉନ୍ତୁ।
Mantra 6
स रेतोधा वृषभः शश्वतीनां तस्मिन्नात्मा जगतस्तस्थुषश्च । तन्म ऋतं पातु शतशारदाय यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ସେ ରେତୋଧା (ବୀଜ-ଧାରକ), ଶାଶ୍ୱତୀମାନଙ୍କର ବୃଷଭ (ବୃଷଭ) ଅଟନ୍ତି; ଚଳମାନ ଓ ସ୍ଥାବର—ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆତ୍ମା ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିହିତ। ସେଇ ଋତ ମୋତେ ଶତଶାରଦାୟ (ଶତ ଶରଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ରକ୍ଷା କରୁ; ଏବଂ ଆପଣମାନେ ଆମକୁ ସଦା ସ୍ୱସ୍ତିଭିଃ (ମଙ୍ଗଳମୟ ଆଶୀର୍ବାଦରେ) ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
Frequently Asked Questions
Parjanya is the Vedic power of thunder and rain. Here he is praised as a bull whose seed-bearing force makes plants grow and brings sweetness and nourishment to the world.
The sukta uses “threefold” language to show ordered distribution—speech, heavens, and waters moving in structured channels. It suggests rain is not random, but follows Ṛta, a cosmic rule of harmony.
It is recited to seek timely rain, fertility, and prosperity, and to restore balance when conditions feel dry or disordered. The closing prayer asks for long life and continual well-being (svasti) under Ṛta.
Ask anything about Sukta 101 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.