Prakarana 5
यह सोपान ‘धर्म-संकट में भक्ति की परख’ है: राज-वैभव का द्वार खुलते ही त्याग का द्वार भी खुलता है। अयोध्या काण्ड में राम का ‘मर्यादा-पुरुषोत्तम’ रूप करुणा, धीरज, और पितृ-आज्ञा-पालन के द्वारा साधक को सिखाता है कि मुक्ति की सीढ़ी घर-गृहस्थी से भागना नहीं, बल्कि आसक्ति का रूपांतरण है—स्वेच्छा से व्रत बनकर आया हुआ वनवास।
ໃນບົດກະວີເຫຼົ່ານີ້, ກາຣຸຣັສຂອງອະໂຍທະຍາການຊູບຮອດຈຸດສູງສຸດ; ແຕ່ພາຍໃນຄວາມໂສກເສົ້ານັ້ນ, ອາລົມທີ່ສະຫງົບຂອງທໄຣຍະຍັງເຜົາລົບຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເປັນປະທີບ. ລະຫວ່າງຖ້ອຍຄຳຂົມຂົມແລະບິເວົ້າຂອງໄກເກຍີ ແລະ ຄວາມບໍ່ສາມາດຂອງທະສະຣາຖ, ນິດໄສອ່ອນໂຍນຂອງຣາມະ ທີ່ປາສະຈາກທຸກທົດຊະ ກາຍເປັນຫິນທິດສະຖານຂອງພັກຕິ: ພັກຕິແທ້ແມ່ນການຖືສັນຍາເປັນຮູບທົບຂອງຄວາມຮັກ. ໃນທີ່ນີ້ ທັມມະ, ນີຕິ, ແລະ ກາຣຸນາປະທັບກັນ; ບົດກະວີຂອງຕຸລະສີ ເຮັດໃຫ້ການປະທັບນີ້ກາຍເປັນໂສປານ, ສະແດງວ່າພັກຕິບໍ່ແມ່ນຄວາມຮູ້ສຶກເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ເປັນຄວາມຮັກທີ່ຕັ້ງຢູ່ໃນມາລະຍາດາ. ຮູບພາບລວມຂອງການປະນາມ ແລະ ຄວາມໂສກເສົ້າຂອງປະຊາຊົນ ເພີ່ມຄວາມສັນດານຂອງທັມມະສັງຄົມ, ສະແດງວ່າການກໍ່ສ້າງຂອງການຊູບຈາກ ເຮືອນ ໄປ ປ່າ, ກາຍເປັນການເດີນທາງພາຍໃນຈາກຄວາມຍຶດຖືໄປສູ່ຄວາມບໍ່ຍຶດຖື.
In this prakarana
People
Verses
ເຈົາໄປ 40.1-4
सूखहिं अधर जरइ सबु अंगू।मनहुँ दीन मनिहीन भुअंगू।।
सरुष समीप दीखि कैकेई।मानहुँ मीचु घरी गनि लेई।।
करुनामय मृदु राम सुभाऊ।प्रथम दीख दुखु सुना न काऊ।।
तदपि धीर धरि समउ बिचारी।पूँछी मधुर बचन महतारी।।
मोहि कहु मातु तात दुख कारन।करिअ जतन जेहिं होइ निवारन।।
सुनहु राम सबु कारन एहू।राजहि तुम पर बहुत सनेहू।।
देन कहेन्हि मोहि दुइ बरदाना।मागेउँ जो कछु मोहि सोहाना।।
सो सुनि भयउ भूप उर सोचू।छाड़ि न सकहिं तुम्हार सँकोचू।।
sūkhahiṁ adhara jarai sabu aṁgū |manahũ dīna manihīna bhuaṁgū ||
saruṣa samīpa dīkhi kaikeī |mānahũ mīcu gharī gani leī ||
karunāmaya mṛdu rāma subhāū |prathama dīkha dukhu sunā na kāū ||
tadapi dhīra dhari samau bicārī |pū̃chī madhura bacana mahatārī ||
mohi kahu mātu tāta dukha kārana |karia jatana jehiṁ hoi nivārana ||
sunahu rāma sabu kārana ehū |rājahi tuma para bahuta sanehū ||
dena kahenhi mohi dui baradānā |māgeũ jo kachu mohi sohānā ||
so suni bhayau bhūpa ura socū |chāṛi na sakahiṁ tumhāra sãkocū ||
ຣີມຝີປາກຂອງພະອົງແຫ້ງ ທັງກາຍເຮົາຮ້ອນລົ້ມ ດັ່ງງູທີ່ອັບອາດ ສູນເສຍແກ້ວມະນີເທິງຫົວ ເມື່ອທອງພະເນດເຫັນໄກເກຍີ ຜູ້ປຽບດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນຢູ່ຂ້າງກາຍ ດັ່ງດັກນາລົກຜູ້ນັບເວລາ ພະຣາມມີພະອຸປະນິສໄມ້ຕາມາກ ແລະ ອ່ອນໂຍບ ບໍ່ເຄີຍທອງເຫັນຄວາມທຸກ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ໄດ້ຍິນກໍບໍ່ເຄີຍ ຢ່າງໃດກໍຕາມ ພະອົງສະຫງົບຈິດ ພິຈາລະນາໂອກາດ ແລ້ວຕຣັດຖາມພະນາງຊົງເລີ້ຍດ້ວຍພຣະວະຈາອ່ອນໂຍບ ພຣະນາງເອີຍ ຂໍບອກຂ້ານ້ອຍຖືກເຫດແຫ່ງຄວາມໂສກຂອງພະບິດາ ເພື່ອຂ້ານ້ອຍຈະໄດ້ພະຍາຍາມຂັບໄລ່ສິ່ງນັ້ນໃຫ້ຫມົດໄປ ຈົ່ງຟັງພະຣາມ ນີ້ແມ່ນເຫດທັງໝົດ ພະຣາຊາມີຄວາມຮັກໄປຊົງພະອົງຫຼາຍ ພະອົງຕຣັດວ່າຈະປະທານພອນໃຫ້ຂ້ານ້ອຍສອງປະການ ຂ້ານ້ອຍຈຶ່ງຂໍສິ່ງທີ່ພອງພະຫະຍົນ ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ຄວາມວິຕົກກັງວົນກໍເກີດຂຶ້ນໃນພະຫະຍົດຂອງພະຣາຊາ ບໍ່ສາລະລົບຄວາມລັງເລີ້ກ່ຽວກັບພະອົງໄດ້
ໂດຫາ 40
सुत सनेह इत बचनु उत संकट परेउ नरेसु।सकहु न आयसु धरहु सिर मेटहु कठिन कलेसु।।40।।
suta saneha ita bacanu uta saṁkaṭa pareu naresu |sakahu na āyasu dharahu sira meṭahu kaṭhina kalesu ||40||
ດ້ານໜຶ່ງແມ່ນຄວາມຮັກລູກຂອງພະຣາຊາ ອີກດ້ານໜຶ່ງແມ່ນພະຣະວະຈະນີທີ່ພະອົງໄດ້ປະທະໄວ້ ພະອົງຕົກຢູ່ໃນສະຖານະຄັບຂັນ ຖ້າທ່ານສາມາດ ຈົງຮັບພະຣະບັນຍັດໄວ້ເທິງພະຣະເຫືອນ ແລະ ຂະຈະຄວາມທຸກທ້າຍຮ້າຍແຮງຂອງພະອົງເສຍ
ເຈົາໄປ 41.1-4
निधरक बैठि कहइ कटु बानी।सुनत कठिनता अति अकुलानी।।
जीभ कमान बचन सर नाना।मनहुँ महिप मृदु लच्छ समाना।।
जनु कठोरपनु धरें सरीरू।सिखइ धनुषबिद्या बर बीरू।।
सब प्रसंगु रघुपतिहि सुनाई।बैठि मनहुँ तनु धरि निठुराई।।
मन मुसकाइ भानुकुल भानु।रामु सहज आनंद निधानू।।
बोले बचन बिगत सब दूषन।मृदु मंजुल जनु बाग बिभूषन।।
सुनु जननी सोइ सुतु बड़भागी।जो पितु मातु बचन अनुरागी।।
तनय मातु पितु तोषनिहारा।दुर्लभ जननि सकल संसारा।।
nidharaka baiṭhi kahai kaṭu bānī |sunata kaṭhinatā ati akulānī ||
jībha kamāna bacana sara nānā |manahũ mahipa mṛdu laccha samānā ||
janu kaṭhorapanu dhareṁ sarīrū |sikhai dhanuṣabidyā bara bīrū ||
saba prasaṁgu raghupatihi sunāī |baiṭhi manahũ tanu dhari niṭhurāī ||
mana musakāi bhānukula bhānu |rāmu sahaja ānaṁda nidhānū ||
bole bacana bigata saba dūṣana |mṛdu maṁjula janu bāga bibhūṣana ||
sunu jananī soi sutu baṛabhāgī |jo pitu mātu bacana anurāgī ||
tanaya mātu pitu toṣanihārā |durlabha janani sakala saṁsārā ||
ນັ່ງຢູ່ບ່ອນນັ້ນໂດຍບໍ່ລັງເລ ໄກເກີອີໄດ້ກ່າວວາຈາອັນຫຍາບຄາຍ ຍິ່ງຄວາມຫຍາບຄາຍເອງໄດ້ຟັງແລ້ວກໍຍັງຫຍ້າລົນເປັນຫຼາຍ ລີ້ນເປັນຄັນ ວາຈາເປັນລູກສອນຫຼາຍຢ່າງ ແລະ ພະຣາຊຜູ້ອ່ອນໂຍນດັ່ງເປົ້າຫມາຍທີ່ຖືກຍິງ ດັ່ງວ່າຄວາມໂຫດຮ້າຍໄດ້ສະຖິດໃນກາຍ ແລະ ກຳລັງຮຽນວິຊາຄັນ ກາຍເປັນນັກຄັນຜູ້ກ້າຫານ ໄດ້ກ່າວເລື່ອງລາວທັງໝົດແກ່ພຣາມ ແລ້ວນັ່ງຢູ່ດັ່ງວ່າຄວາມບໍ່ມີໃຈໄດ້ສະຖິດໃນກາຍ ພຣາມ ດວງຕາເວັນແຫ່ງວົງສະກຸນສຸຣິຍ ຄັງແຫ່ງຄວາມປິຕິຕາມທຳມະຊາດ ສະຫຼະຍິ້ມໃນໃຈ ຕຣົກວາຈາປອດຈາກທຸກຂໍ້ຕຳຫນິ ອ່ອນໂຍນ ແລະ ອ່ອນຊອນ ດັ່ງເຄື່ອງປະດັບແຫ່ງວາຈາ ຂໍຟັງ ມານດາເອີຍ ບຸດຜູ້ນັ້ນເປັນຜູ້ມີບຸນຫຼາຍ ຜູ້ມັກໃນວາຈາຂອງພຣະບິດາມານດາ ບຸດຜູ້ເຮັດໃຫ້ມານດາ ແລະ ພຣະບິດາພໍໃຈ ມານດາເອີຍ ຫາຍາກໃນໂລກທັງປວງ
ໂດຫາ 41
मुनिगन मिलनु बिसेषि बन सबहि भाँति हित मोर।तेहि महँ पितु आयसु बहुरि संमत जननी तोर।।41।।
munigana milanu biseṣi bana sabahi bhā̃ti hita mora |tehi mahã pitu āyasu bahuri saṁmata jananī tora ||41||
ການພົບປະກັບບັນດາລືສີໃນປ່າໄມ້ເປັນສິ່ງພິເສດ ແລະເປັນປະໂຫຍດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າໃນທຸກດ້ານ. ໃນເລື່ອງນັ້ນ ຄຳສັ່ງຂອງພໍ່ມາກ່ອນ ແລະອີກຄັ້ງ ແມ່ຂອງເຈົ້າກໍ່ເຫັນດີນຳ.
ເຈົາໄປ 42.1-4
भरत प्रानप्रिय पावहिं राजू।बिधि सब बिधि मोहि सनमुख आजु।।
जों न जाउँ बन ऐसेहु काजा।प्रथम गनिअ मोहि मूढ़ समाजा।।
सेवहिं अरँडु कलपतरु त्यागी।परिहरि अमृत लेहिं बिषु मागी।।
तेउ न पाइ अस समउ चुकाहीं।देखु बिचारि मातु मन माहीं।।
अंब एक दुखु मोहि बिसेषी।निपट बिकल नरनायकु देखी।।
थोरिहिं बात पितहि दुख भारी।होति प्रतीति न मोहि महतारी।।
राउ धीर गुन उदधि अगाधू।भा मोहि ते कछु बड़ अपराधू।।
जातें मोहि न कहत कछु राऊ।मोरि सपथ तोहि कहु सतिभाऊ।।
bharata prānapriya pāvahiṁ rājū |bidhi saba bidhi mohi sanamukha āju ||
joṁ na jāũ bana aisehu kājā |prathama gania mohi mūṛha samājā ||
sevahiṁ arãḍu kalapataru tyāgī |parihari amṛta lehiṁ biṣu māgī ||
teu na pāi asa samau cukāhīṁ |dekhu bicāri mātu mana māhīṁ ||
aṁba eka dukhu mohi biseṣī |nipaṭa bikala naranāyaku dekhī ||
thorihiṁ bāta pitahi dukha bhārī |hoti pratīti na mohi mahatārī ||
rāu dhīra guna udadhi agādhū |bhā mohi te kachu baṛa aparādhū ||
jāteṁ mohi na kahata kachu rāū |mori sapatha tohi kahu satibhāū ||
ພາຣາຕຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງຊີວິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບລາຊະສົມບັດ ມື້ນີ້ພະວິທີມີຄວາມເມດຕາຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າໃນທຸກທາງ ຖ້າຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ໄປປ່າເພື່ອກິດທີ່ເປັນເຊັ່ນນີ້ ກໍຈົ່ງນັບຂ້າພະເຈົ້າເປັນປະມຸກຂອງຄົນພາດ ຜູ້ທີ່ປະຖິ້ມຕົ້ນກັນພະພຶກແລ້ວໄປປົວການຕົ້ນອາຣັນ ຜູ້ທີ່ປະຖິ້ມອະມະຕະແລ້ວຂໍຢາພິດ ແມ່ນແຕ່ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນກໍບໍ່ປ່ອຍໂອກາດເຊັ່ນນີ້ໃຫ້ຜ່ານໄປ ຈົ່ງພິຈາລະນາເລື່ອງນີ້ໃນໃຈຂອງແມ່ ແມ່ ຄວາມໂສກນຶ່ງກົດຂ້າພະເຈົ້າເປັນພິເສດ ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນພະຣາຊາຊົມຢ່າງຍິ່ງ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ສາເຊື່ອໄດ້ ແມ່ ວ່າພະບິດາຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈະມີຄວາມໂສກໜັກເຫຼົ່ານີ້ດ້ວຍເລື່ອງນ້ອຍ ພະຣາຊາຊົງມັ່ນຄົງເປັນມະຫາສະມຸດບໍ່ມີກົນຂອງຄຸນທຳ ຂ້າພະເຈົ້າຕ້ອງໄດ້ກະທຳຄວາມຜິດໃຫຍ່ໃດໜຶ່ງ ເພາະເຫດນັ້ນພະຣາຊາຈຶ່ງບໍ່ເວົ້າສິ່ງໃດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍສາບານໃຫ້ແມ່ເລົ່າຄວາມຈິງແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ
ໂດຫາ 42
सहज सरल रघुबर बचन कुमति कुटिल करि जान।चलइ जोंक जल बक्रगति जद्यपि सलिलु समान।।42।।
sahaja sarala raghubara bacana kumati kuṭila kari jāna |calai joṁka jala bakragati jadyapi salilu samāna ||42||
ຄຳຂອງພຣະຣາມຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງວົງຣາຄຸ ເປັນຄຳທີ່ເປັນທຳມະຊາດແລະຕົງໄປຕົງມາ ແຕ່ພຣະມະເຫສີຜູ້ມີຈິດຊົ່ວຮ້າຍກັບເຂົ້າໃຈວ່າຄົດເຄີ້ຍວ ດັ່ງປາກດຶກທີ່ຄາດເປັນເສັ້ນຄົດເຄີ້ຍວໄປໃນນໍ້າ ເຖິງວ່ານໍ້ານັ້ນຈະລຽບງຽບເໝືອນກັນທຸກແຫ່ງກໍຕາມ
ເຈົາໄປ 43.1-4
रहसी रानि राम रुख पाई।बोली कपट सनेहु जनाई।।
सपथ तुम्हार भरत कै आना।हेतु न दूसर मै कछु जाना।।
तुम्ह अपराध जोगु नहिं ताता।जननी जनक बंधु सुखदाता।।
राम सत्य सबु जो कछु कहहू।तुम्ह पितु मातु बचन रत अहहू।।
पितहि बुझाइ कहहु बलि सोई।चौथेंपन जेहिं अजसु न होई।।
तुम्ह सम सुअन सुकृत जेहिं दीन्हे।उचित न तासु निरादरु कीन्हे।।
लागहिं कुमुख बचन सुभ कैसे।मगहँ गयादिक तीरथ जैसे।।
रामहि मातु बचन सब भाए।जिमि सुरसरि गत सलिल सुहाए।।
rahasī rāni rāma rukha pāī |bolī kapaṭa sanehu janāī ||
sapatha tumhāra bharata kai ānā |hetu na dūsara mai kachu jānā ||
tumha aparādha jogu nahiṁ tātā |jananī janaka baṁdhu sukhadātā ||
rāma satya sabu jo kachu kahahū |tumha pitu mātu bacana rata ahahū ||
pitahi bujhāi kahahu bali soī |cautheṁpana jehiṁ ajasu na hoī ||
tumha sama suana sukṛta jehiṁ dīnhe |ucita na tāsu nirādaru kīnhe ||
lāgahiṁ kumukha bacana subha kaise |magahã gayādika tīratha jaise ||
rāmahi mātu bacana saba bhāe |jimi surasari gata salila suhāe ||
ພະລາຊິນີຊົງຍິນດີເມື່ອເຫັນຄວາມອ່ອນນ້ອມຂອງພະຣາມ ແລ້ວຕຣັດດ້ວຍຄວາມຮັກອັນປອມແປມ ຂ້ອຍຂໍສາບານດ້ວຍພະອົງແລະດ້ວຍການກັບມາຂອງພຣະຕ ຂ້ອຍບໍ່ຮູ້ເຫດອື່ນໃດເລີຍ ລູກຮັກເຈົ້າບໍ່ມີຄວາມຜິດເໝາະສົມເລີຍ ເຈົ້າເປັນຜູ້ໃຫ້ຄວາມສຸກແກ່ມານດາ ພະບິດາ ແລະ ອ້າຍນ້ອງ ພະຣາມ ທຸກພະວະຈັນທີ່ພະອົງຕຣັດເປັນຄວາມຈິງ ພະອົງຊົງມັ່ນຄົງໃນພະວະຈັນຂອງພະບິດາມານດາ ຂໍສົ່ງຄວາມພະບິດາແລ້ວຕຣັດພຽງສິ່ງທີ່ຈະບໍ່ນຳຄວາມອັບຍົດມາສູ່ພະອົງໃນຂັ້ນທີສີ່ແຫ່ງຊີວິດ ຜູ້ໃດໄດ້ຮັບບຸດທີ່ມີບຸນຄຸນເຊັ່ນພະອົງ ຍ່ອມບໍ່ສົມຄວນຈະດູຖູນຜູ້ນັ້ນ ພະວະຈັນຈາກປາກອັນຊົ່ວຮ້າຍຈະເປັນທີ່ພໍໃຈໄດ້ເຊັ່ນໃດ ປຽບດັ່ງຕີຣະຖະຄາຍາແລະອື່ນໆໃນມຄະ ຊຶ່ງສັກສິດໃນນາມແຕ່ຕັ້ງຢູ່ໃນແຄວ້ນນັ້ນ ແຕ່ພະວະຈັນທັງປວງຂອງພະມານດາເປັນທີ່ພໍໃຈຂອງພະຣາມ ດັ່ງນ້ຳທີ່ໄຫຼລົງສູ່ແມ່ນ້ຳຄົງຄາຍ່ອມບໍລິສຸດແລະງົດງາມ
ໂດຫາ 43
गइ मुरुछा रामहि सुमिरि नृप फिरि करवट लीन्ह।सचिव राम आगमन कहि बिनय समय सम कीन्ह।।43।।
gai muruchā rāmahi sumiri nṛpa phiri karavaṭa līnha |saciva rāma āgamana kahi binaya samaya sama kīnha ||43||
ຄວາມຫມົ້ງເມື່ອຍຫາຍໄປຈາກພະອົງເມື່ອທຣະຮະຮອດພະຣາມ ແລະ ພະຣາຊາຊົງຫຍ້ອຍພະກາຍຂ້າງ ອົງຄຣັກສາຊົງແຈ້ງຂ່າວການສະເດັດມາຂອງພະຣາມ ແລະ ຊົງທູນວິງວອນດ້ວຍຄວາມເຄົາລົມຕາມກາລະໂອກາດອັນສົມຄວນ
ເຈົາໄປ 44.1-4
अवनिप अकनि रामु पगु धारे।धरि धीरजु तब नयन उघारे।।
सचिवँ सँभारि राउ बैठारे।चरन परत नृप रामु निहारे।।
लिए सनेह बिकल उर लाई।गै मनि मनहुँ फनिक फिरि पाई।।
रामहि चितइ रहेउ नरनाहू।चला बिलोचन बारि प्रबाहू।।
सोक बिबस कछु कहै न पारा।हृदयँ लगावत बारहिं बारा।।
बिधिहि मनाव राउ मन माहीं।जेहिं रघुनाथ न कानन जाहीं।।
सुमिरि महेसहि कहइ निहोरी।बिनती सुनहु सदासिव मोरी।।
आसुतोष तुम्ह अवढर दानी।आरति हरहु दीन जनु जानी।।
avanipa akani rāmu pagu dhāre |dhari dhīraju taba nayana ughāre ||
sacivã sãbhāri rāu baiṭhāre |carana parata nṛpa rāmu nihāre ||
lie saneha bikala ura lāī |gai mani manahũ phanika phiri pāī ||
rāmahi citai raheu naranāhū |calā bilocana bāri prabāhū ||
soka bibasa kachu kahai na pārā |hṛdayã lagāvata bārahiṁ bārā ||
bidhihi manāva rāu mana māhīṁ |jehiṁ raghunātha na kānana jāhīṁ ||
sumiri mahesahi kahai nihorī |binatī sunahu sadāsiva morī ||
āsutoṣa tumha avaḍhara dānī |ārati harahu dīna janu jānī ||
ເມື່ອກະສັດຊົງຮູ້ວ່າພະຣາມເສດຈົນມາແລ້ວ ກໍຊົງກ້າຂຶ້ນແລະເປີດພະເນດ ລັດຖະມົນຕີຊົງອັດສະຫຼັດກະສັດໃຫ້ປະທັບນັ່ງ ແລະ ກະສັດຊົງເຫັນພະຣາມກາບຢູ່ພະບາດ ຊົງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ ຊົງກອດພະຣາມໄວ້ທີ່ພະໄອດ້ວຍຄວາມເຈັບປວດ ດັ່ງງູທີ່ໄດ້ມະນີຄືນມາອີກ ກະສັດຊົງມອງພະຣາມຢູ່ ນ້ຳຕາໄຫຼເປັນສາຍຈາກພະເນດ ຊົງຫມົດສະຕິດ້ວຍຄວາມໂສກ ຕຣັດບໍ່ໄດ້ສັກຄຳ ແຕ່ຊົງກອດພະຣາມໄວ້ທີ່ພະໄອຄັ້ງແລ້ວຄັ້ງເລົ່າ ໃນພະຫະຍາດ ກະສັດຊົງອະທິຖານຕໍ່ພະພຣະມ ໃຫ້ພະຣາຣຸນາຖບໍ່ຕ້ອງເສດຈົນໄປປ່າ ຊົງລະນຶກເຖິງພະມະເຫສະວົນ ຈຶ່ງຊົງອ້ອນວອນວ່າ ສະທາສິວະ ຂໍຊົງຟັງຄຳອ້ອນວອນຂອງຂ້າພະອົງ ພະອົງຊົງພໍໃຈໄດ້ໂດຍງ່າຍແລະຊົງໃຈບຸນ ຊົງປະທານໂດຍບໍ່ເລືອກຜູ້ຮັບ ຊົງຊາບວ່າຂ້າພະອົງເປັນຜູ້ນ້ອຍຜູ້ອ່ອນ ຂໍຊົງຂັດຍ້າຍຄວາມທຸກຂອງຂ້າພະອົງເຖີດ
ໂດຫາ 44
तुम्ह प्रेरक सब के हृदयँ सो मति रामहि देहु।बचनु मोर तजि रहहि घर परिहरि सीलु सनेहु।।44।।
tumha preraka saba ke hṛdayã so mati rāmahi dehu |bacanu mora taji rahahi ghara parihari sīlu sanehu ||44||
ທ່ານເປັນຜູ້ດົນໃຈໃນຫົວໃຈຂອງຄົນທັງປວງ ຂໍໃຫ້ພະຣາມມີຄວາມຄິດເຊັ່ນນີ້ ຄືປະຖິ້ນຖ້ອຍຄຳຂອງຂ້ອຍ ສລະຄວາມອ່ອນໂຍນແລະຄວາມຮັກ ແລ້ວຢູ່ທີ່ບ້ານ
ເຈົາໄປ 45.1-4
अजसु होउ जग सुजसु नसाऊ।नरक परौ बरु सुरपुरु जाऊ।।
सब दुख दुसह सहावहु मोही।लोचन ओट रामु जनि होंही।।
अस मन गुनइ राउ नहिं बोला।पीपर पात सरिस मनु डोला।।
रघुपति पितहि प्रेमबस जानी।पुनि कछु कहिहि मातु अनुमानी।।
देस काल अवसर अनुसारी।बोले बचन बिनीत बिचारी।।
तात कहउँ कछु करउँ ढिठाई।अनुचितु छमब जानि लरिकाई।।
अति लघु बात लागि दुखु पावा।काहुँ न मोहि कहि प्रथम जनावा।।
देखि गोसाइँहि पूँछिउँ माता।सुनि प्रसंगु भए सीतल गाता।।
ajasu hou jaga sujasu nasāū |naraka parau baru surapuru jāū ||
saba dukha dusaha sahāvahu mohī |locana oṭa rāmu jani hoṁhī ||
asa mana gunai rāu nahiṁ bolā |pīpara pāta sarisa manu ḍolā ||
raghupati pitahi premabasa jānī |puni kachu kahihi mātu anumānī ||
desa kāla avasara anusārī |bole bacana binīta bicārī ||
tāta kahaũ kachu karaũ ḍhiṭhāī |anucitu chamaba jāni larikāī ||
ati laghu bāta lāgi dukhu pāvā |kāhũ na mohi kahi prathama janāvā ||
dekhi gosāĩhi pū̃chiũ mātā |suni prasaṁgu bhae sītala gātā ||
ຂໍໃຫ້ມີຄວາມອັບຍົດໃນໂລກ ແລະ ໃຫ້ຊື່ດີຂອງຂ້ອຍສູນພັນໄປ ຂໍໃຫ້ຂ້ອຍຕົກນະຣົກຍັງດີກວ່າໄປເມືອງຂອງພະເທວະ ຂໍໃຫ້ຂ້ອຍທົນທຸກທໍ້າທຸກຢ່າງທີ່ທົນບໍ່ໄດ້ ແຕ່ຢ່າໃຫ້ພະຣາມຫາຍໄປຈາກສາຍຕາຂອງຂ້ອຍເດີ ດັ່ງນັ້ນ ພະຣາຊາທັງຫຼາຍຈຶ່ງຄິດພາຍໃນໃຈແລະບໍ່ຕຣັສ ຈິດໃຈຂອງພະອົງສັ່ນສ່ວນດັ່ງໃບໄມ້ຕົ້ນປີປັນ ທັງຮູ້ວ່າພະບິດາທັງຫຼາຍຖືກຄອບງຳດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະ ທັງລະນຶກເຖິງພະມາຕາ ອົງພະພົມແຫ່ງຣາຊວົງຣະຄຸ ຈຶ່ງຕຣັສອີກຄັ້ງ ທັງຕຣັສພຣະວະຈາອ່ອນນຸ່ມ ໂດຍຄິດຫາສົມເຫດສົມກຽດ ສົມຄວນແກ່ສະຖານທີ່ ເວລາ ແລະ ໂອກາດ ບິດາເອີຍ ຂ້ອຍຈະກ່າວບາງສິ່ງແລະຖືຄວາມກ້າຫານ ຂໍອະໄພໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ສົມຄວນ ໂດຍຮູ້ວ່າຂ້ອຍເປັນພຽງເດັກນ້ອຍ ພະອົງໄດ້ຮັບຄວາມໂສກເສົ້າເພາະເລື່ອງນ້ອຍນ້ອຍຫຼາຍ ບໍ່ມີໃຜບອກຂ້ອຍເປັນຄົນທຳອິດ ເມືເຫັນພະບິດາ ຂ້ອຍໄດ້ຖາມພະມາຕາ ແລະ ເມືໄດ້ຍິນເລື່ອງທັງໝົດ ຮ່າງກາຍຂອງຂ້ອຍກໍເຢັນສະບາຍ
ໂດຫາ 45
मंगल समय सनेह बस सोच परिहरिअ तात।आयसु देइअ हरषि हियँ कहि पुलके प्रभु गात।।45।।
maṁgala samaya saneha basa soca pariharia tāta |āyasu deia haraṣi hiyã kahi pulake prabhu gāta ||45||
"ພໍ່າເຈົ້າຂ້າ ໃນເວລາອັນເປັນມົງຄານີ້ ຈົ່ງລະທ້ວາຍຄວາມກັງວົນທີ່ເກີດແຕ່ຄວາມຮັກ ແລະ ຈົ່ງມີພະຫະຍິດຕີຍິນດີປະທານບັນຍັດໃຫ້ແກ່ເດັກ" ກ່າວດັ່ງນີ້ແລ້ວ ພະວົງກາຍຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າກໍຊື່ນຊົມໂດຍຄວາມຍິນດີ
ເຈົາໄປ 46.1-4
धन्य जनमु जगतीतल तासू।पितहि प्रमोदु चरित सुनि जासू।।
चारि पदारथ करतल ताकें।प्रिय पितु मातु प्रान सम जाकें।।
आयसु पालि जनम फलु पाई।ऐहउँ बेगिहिं होउ रजाई।।
बिदा मातु सन आवउँ मागी।चलिहउँ बनहि बहुरि पग लागी।।
अस कहि राम गवनु तब कीन्हा।भूप सोक बसु उतरु न दीन्हा।।
नगर ब्यापि गइ बात सुतीछी।छुअत चढ़ी जनु सब तन बीछी।।
सुनि भए बिकल सकल नर नारी।बेलि बिटप जिमि देखि दवारी।।
जो जहँ सुनइ धुनइ सिरु सोई।बड़ बिषादु नहिं धीरजु होई।।
dhanya janamu jagatītala tāsū |pitahi pramodu carita suni jāsū ||
cāri padāratha karatala tākeṁ |priya pitu mātu prāna sama jākeṁ ||
āyasu pāli janama phalu pāī |aihaũ begihiṁ hou rajāī ||
bidā mātu sana āvaũ māgī |calihaũ banahi bahuri paga lāgī ||
asa kahi rāma gavanu taba kīnhā |bhūpa soka basu utaru na dīnhā ||
nagara byāpi gai bāta sutīchī |chuata caṛhī janu saba tana bīchī ||
suni bhae bikala sakala nara nārī |beli biṭapa jimi dekhi davārī ||
jo jahã sunai dhunai siru soī |baṛa biṣādu nahiṁ dhīraju hoī ||
ການເກີດຂອງຜູ້ທີ່ບິດາຍິນດີເມື່ອໄດ້ຍິນກິດຈະການຂອງຜູ້ນັ້ນ ການເກີດນັ້ນເປັນມງຄົນເທິງໜ້າດິນໂລກ ຜົນທັງສີ່ປະການແຫ່ງຊີວິດຢູ່ໃນອຸ້ງມືຂອງຜູ້ທີ່ບິດາມາດາເປັນທີ່ຮັກດັງຊີວິດຂອງຕົນ ໂດຍປະຕິບັດຕາມພະບັນຍັດຂ້າພະອົງຈະໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງການເກີດ ແລະ ຈະກັບມາໃນໄວໆນີ້ ຖ້າບໍ່ເປັນພະປະສົງສຸມາດ ຂ້າພະອົງຈະໄປຂໍອະນຸຍາດຈາກມາດາ ແລ້ວຈະກັບມາກາບທີ່ພະບາດອີກຄັ້ງ ແລະ ຈະເດີນທາງໄປຍັງປ່າ ກ່າວດັງນີ້ແລ້ວ ພະຣາມກໍ່ຊົງເດີນຈາກໄປ ສ່ວນພະຣາຊາຜູ້ຖືກຄວາມໂສກຄອບງຳ ບໍ່ໄດ້ຊົງຕອບປະການໃດ ຂ່າວໄດ້ແຜ່ລາມໄປທົ່ວນະຄອນ ດັງວ່າຕົນຂີ້ຫມັກໄດ້ກັດ ແລະ ພິດໄດ້ແຜ່ລາມໄປທົ່ວກາຍ ຊາຍຍິງທັງປວງໄດ້ຍິນແລ້ວກໍ່ສົງໂສກ ດັງເຄື່ອຍແລະຕົ້ນໄມ້ເມື່ອເຫັນໄຟປ່າ ຜູ້ໃດໄດ້ຍິນຢູ່ທີ່ໃດ ຜູ້ນັ້ນກໍ່ຕີຫົວຕົນເອງ ຄວາມໂສກໃຫຍ່ຫຼວງ ແລະ ບໍ່ມີຜູ້ໃດສະຫງວນໄດ້
ໂດຫາ 46
मुख सुखाहिं लोचन स्रवहिं सोकु न हृदयँ समाइ।मनहुँ करुन रस कटकई उतरी अवध बजाइ।।46।।
mukha sukhāhiṁ locana sravahiṁ soku na hṛdayã samāi |manahũ karuna rasa kaṭakaī utarī avadha bajāi ||46||
ປາກຂອງພວກເຂົາແຫ້ງ ຕາໄຫຼນ້ຳຕາ ຄວາມໂສກເສົ້າບໍ່ສາມາດບັນຈຸຢູ່ໃນຫົວໃຈໄດ້ ດັ່ງວ່າກອງທັບແຫ່ງຄວາມເສົ້າສະຫຼະໄດ້ລົງມາສູ່ອະຍຸດທະຍາ ດ້ວຍການຕີກອງ
ເຈົາໄປ 47.1-4
मिलेहि माझ बिधि बात बेगारी।जहँ तहँ देहिं कैकेइहि गारी।।
एहि पापिनिहि बूझि का परेऊ।छाइ भवन पर पावकु धरेऊ।।
निज कर नयन काढ़ि चह दीखा।डारि सुधा बिषु चाहत चीखा।।
कुटिल कठोर कुबुद्धि अभागी।भइ रघुबंस बेनु बन आगी।।
पालव बैठि पेड़ु एहिं काटा।सुख महुँ सोक ठाटु धरि ठाटा।।
सदा रामु एहि प्रान समाना।कारन कवन कुटिलपनु ठाना।।
सत्य कहहिं कबि नारि सुभाऊ।सब बिधि अगहु अगाध दुराऊ।।
निज प्रतिबिंबु बरुकु गहि जाई।जानि न जाइ नारि गति भाई।।
milehi mājha bidhi bāta begārī |jahã tahã dehiṁ kaikeihi gārī ||
ehi pāpinihi būjhi kā pareū |chāi bhavana para pāvaku dhareū ||
nija kara nayana kāṛhi caha dīkhā |ḍāri sudhā biṣu cāhata cīkhā ||
kuṭila kaṭhora kubuddhi abhāgī |bhai raghubaṁsa benu bana āgī ||
pālava baiṭhi peṛu ehiṁ kāṭā |sukha mahũ soka ṭhāṭu dhari ṭhāṭā ||
sadā rāmu ehi prāna samānā |kārana kavana kuṭilapanu ṭhānā ||
satya kahahiṁ kabi nāri subhāū |saba bidhi agahu agādha durāū ||
nija pratibiṁbu baruku gahi jāī |jāni na jāi nāri gati bhāī ||
ໃນເວລາທີ່ທຸກສິ່ງກຳລັງສຳເລັດສົມບູນ ພະຫັດກໍເຮັດໃຫ້ເລື່ອງເສຍໄປ ແລະ ທົ່ວທຸກແຫ່ງປະຊາຊົນເລີ່ມຕຳນິຕິຕຽນໄຄເກຍີ ຍິງຜູ້ມີບາບນີ້ຄິດຫຍັງຢູ່ ທີ່ມຸງຫຼັງເຮືອນແລ້ວກໍຈູດໄຟເຜົາມັນເສຍ ດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງ ນາງຖອນຕາອອກທັງຍັງປາຖະຫນາຈະເຫັນ ຖິ້ມອະມະຕະແລ້ວຍັງປາຖະຫນາຈະລົ້ມຊົມພິດ ຄົດ ໃຈແຂງ ມີຈິດຊົ່ວ ແລະ ອັງຄະຜົນຮ້າຍ ນາງກາຍເປັນໄຟໃນປ່າໄຜ່ແຫ່ງຕະກູຣະຣະຄຸ ນັ່ງຢູ່ເທິງກິ່ງໄມ້ ນາງກໍຕັດຕົ້ນໄມ້ນັ້ນ ທ່າມກາງຄວາມສຸກ ນາງໄດ້ວາງແຜນແຫ່ງຄວາມໂສກເສົ້າ ພະຣາມເປັນທີ່ຮັກແຫ່ງນາງສະເໝີດັ່ງຊີວິດຂອງຕົນ ເພາະເຫດຫຍັງນາງຈຶ່ງຕັ້ງໃຈໄວ້ໃນຄວາມຄົດເຄື່ອງເຊັ່ນນີ້ ກະວີກ່າວຈິງວ່າ ນິສັຍຂອງຍິງນັ້ນບໍ່ສາມາດວັດໄດ້ໂດຍວິທີໃດໆ ເປັນສິ່ງເລິກລັບແລະຊ່ອນເງົາ ອາດຈະຈັບເງົາຂອງຕົນເອງໄດ້ກໍເປັນໄດ້ ແຕ່ດູພີ່ນ້ອງ ການປະພຶດຂອງຍິງນັ້ນບໍ່ສາມາດຮູ້ໄດ້
ໂດຫາ 47
काह न पावकु जारि सक का न समुद्र समाइ।का न करै अबला प्रबल केहि जग कालु न खाइ।।47।।
kāha na pāvaku jāri saka kā na samudra samāi |kā na karai abalā prabala kehi jaga kālu na khāi ||47||
ສິ່ງໃດທີ່ໄຟບໍ່ສາມາດເຜົາ, ສິ່ງໃດທີ່ມະຫາສະໝຸດບໍ່ສາມາດກືນກິນ, ສິ່ງໃດທີ່ຜູ້ຍິງອ່ອນແອບໍ່ສາມາດບັນລຸໄດ້ເມື່ອນາງເຂັ້ມແຂງຂຶ້ນ, ສິ່ງໃດໃນໂລກນີ້ທີ່ບໍ່ຖືກການກິນໂດຍການ?
ເຈົາໄປ 48.1-4
का सुनाइ बिधि काह सुनावा।का देखाइ चह काह देखावा।।
एक कहहिं भल भूप न कीन्हा।बरु बिचारि नहिं कुमतिहि दीन्हा।।
जो हठि भयउ सकल दुख भाजनु।अबला बिबस ग्यानु गुनु गा जनु।।
एक धरम परमिति पहिचाने।नृपहि दोसु नहिं देहिं सयाने।।
सिबि दधीचि हरिचंद कहानी।एक एक सन कहहिं बखानी।।
एक भरत कर संमत कहहीं।एक उदास भायँ सुनि रहहीं।।
कान मूदि कर रद गहि जीहा।एक कहहिं यह बात अलीहा।।
सुकृत जाहिं अस कहत तुम्हारे।रामु भरत कहुँ प्रानपिआरे।।
kā sunāi bidhi kāha sunāvā |kā dekhāi caha kāha dekhāvā ||
eka kahahiṁ bhala bhūpa na kīnhā |baru bicāri nahiṁ kumatihi dīnhā ||
jo haṭhi bhayau sakala dukha bhājanu |abalā bibasa gyānu gunu gā janu ||
eka dharama paramiti pahicāne |nṛpahi dosu nahiṁ dehiṁ sayāne ||
sibi dadhīci haricaṁda kahānī |eka eka sana kahahiṁ bakhānī ||
eka bharata kara saṁmata kahahīṁ |eka udāsa bhāyã suni rahahīṁ ||
kāna mūdi kara rada gahi jīhā |eka kahahiṁ yaha bāta alīhā ||
sukṛta jāhiṁ asa kahata tumhāre |rāmu bharata kahũ prānapiāre ||
ພຣະພົດຫມາຍໃຫ້ເຂົາໄດ້ຍິນຫຍັງ ແລະ ໄດ້ບອກເຂົາຫຍັງ ຕ້ອງການໃຫ້ເຂົາເຫັນຫຍັງ ແລະ ໄດ້ໃຫ້ເຂົາເຫັນຫຍັງແລ້ວ ບາງຄົນກ່າວວ່າ ກະສັດບໍ່ໄດ້ປະພຶດດີ ໄດ້ປະທານພອນແກ່ຍົງຜູ້ມີຈິດຊົ່ວໂດຍບໍ່ໄດ້ພິຈາລະນາໃຫ້ຮອບຄອບ ໂດຍຄວາມດື້ດຶກຂອງພະອົງ ພະອົງໄດ້ກາຍເປັນພາຊະນະແຫ່ງຄວາມທຸກທັງປວງ ບໍ່ມີອຳນາດຕໍ່ໜ້າຍົງ ດັ່ງປັນຍາ ແລະ ຄຸນທຳຂອງພະອົງໄດ້ຫາຍໄປ ບາງຄົນຜູ້ຮູ້ຈັກຄວາມໝາຍແຫ່ງທຳມະຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະ ເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ບໍ່ໄດ້ກ່າວວ່າກະສັດຜິດ ເລື່ອງຂອງສິພິ ທາທິຈິ ແລະ ຫຣິສຈັນທຣ ເຂົາເລົ່າໃຫ້ກັນຟັງໂດຍລະອຽດເລື່ອງໜຶ່ງ ບາງຄົນກ່າວວ່າພຣະພຣະຕະເຫັນດີຕໍ່ເລື່ອງນີ້ ບາງຄົນນັ່ງຟັງດ້ວຍໃຈເສົາ ບາງຄົນອຸດຫູດ້ວຍມື ແລະ ກັດລີ້ນ ກ່າວວ່າ ເລື່ອງນີ້ເປັນເທັດ ບຸນຂອງທ່ານຫາຍໄປເພາະກ່າວເຊັ່ນນີ້ ພຣະຣາມເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະພຣະຕະດັ່ງຊີວິດ
ໂດຫາ 48
चंदु चवै बरु अनल कन सुधा होइ बिषतूल।सपनेहुँ कबहुँ न करहिं किछु भरतु राम प्रतिकूल।।48।।
caṁdu cavai baru anala kana sudhā hoi biṣatūla |sapanehũ kabahũ na karahiṁ kichu bharatu rāma pratikūla ||48||
ຈັນທຣາຈົງສົ່ງປະກາຍໄຟຕົກ ແລະ ນໍ້າອະມຶດຈົງກາຍເປັນຢາພິດ ແຕ່ພະຣະພົມຈະບໍ່ເຮັດສິ່ງໃດທີ່ຂັດກັບພະຣາມ ເຖິງແມ່ນໃນຄວາມຝັນກໍຕາມ
ເຈົາໄປ 49.1-4
एक बिधातहिं दूषनु देंहीं।सुधा देखाइ दीन्ह बिषु जेहीं।।
खरभरु नगर सोचु सब काहू।दुसह दाहु उर मिटा उछाहू।।
बिप्रबधू कुलमान्य जठेरी।जे प्रिय परम कैकेई केरी।।
लगीं देन सिख सीलु सराही।बचन बानसम लागहिं ताही।।
भरतु न मोहि प्रिय राम समाना।सदा कहहु यहु सबु जगु जाना।।
करहु राम पर सहज सनेहू।केहिं अपराध आजु बनु देहू।।
कबहुँ न कियहु सवति आरेसू।प्रीति प्रतीति जान सबु देसू।।
कौसल्याँ अब काह बिगारा।तुम्ह जेहि लागि बज्र पुर पारा।।
eka bidhātahiṁ dūṣanu deṁhīṁ |sudhā dekhāi dīnha biṣu jehīṁ ||
kharabharu nagara socu saba kāhū |dusaha dāhu ura miṭā uchāhū ||
biprabadhū kulamānya jaṭherī |je priya parama kaikeī kerī ||
lagīṁ dena sikha sīlu sarāhī |bacana bānasama lāgahiṁ tāhī ||
bharatu na mohi priya rāma samānā |sadā kahahu yahu sabu jagu jānā ||
karahu rāma para sahaja sanehū |kehiṁ aparādha āju banu dehū ||
kabahũ na kiyahu savati āresū |prīti pratīti jāna sabu desū ||
kausalyā̃ aba kāha bigārā |tumha jehi lāgi bajra pura pārā ||
ບາງຄົນຕິຕິພະຜູ້ສ້າງ ຜູ້ສະແດງອັມຣິດແລ້ວປະທານຢາພິດ ເມືອງອົລົມຄົດ ທຸກຄົນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຫ່ວງໃຍ ຄວາມເຈັບປວດຮ້ອນແຮງທີ່ທົນບໍ່ໄດ້ແຜ່ຢູ່ໃນຫົວໃຈ ຄວາມຍິນດີທັງໝົດສູນເສຍ ບົດຂອງພຣາມະບົດ ສະຕີເຖົ້າຜູ້ໄດ້ຮັບກຽດຈາກຕະກູວ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກແຫນ້ນຂອງໄກເກຍີ ໄດ້ເລີ່ມໃຫ້ຄຳແນະນຳ ສະຫຼະສັນສິນລະດີຂອງນາງກ່ອນ ແຕ່ຄຳເວົ້າຂອງພວກນາງກັບເສຍດັງລູກສອນ ພຣະພົມບໍ່ເປັນທີ່ຮັກຂອງຂ້ອຍເທົ່າພຣະຣາມ ທ່ານກ່າວເຊັ່ນນີ້ສະເໝີ ໂລກທັງໝົດຍ່ອນຮູ້ ຈົ່ງສະແດງຄວາມຮັກອັນເປັນທຳມະຊາດຕໍ່ພຣະຣາມ ເພາະຄວາມຜິດຫຍັງ ທ່ານຈຶ່ງສົ່ງພຣະອົງໄປປ່າໃນມື້ນີ້ ທ່ານບໍ່ເຄີຍອິດສາບົດອື່ນ ແຄວ່ນທັງໝົດຮູ້ຊົງຄວາມຮັກແລະຄວາມໄວ້ໃຈຂອງທ່ານ ນາງເກົາສັນລະຍາໄດ້ເຮັດຜິດຫຍັງ ທີ່ທ່ານເພື່ອນາງຈຶ່ງປ່ອຍສາຍຟ້າຜໃສ່ເມືອງ
ໂດຫາ 49
सीय कि पिय सँगु परिहरिहि लखनु कि रहिहहिं धाम।राजु कि भूँजब भरत पुर नृपु कि जिइहि बिनु राम।।49।।
sīya ki piya sãgu pariharihi lakhanu ki rahihahiṁ dhāma |rāju ki bhū̃jaba bharata pura nṛpu ki jiihi binu rāma ||49||
ນາງສີດາຈະປະຖິ້ມຜົວຮັກຂອງນາງຫຼື ພຣະລັກສະໝັນຈະຢູ່ເຮືອນບໍ? ພຣະພະຣະຕະຈະຊົມຊື່ນກັບອານາຈັກຫຼື ກະສັດຈະດຳລົງຊີວິດໂດຍບໍ່ມີພຣະຣາມບໍ?
Frequently Asked Questions
परंपरागत मान्यता में यह अंश ‘पितृ-भक्ति, वचन-पालन, और संकट में समता’ की सिद्धि देता है; गृहस्थ-साधक के लिए यह पाठ शोक-निवारण, मन-स्थैर्य, तथा ‘धर्म-निर्णय’ की बुद्धि बढ़ाता है—क्योंकि राम के धैर्य का स्मरण स्वयं ‘अशान्त मन’ को शान्त करता है।
सामान्यतः ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ नाम-संपुट या ‘सियाराममय सब जग जानी’ भाव-संपुट जोड़ा जाता है; वचन-पालन के प्रसंग में कई परंपराएँ ‘राम काजु कीन्हें बिनु मोहि कहाँ विश्राम’ को भी स्मरण-रूप में रखती हैं (स्थानीय परंपरा-भेद संभव)।
Ask anything about Prakarana 5 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
