Sukta 9
Sukta 5.9
Vasiṣṭha (probable for 5.9)
Agni (Jātavedas)
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (uncertain from single verse; requires scan of full hymn 5.9)
આ સૂક્તમાં અગ્નિને જાતવેદસ—સર્વજ્ઞ અગ્નિ—રૂપે આહ્વાન કરવામાં આવે છે, જે હવિષ્ય સ્વીકારી માનવીય યજ્ઞમાર્ગે તેને દેવો સુધી પહોંચાડે છે. તેમાં અગ્નિના કલ્યાણકારી માર્ગદર્શન અને ધનદાયક શક્તિનું સ્તવન થાય છે, સાથે જ અણનિયંત્રિત રહે ત્યારે કાબૂમાં ન આવતી અને ભસ્મ કરી નાખવાની તેની સંભવિત શક્તિનો સ્વીકાર પણ થાય છે. પ્રાર્થનાનો અંત વિજયી સમૃદ્ધિ, વૃદ્ધિ અને સંઘર્ષોમાં રક્ષણની યાચનાથી થાય છે.
Mantras
Mantra 1
त्वामग्ने हविष्मन्तो देवं मर्तास ईळते । मन्ये त्वा जातवेदसं स हव्या वक्ष्यानुषक् ॥
હે અગ્નિ, હવિષ્ય ધરનારા મર્ત્યો તને—દેવને—સ્તુતિથી આહ્વાને છે. હું તને જાતવેદસ માનું છું; તેથી માનવમાર્ગને અનુસરી, વારંવાર અને સતત, અમારા હવ્યો વહન કર.
Mantra 2
अग्निर्होता दास्वतः क्षयस्य वृक्तबर्हिषः । सं यज्ञासश्चरन्ति यं सं वाजासः श्रवस्यवः ॥
અગ્નિ દાતાના નિવાસનો હોતૃ છે, જ્યાં બર્હિ (પવિત્ર આસન) સુસજ્જ છે. જેને તરફ યજ્ઞની ગતિઓ એકત્ર થાય છે, અને જેને તરફ શ્રવસ (યશ) ઇચ્છતા વાજ (બળ-સમૃદ્ધિ) પણ એકત્ર થાય છે.
Mantra 3
उत स्म यं शिशुं यथा नवं जनिष्टारणी । धर्तारं मानुषीणां विशामग्निं स्वध्वरम् ॥
અને ખરેખર, જેમ બે અરણિઓ નવજાત શિશુ સમાન જેને જનમાવે છે—તે અગ્નિ, માનવ વિશોના ધારક—તેને સુયજ્ઞ (સુધ્વર) રૂપે તેઓ યોગ્ય વિધિ માટે સ્થાપે છે.
Mantra 4
उत स्म दुर्गृभीयसे पुत्रो न ह्वार्याणाम् । पुरू यो दग्धासि वनाग्ने पशुर्न यवसे ॥
અને છતાં પણ તું પકડવામાં દુષ્કર છે—ભટકેલા (અનિયંત્રિત) લોકોમાં પુત્ર જેવો. હે વનાગ્નિ અગ્નિ, તું અનેક વનોને દહે છે; ચરાણે છૂટેલા પશુ સમાન. (અર્થાત્) જે શક્તિ સંયમથી ધારવી પડે, તે અયોગ્ય રીતે ધારવામાં આવે તો ભક્ષક બળ બની જાય છે.
Mantra 5
अध स्म यस्यार्चयः सम्यक्संयन्ति धूमिनः । यदीमह त्रितो दिव्युप ध्मातेव धमति शिशीते ध्मातरी यथा ॥
પછી ખરેખર, જેના ધૂમવાળા જ્વાલા યોગ્ય રીતે એકત્ર થઈ ગોઠવાય છે—જ્યારે અમે તેને શોધીએ—ત્યારે દિવ્ય લોકમાં ત્રિત તેને ધમણાર જેવો ફૂંકે છે; અને ધમણારી જેમ ઘસીને તેજ કરે તેમ તે તીક્ષ્ણ કરે, ઉજ્જ્વળ કરે. (અર્થાત્) આંતરિક અગ્નિ ઊંચી પ્રેરણાથી પ્રબળ બને છે.
Mantra 6
तवाहमग्न ऊतिभिर्मित्रस्य च प्रशस्तिभिः । द्वेषोयुतो न दुरिता तुर्याम मर्त्यानाम् ॥
હે અગ્નિ, તારી ઊતિઓથી અને મિત્રના પ્રશસ્તિભર્યા (સંહિતાકાર) વચનો દ્વારા આધાર પામી, દ્વેષના જૂએથી મુક્ત થઈને, હું મર્ત્યોના દુષ્કર દુર્ગમ માર્ગો—દુઃખદ પારાવારો—ઉત્તરી જાઉં.
Mantra 7
तं नो अग्ने अभी नरो रयिं सहस्व आ भर । स क्षेपयत्स पोषयद्भुवद्वाजस्य सातय उतैधि पृत्सु नो वृधे ॥
હે અગ્નિ, તે રયિ—અસ્તિત્વનું ધન—અમારા માટે, મનુષ્યો માટે, વિજયી બળ સાથે અહીં લાવી આપ. તે વિરોધીઓને પછાડે, અમારી વૃદ્ધિને પોષે; બળની પૂર્ણતાનું વિજય-પ્રાપ્તિરૂપ બને, અને યુદ્ધોમાં અમારી વૃદ્ધિ બની રહે.
Frequently Asked Questions
Agni, especially as Jātavedas—the fire-god who knows all origins and carries human offerings to the gods.
It points to Agni’s double nature: when tended with discipline he protects and blesses, but when uncontrolled he becomes a consuming force like wildfire.
It asks for rayi (substantial well-being/wealth), poṣa (growth and increase), the defeat of obstacles, and strength for success in conflicts.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.