
Sukta 5.9
Vasiṣṭha (probable for 5.9)
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (uncertain from single verse; requires scan of full hymn 5.9)
ഈ സൂക്തം ജാതവേദസ്സായ അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—സർവ്വജ്ഞനായ അഗ്നി, ഹവിസ്സുകൾ സ്വീകരിച്ച് മനുഷ്യരുടെ യാഗപഥത്തിലൂടെ ദേവന്മാരിലേക്കു കൊണ്ടുപോകുന്നവൻ. അഗ്നിയുടെ ഉപകാരപ്രദമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശവും ധനം നൽകുന്ന ശക്തിയും ഇത് പുകഴ്ത്തുന്നു; അതേസമയം നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വിട്ടാൽ കീഴടക്കാൻ ദുഷ്കരവും ദഹിപ്പിക്കാനാകുന്നതുമായ അവന്റെ ശക്തിയെയും അംഗീകരിക്കുന്നു. പ്രാർത്ഥന അവസാനം ജയകരമായ സമൃദ്ധി, വളർച്ച, സംഘർഷങ്ങളിൽ സംരക്ഷണം എന്നിവ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
Mantra 1
त्वामग्ने हविष्मन्तो देवं मर्तास ईळते । मन्ये त्वा जातवेदसं स हव्या वक्ष्यानुषक् ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഹവിഷ്ധാരികളായ മർത്ത്യർ നിന്നെ—ദേവനെ—സ്തുതിച്ച് ആഹ്വാനിക്കുന്നു. ഞാൻ നിന്നെ ജാതവേദസ് എന്നു കരുതുന്നു; അതിനാൽ മനുഷ്യപഥം അനുഗമിച്ച്, വീണ്ടും വീണ്ടും, നിരന്തരം, ഞങ്ങളുടെ ഹവ്യങ്ങൾ വഹിച്ചു കൊണ്ടുപോകുക.
Mantra 2
अग्निर्होता दास्वतः क्षयस्य वृक्तबर्हिषः । सं यज्ञासश्चरन्ति यं सं वाजासः श्रवस्यवः ॥
അഗ്നി ദാതാവിന്റെ വാസസ്ഥാനത്തിന്റെ ഹോതൃ ആകുന്നു; അവിടെ ബർഹിസ് (പവിത്രാസനം) നന്നായി ഒരുക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. യജ്ഞങ്ങളുടെ ഗതികൾ ആരിലേക്കോ സംഗമിക്കുന്നുവോ, ശ്രവസ് (യശസ്) ആഗ്രഹിക്കുന്ന വാജങ്ങൾ (ബല-സമൃദ്ധികൾ) ആരിലേക്കോ സംഗമിക്കുന്നുവോ—അവൻ അഗ്നി.
Mantra 3
उत स्म यं शिशुं यथा नवं जनिष्टारणी । धर्तारं मानुषीणां विशामग्निं स्वध्वरम् ॥
അതും സത്യമായി, രണ്ടു അരണികൾ നവജാത ശിശുവിനെപ്പോലെ ആരെ ജനിപ്പിക്കുന്നുവോ—അവൻ അഗ്നി, മനുഷ്യവിശങ്ങളുടെ (സമുദായങ്ങളുടെ) ധാരകൻ; അവനെ സുധ്വര (ശ്രേഷ്ഠയജ്ഞ)മായവനായി അവർ യഥാവിധി കർമത്തിനായി സ്ഥാപിക്കുന്നു.
Mantra 4
उत स्म दुर्गृभीयसे पुत्रो न ह्वार्याणाम् । पुरू यो दग्धासि वनाग्ने पशुर्न यवसे ॥
എന്നാലും നീ പിടികൂടാൻ ദുഷ്കരൻ—വഴിതെറ്റിയവരുടെ ഇടയിൽ പുത്രനെപ്പോലെ. ഹേ വനാഗ്നി അഗ്നേ, നീ അനേകം വനങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു; മേയാൻ വിട്ടുപോയ മൃഗംപോലെ. (അർത്ഥം) നിയന്ത്രിച്ച് കൈവശം വയ്ക്കേണ്ട ശക്തി, ശരിയായി പിടിക്കപ്പെടാതെ പോയാൽ ഭക്ഷകശക്തിയായി മാറും.
Mantra 5
अध स्म यस्यार्चयः सम्यक्संयन्ति धूमिनः । यदीमह त्रितो दिव्युप ध्मातेव धमति शिशीते ध्मातरी यथा ॥
അപ്പോൾ സത്യമായും, ആരുടെ പുകമൂടിയ ജ്വാലകൾ ശരിയായ ക്രമത്തിൽ ഒന്നിച്ചു ചേരുന്നുവോ—നാം അവനെ അന്വേഷിക്കുമ്പോൾ—ദിവ്യലോകത്തിലെ ത്രിതൻ ധമണക്കാരനെപ്പോലെ അവനിൽ ഊതുന്നു; ഊതിക്കൊണ്ടിരിക്കെ മിനുക്കുന്നതുപോലെ അവൻ മൂർച്ചപ്പെടുത്തുകയും പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. (അർത്ഥം) അന്തർഅഗ്നി ഉയർന്ന പ്രേരണയാൽ കൂടുതൽ തീവ്രമാകുന്നു.
Mantra 6
तवाहमग्न ऊतिभिर्मित्रस्य च प्रशस्तिभिः । द्वेषोयुतो न दुरिता तुर्याम मर्त्यानाम् ॥
ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ ഊതികളാലും മിത്രന്റെ പ്രശസ്തിഭരിതമായ (സമന്വയിപ്പിക്കുന്ന) വചനങ്ങളാലും താങ്ങപ്പെടെ, വൈരത്തിന്റെ നുകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, മർത്ത്യസ്വഭാവത്തെ വളഞ്ഞിരിക്കുന്ന ദുഷ്കരമായ കടവുകൾ ഞാൻ കടന്നുപോകട്ടെ.
Mantra 7
तं नो अग्ने अभी नरो रयिं सहस्व आ भर । स क्षेपयत्स पोषयद्भुवद्वाजस्य सातय उतैधि पृत्सु नो वृधे ॥
ഹേ അഗ്നേ, ആ റയി—അസ്തിത്വത്തിന്റെ ധനം—ഞങ്ങൾക്കായി, മനുഷ്യർക്കായി, ജയബലത്തോടെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവാ. അത് വിരോധികളെ തള്ളിവീഴ്ത്തട്ടെ, നമ്മുടെ വർദ്ധനയെ പോഷിപ്പിക്കട്ടെ; ശക്തിയുടെ സമ്പൂർണ്ണത നേടുന്ന വിജയം ആയി മാറട്ടെ, യുദ്ധങ്ങളിൽ ഞങ്ങളുടെ വളർച്ചയായിരിക്കട്ടെ.
Mortals approach Agni with offerings, praising him as the divine Jātavedas who knows the right way and bears the havis.
Agni’s dual aspect is unfolded: indispensable guide and bearer of sacrifice, yet difficult to grasp and capable of vast burning when not mastered.
The hymn turns from description to direct petition—Agni is asked to bring decisive, victorious wealth that overthrows opposition and fosters increase.
It closes with a settled prayer for sustained growth and strength in conflicts, affirming Agni as the community’s enduring support.
jātavedasaṃ … havyā vakṣy ānuṣak
उत स्म दुर्गृभीयसे पुत्रो न ह्वार्याणाम् । पुरू यो दग्धासि वनाग्ने पशुर्न यवसे ॥rayiṃ sahasva ā bhara
Agni, especially as Jātavedas—the fire-god who knows all origins and carries human offerings to the gods.
It points to Agni’s double nature: when tended with discipline he protects and blesses, but when uncontrolled he becomes a consuming force like wildfire.
It asks for rayi (substantial well-being/wealth), poṣa (growth and increase), the defeat of obstacles, and strength for success in conflicts.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.