Prakarana 33
त्याग-धर्म की देहरी: राज-सुख और लोक-मान की परिधि से हटकर ‘राम-आज्ञा’ को सर्वोच्च मानना। यह सोपान साधक को ‘वैराग्य-युक्त कर्तव्य’ सिखाता है—जहाँ वियोग (बिरह) भाव को भक्ति का ईंधन बनाकर, राज्य-धर्म भी सेवा-धर्म में परिणत होता है (भरत का पादुका-राज्य)।
ລົດຊາດຫຼັກຂອງອະໂຍດະຍາການຊື່ວ່າກະຣຸນາ-ວິຣະຫະ, ແຕ່ບໍ່ໄດ້ຢຸດຢູ່ໃນຄວາມໂສກເສົ້າ; ມັນໄດ້ເຕີບໃຫຍ່ເປັນຄວາມຕັດສິນໃຈໃນທັມມະ ແລະ ເປັນການສະລະທີ່ປະສົມດ້ວຍພັກຕິ. ໃນບົດນີ້ - ການກ່າວຄຳນົບໄຫວ້ຂອງສີຕາຕໍ່ແມ່ສາວ, ການພັກພາກຂອງຄອບຄົວ, ແລະ ຈາກນັ້ນ "ການປົກຄອງຂອງຮອງເທົ່າ" ຂອງພະພົມທີ່ນັນທິກຣາມ - "ໜ້າທີ່ທາງໂລກ" ໄດ້ລະລາຍເຂົ້າໃນ "ທັມມະຂອງພະຣາມ". ທີ່ນີ້ ຕຸນສີໄດ້ສ້າງອຸດົມການສະລະ ເຖິງແມ່ນວ່າໃຊ້ອຳນາດຫຼວງເປັນເຄື່ອງມື: ການປົກຄອງຂອງພະພົມແມ່ນ ນິຣຸປາທິ - ປອດຈາກເງື່ອນໄຂທີ່ຫວັງຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ. ຄຽງຄູ່ກັບຄວາມເມດຕາ, ລົດຊາດສັນຕະໄດ້ລຸກຂຶ້ນ, ເພາະການພັກພາກໄດ້ຊຳລະຈິດໃຈ ແລະ ຫັນເປັນສູ່ຄວາມສະຫງົບ, ການຖືສິນ, ແລະ ການຄວບຄຸມຕົນເອງ. ດັ່ງນັ້ນ ຂັ້ນຕອນນີ້ສອນຜູ້ສະແຫວງວ່າ ກ່ອນບັນຍັດຂອງພະເຈົ້າ, ການອ້າງສິດສ່ວນຕົວ, ຄວາມເພີດເພີນ, ແລະ ກຽດຕິຍົດເປັນສິ່ງຮອງລຳດັບ - ແລະ ວ່າການບໍລິການແມ່ນພື້ນຖານປະຕິບັດຂອງເສັ້ນທາງສູ່ການປົດປ່ອຍ.
In this prakarana
People
Verses
ເຈົາໄປ 320.1-4
परिजन मातु पितहि मिलि सीता।फिरी प्रानप्रिय प्रेम पुनीता।।
करि प्रनामु भेंटी सब सासू।प्रीति कहत कबि हियँ न हुलासू।।
सुनि सिख अभिमत आसिष पाई।रही सीय दुहु प्रीति समाई।।
रघुपति पटु पालकीं मगाईं।करि प्रबोधु सब मातु चढ़ाई।।
बार बार हिलि मिलि दुहु भाई।सम सनेहँ जननी पहुँचाई।।
साजि बाजि गज बाहन नाना।भरत भूप दल कीन्ह पयाना।।
हृदयँ रामु सिय लखन समेता।चले जाहिं सब लोग अचेता।।
बसह बाजि गज पसु हियँ हारें।चले जाहिं परबस मन मारें।।
parijana mātu pitahi mili sītā |phirī prānapriya prema punītā ||
kari pranāmu bheṇṭī saba sāsū |prīti kahata kavi hiyaṃ na hulāsū ||
suni sikha abhimata āsiṣa pāī |rahī sīya duhu prīti samāī ||
raghupati paṭu pālakīṃ magāīṃ |kari prabodhu saba mātu caṛhāī ||
bāra bāra hili mili duhu bhāī |sama sanehaṃ jananī pahuṃcāī ||
sāji bāji gaja bāhana nānā |bharata bhūpa dala kīnha payānā ||
hṛdayaṃ rāmu siya lakhana sametā |cale jāhiṃ saba loga acetā ||
basaha bāji gaja pasu hiyaṃ hāre |cale jāhiṃ parabasa mana māre ||
ນາງສີຕາຜູ້ເປັນທີ່ຮັກດັ່ງຊີວິດຂອງພະຣາມ ໄດ້ພົບກັບຄອບຄົວແລະມານດາບິດາແລ້ວ ກໍເດີນທາງກັບ ດ້ວຍຄວາມຮັກອັນບໍລິສຸດ ນາງໄດ້ຄາບຄາແລະກອດມານດາທັງຫຼາຍ ກະວີບໍ່ກ້າທີ່ຈະພັນນາກ່ຽວກັບຄວາມຮັກເຊັ່ນນັ້ນ ໄດ້ຟັງຄຳເຕືອນແລະຮັບພອນທີ່ປາຖະນາແລ້ວ ນາງສີຕາຢືນຢູ່ ດ້ວຍຄວາມຮັກທີ່ເຕັມໄປສູ່ທັງສອງຕະກູນ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຣາຄູ ໄດ້ໃຫ້ຈັດແຈງລານລາຊະຍານາທິບໍຣິນທີ່ງົດງາມ ໄດ້ປອບໃຈມານດາທັງຫຼາຍແລະໃຫ້ຂຶ້ນປະທັບ ອ້າຍນ້ອງທັງສອງໄດ້ກອດກັນເທື່ອແລ້ວເທື່ອເລີຍ ແລະດ້ວຍຄວາມຮັກຢ່າງເທົ່າເທົ່າກັນ ໄດ້ສົ່ງມານດາເດີນທາງໄປ ໄດ້ຕຽມມ້າ ຊ້າງ ແລະພາຫະນະຫຼາຍປະເພດແລ້ວ ພະຣາຊາພຣົດໄດ້ນຳກອງທັບອອກເດີນທາງ ດ້ວຍພະຣາມ ນາງສີຕາ ແລະ ພະລັກສະມັນ ຢູ່ໃນໃຈ ປະຊາຊົນທັງຫຼາຍໄດ້ເດີນທາງໄປໂດຍບໍ່ຮູ້ສຳນຶກ ໂຄ ມ້າ ຊ້າງ ແລະ ສັດອື່ນໆ ທີ່ມີໃຈເສົ້າສະຫຼາດ ໄດ້ເດີນທາງໄປໂດຍບໍ່ມີທາງເລືອກ ດ້ວຍຈິດໃຈທີ່ຍອມແພ້
ໂດຫາ 320
गुर गुरतिय पद बंदि प्रभु सीता लखन समेत।फिरे हरष बिसमय सहित आए परन निकेत।।320।।
guru guratiya pada bandi prabhu sītā lakhana sameta |phire haraṣa bisamaya sahita āe parana niketa ||320||
ໂດຍກົ້ມຄຳນົມຕໍ່ພຣະບາດຂອງພຣະຄູ ແລະ ພຣະຊາຍາຂອງພຣະຄູ, ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ພ້ອມກັບນາງສີຕາ ແລະ ພຣະລັກສະໝັນ, ໄດ້ຫັນກັບ; ແລະ ດ້ວຍຄວາມປິຕິປະສົມກັບຄວາມປະຫລາດໃຈ, ພວກເຂົາໄດ້ມາຮອດກຸະທີ່ເຮັດດ້ວຍໃບໄມ້.
ເຈົາໄປ 321.1-4
बिदा कीन्ह सनमानि निषादू।चलेउ हृदयँ बड़ बिरह बिषादू।।
कोल किरात भिल्ल बनचारी।फेरे फिरे जोहारि जोहारी।।
प्रभु सिय लखन बैठि बट छाहीं।प्रिय परिजन बियोग बिलखाहीं।।
भरत सनेह सुभाउ सुबानी।प्रिया अनुज सन कहत बखानी।।
प्रीति प्रतीति बचन मन करनी।श्रीमुख राम प्रेम बस बरनी।।
तेहि अवसर खग मृग जल मीना।चित्रकूट चर अचर मलीना।।
बिबुध बिलोकि दसा रघुबर की।बरषि सुमन कहि गति घर घर की।।
प्रभु प्रनामु करि दीन्ह भरोसो।चले मुदित मन डर न खरो सो।।
bidā kīnha sanamāni niṣādū |caleu hṛdayã baṛa biraha biṣādū ||
kola kirāta bhilla banacārī |phere phire johāri johārī ||
prabhu siya lakhana baiṭhi baṭa chāhīṁ |priya parijana biyoga bilakhāhīṁ ||
bharata saneha subhāu subānī |priyā anuja sana kahata bakhānī ||
prīti pratīti bacana mana karanī |śrīmukha rāma prema basa baranī ||
tehi avasara khaga mṛga jala mīnā |citrakūṭa cara acara malīnā ||
bibudha biloki dasā raghubara kī |baraṣi sumana kahi gati ghara ghara kī ||
prabhu pranāmu kari dīnha bharoso |cale mudita mana ḍara na kharo so ||
ພະຣາມຊົງໃຫ້ກຽດແລະອະນຸຍາດໃຫ້ນິສາດາອອກໄປ ແລະ ລາວກໍອອກໄປດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າແຫ່ງການພາກຈາກກັນຢ່າງເລິກຊຶ້ງໃນຫົວໃຈ ຊາວໂກນ ກິຣາດ ພິນ ແລະ ຊາວປ່າຜູ້ອາໄສໃນປ່າຖືກສົ່ງກັບ ແລະ ພວກເຂົາຫຍ້ອນກັບຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ ຍົກມືຄົມທຸກໆຄັ້ງ ພະເຈົ້າ ພະສີຕາ ແລະ ພະລັກສະມັນປະທັບໃຕ້ຮົ່ມໄມ້ບົງ ສົງຄາຍໄຫ້ກ່ຽວກັບການຈາກໄປຂອງສະຫາຍທີ່ເປັນທີ່ຮັກ ພະອົງຕຣັດກັບພະຊາຍາທີ່ເປັນທີ່ຮັກແລະພະອະນຸຊາຢ່າງຍາວວ່າງກ່ຽວກັບຄວາມຮັກ ນິສັຍ ແລະ ວາຈາອັນອ່ອນໂຍນຂອງພຣະຕະ ມີພະຫົນເຕັມດ້ວຍຄວາມຮັກ ພະຣາມຊົງບັນຍາຍດ້ວຍພະໂອດອັນປະເສີດກ່ຽວກັບຄວາມຮັກແລະຄວາມສັດທາຂອງພຣະຕະ ໃນວາຈາ ໃນໃຈ ແລະ ໃນການກະທຳ ໃນເວລານັ້ນ ນົກ ກວາງ ປາໃນນໍ້າ ແລະ ສັບພະສິ່ງທີ່ເຄື່ອນທີ່ແລະບໍ່ເຄື່ອນທີ່ຈິດຕຣະກູດ ລ້ວນແຕ່ໂສກເສົ້າ ເທບະພະອົງເຫັນສະພາບອັນນ່າສົງຂອງພະຣາມຜູ້ເປັນຜູ້ປະເສີດແຫ່ງລາຄຸ ຈຶ່ງໂປດດອກໄມ້ແລະເລ່ມເລື່ອງສະພາບການໃນນິເວດຕ່າງໆຂອງຕົນ ພະເຈົ້າຊົງຄົມແລະໃຫ້ຄວາມໝັ້ນໃຈແກ່ພວກເຂົາ ແລະ ພວກເຂົາກໍອອກໄປດ້ວຍໃຈຍິນດີ ໂດຍບໍ່ມີຄວາມຢ້ານກົວເລີຍໜ້ອຍ
ໂດຫາ 321
सानुज सीय समेत प्रभु राजत परन कुटीर।भगति ग्यानु बैराग्य जनु सोहत धरें सरीर।।321।।
sānuja sīya sameta prabhu rājata parana kuṭīra |bhagati gyānu bairāgya janu sohata dhareṁ sarīra ||321||
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າພ້ອມດ້ວຍພຣະອະນຸຊາແລະນາງສີດາຊົດສະເຫຼີມຢູ່ໃນກະຕ່ອງໃບໄມ້ ດັ່ງວ່າຄວາມອຸປາກະ ຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມວິຣາຄະໄດ້ສະຖິດໃນຮ່າງກາຍແລ້ວຊົດສະເຫຼີມຢູ່ທີ່ນັ້ນ
ເຈົາໄປ 322.1-4
मुनि महिसुर गुर भरत भुआलू।राम बिरहँ सबु साजु बिहालू।।
प्रभु गुन ग्राम गनत मन माहीं।सब चुपचाप चले मग जाहीं।।
जमुना उतरि पार सबु भयऊ।सो बासरु बिनु भोजन गयऊ।।
उतरि देवसरि दूसर बासू।रामसखाँ सब कीन्ह सुपासू।।
सई उतरि गोमतीं नहाए।चौथें दिवस अवधपुर आए।।
जनकु रहे पुर बासर चारी।राज काज सब साज सँभारी।।
सौंपि सचिव गुर भरतहि राजू।तेरहुति चले साजि सबु साजू।।
नगर नारि नर गुर सिख मानी।बसे सुखेन राम रजधानी।।
muni mahisura gura bharata bhuālū |rāma birahã sabu sāju bihālū ||
prabhu guna grāma ganata mana māhīṁ |saba cupacāpa cale maga jāhīṁ ||
jamunā utari pāra sabu bhayaū |so bāsaru binu bhojana gayaū ||
utari devasari dūsara bāsū |rāmasakhā̃ saba kīnha supāsū ||
saī utari gomatīṁ nahāe |cautheṁ divasa avadhapura āe ||
janaku rahe pura bāsara cārī |rāja kāja saba sāja sãbhārī ||
sauṁpi saciva gura bharatahi rājū |terahuti cale sāji sabu sājū ||
nagara nāri nara gura sikha mānī |base sukhena rāma rajadhānī ||
ຍາສີວະສິດ ພຣາມ ຄຸຣຸ ພະຣະຕ ແລະ ກະສັດ ທຸກໆຄົນໂສກເສົ້າເພາະການພຣາກພຣະຣາມ ຮຽກຮ້ອງຄຸນທຳຂອງພຣະອົງໃນໃຈ ທຸກໆຄົນເດີນທາງໄປຕາມຖະໜົນຢ່າງເງຽບງັນ ທຸກໆຄົນຂ້າມແມ່ນ້ຳຍະມຸນາ ແລະ ມື້ນັ້ນຜ່ານໄປໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບປະທານອາຫານ ຂ້າມແມ່ນ້ຳຄົງຄາ ພັກແຮມຄືນທີ່ສອງ ມິດຂອງພຣະຣາມຈັດແຈງສິ່ງອຳນວຍຄວາມສະດວກທຸກຢ່າງ ຂ້າມແມ່ນ້ຳສາຍ ສະຫຼອງນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳໂຄມຕີ ແລະ ໃນມື້ທີ່ສີ່ເສດຖະນະນະຄອນອະຍົດະຍາ ກະສັດຊະນະກະປະທັດໃນເມືອງສີ່ມື້ ຈັດແຈງກິດຈະການຂອງອານາຈັກທຸກຢ່າງໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ ມອບບັນດາອຳນາດໃຫ້ແກ່ເສນາບະດີ ຄຸຣຸ ແລະ ພະຣະຕ ແລ້ວຈັດຂະບວນເສດຖະນະກັບຕິຣະຫຸດ ບຸຣຸດ ແລະ ສະຕີໃນເມືອງເຄົາລົບຄຳແນະນຳຂອງຄຸຣຸ ແລະ ຢູ່ອາໄສຢ່າງສັນຕິສຸກໃນຣາຊະທານີຂອງພຣະຣາມ
ໂດຫາ 322
राम दरस लगि लोग सब करत नेम उपबास।तजि तजि भूषन भोग सुख जिअत अवधि कीं आस।।322।।
rāma darasa lagi loga saba karata nema upabāsa |taji taji bhūṣana bhoga sukha jiata avadhi kīṁ āsa ||322||
ປະຊາຊົນທັງປວງ ປາຖະນາຈະໄດ້ເຫັນພະຣາມ ຈຶ່ງຮັກສາສີນແລະຖ້າອົດອາຫານ ປະຖິ້ນເຄື່ອງປະດັບ ຄວາມເພີດເພີນ ແລະຄວາມສຸກ ໄປໆ ດຳລົງຊີວິດຢູ່ດ້ວຍຄວາມຫວັງໃນກຳນົດເວລາທີ່ຕັ້ງໄວ້
ເຈົາໄປ 323.1-4
सचिव सुसेवक भरत प्रबोधे।निज निज काज पाइ पाइ सिख ओधे।।
पुनि सिख दीन्ह बोलि लघु भाई।सौंपी सकल मातु सेवकाई।।
भूसुर बोलि भरत कर जोरे।करि प्रनाम बय बिनय निहोरे।।
ऊँच नीच कारजु भल पोचू।आयसु देब न करब सँकोचू।।
परिजन पुरजन प्रजा बोलाए।समाधानु करि सुबस बसाए।।
सानुज गे गुर गेहँ बहोरी।करि दंडवत कहत कर जोरी।।
आयसु होइ त रहौं सनेमा।बोले मुनि तन पुलकि सपेमा।।
समुझव कहब करब तुम्ह जोई।धरम सारु जग होइहि सोई।।
saciva susevaka bharata prabodhe |nija nija kāja pāi pāi sikha odhe ||
puni sikha dīnha boli laghu bhāī |sauṁpī sakala mātu sevakāī ||
bhūsura boli bharata kara jore |kari pranāma baya binaya nihore ||
ū̃ca nīca kāraju bhala pocū |āyasu deba na karaba sãkocū ||
parijana purajana prajā bolāe |samādhānu kari subasa basāe ||
sānuja ge gura gehã bahorī |kari daṁḍavata kahata kara jorī ||
āyasu hoi ta rahauṁ sanemā |bole muni tana pulaki sapemā ||
samujhava kahaba karaba tumha joī |dharama sāru jaga hoihi soī ||
ພຣະພົດທ໌ໄດ້ສັ່ງສອນມົນຕີແລະຂ້າລາຊະການຜູ້ຊື່ສັດ ແລ້ວແຕ່ລະຄົນໄດ້ຮັບໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ກໍຮີບໄປເຮັດວຽກຂອງຕົນດ້ວຍຄວາມກະຕືລືລົ້ນ ແລ້ວພຣະອົງໄດ້ເອີ້ນນ້ອງຊາຍມາສັ່ງສອນ ແລະມອບໜ້າທີ່ຮັບໃຊ້ພຣະມານດາທັງປວດໃຫ້ແກ່ທ່ານ ພຣະອົງໄດ້ເອີ້ນພຣາມະມະນາທັງປວດ ພຣະອົງປະນາມະມືຄາບາຍ ພຣະອົງໄດ້ອອກຣາດດ້ວຍຄວາມນອບນຸ້ມຕາມວັຍອາຍຸ ວຽກງານບໍ່ວ່າຈະສູງຫຼືຕ່ຳ ດີຫຼືເສດຖີ ຂໍໃຫ້ທ່ານສັ່ງການ ແລະຢ່າລັງເລທີ່ຈະສັ່ງ ພຣະອົງໄດ້ເອີ້ນຍາດພີ່ນ້ອງ ຊາວເມືອງ ແລະປະຊາຣາຊຊົນ ພຣະອົງໄດ້ປອບໃຈ ແລະໃຫ້ຕັ້ງຢູ່ໃນບ້ານຂອງຕົນຢ່າງສະບາຍ ແລ້ວພຣະອົງໄດ້ສະເດັດໄປຍັງສຳນັກຄູພ້ອມດ້ວຍນ້ອງຊາຍ ພຣະອົງກາບາຍຫົມດິນ ແລະຕຣົກດ້ວຍມືທີ່ປະນາມ ຖ້າທ່ານສັ່ງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຢູ່ໃນການຖືຕະປະ ມຸນີຜູ້ກາຍຊູ່ຊື້ນດ້ວຍຄວາມຮັກ ໄດ້ຕອບວ່າ ສິ່ງໃດທີ່ທ່ານຄິດ ເວົ້າ ຫຼືເຮັດ ສິ່ງນັ້ນຈະເປັນແກນແທ້ແຫ່ງທຳມະໃນໂລກ
ໂດຫາ 323
सुनि सिख पाइ असीस बड़ि गनक बोलि दिनु साधि।सिंघासन प्रभु पादुका बैठारे निरुपाधि।।323।।
suni sikha pāi asīsa baṛi ganaka boli dinu sādhi |siṁghāsana prabhu pādukā baiṭhāre nirupādhi ||323||
ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງຄຳແນະນຳຂອງພະສາດສະຫຼາດແລະໄດ້ຮັບພອນອັນຍິ່ງໃຫຍ່ແລ້ວ ພະຣະຣາມໄດ້ເອີ້ນນັກພະເຫດມາກຳນົດວັນ ແລ້ວດ້ວຍຄວາມບໍ່ມີຄວາມກັງວົນໃດໆ ໄດ້ປະທັບສົບພະບາດຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຢູ່ບນານພະລາຊບັນລະຫາ
ເຈົາໄປ 324.1-4
राम मातु गुर पद सिरु नाई।प्रभु पद पीठ रजायसु पाई।।
नंदिगावँ करि परन कुटीरा।कीन्ह निवासु धरम धुर धीरा।।
जटाजूट सिर मुनिपट धारी।महि खनि कुस साँथरी सँवारी।।
असन बसन बासन ब्रत नेमा।करत कठिन रिषिधरम सप्रेमा।।
भूषन बसन भोग सुख भूरी।मन तन बचन तजे तिन तूरी।।
अवध राजु सुर राजु सिहाई।दसरथ धनु सुनि धनदु लजाई।।
तेहिं पुर बसत भरत बिनु रागा।चंचरीक जिमि चंपक बागा।।
रमा बिलासु राम अनुरागी।तजत बमन जिमि जन बड़भागी।।
rāma mātu gura pada siru nāī |prabhu pada pīṭha rajāyasu pāī ||
naṁdigāvã kari parana kuṭīrā |kīnha nivāsu dharama dhura dhīrā ||
jaṭājūṭa sira munipaṭa dhārī |mahi khani kusa sā̃tharī sãvārī ||
asana basana bāsana brata nemā |karata kaṭhina riṣidharama sapremā ||
bhūṣana basana bhoga sukha bhūrī |mana tana bacana taje tina tūrī ||
avadha rāju sura rāju sihāī |dasaratha dhanu suni dhanadu lajāī ||
tehiṁ pura basata bharata binu rāgā |caṁcarīka jimi caṁpaka bāgā ||
ramā bilāsu rāma anurāgī |tajata bamana jimi jana baṛabhāgī ||
ກົມຫົວລົງແທບພະບາດຂອງພະມາດາແຫ່ງພະຣາມແລະຂອງພະຄູ ແລ້ວຮັບພະບັນຊາແຫ່ງພະບາດຮອງພະບາດຂອງອົງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ພຣະຕະຜູ້ທຣະທົມແບກພາຣະແຫ່ງທຣະມະຢ່າງມັ່ນຄົງ ສ້າງກະຕ່ອນໃບໄມ້ທີ່ນັນທິຄຣາມ ແລະປະທັບຢູ່ທີ່ນັ້ນ ທຣະມວຍຜົມເປັກບົນສີສະ ແລະທຣະສວມເຄື່ອງທຣະສົມຂອງຣາສີ ຂຸດດິນແລ້ວປູນາດຫຍ້າກຸສະເປັນທີ່ບັນທົມ ໃນອາຫານ ເຄື່ອງນຸ່ງຫໍ່ ພາຊະນະ ການຖືສີນ ແລະຂໍ້ປະຕິບັດ ທຣະປະຕິບັດທຣະມະອັນເຂ້ມງວດຂອງຣາສີດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຮັກ ເຄື່ອງປະດັບ ເຄື່ອງນຸ່ງຫໍ່ ຄວາມເພີດເພີນ ແລະສຸກສະບາຍອັນຫຼາຍຫຼາຍ ທຣະລະທິ້ງດ້ວຍກາຍ ວາຈາ ແລະໃຈດຸດຟາງເຂົ້າ ອານາຈັກອະໂຍດະຍະເປັນທີ່ຣິສະຍາແມ້ນທັງອານາຈັກແຫ່ງເທວະດາ ແລະເທບຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງຄວາມມັ່ງຄັງກໍລະອາຍເມື່ອໄດ້ຍິນຖຶງຄວາມມັ່ງຄັງຂອງທະສຣະຖ ໃນເມືອງນັ້ນພຣະຕະປະທັບໂດຍປາສຈາກຄວາມຍຶດຕິດ ດຸຈດັງຜຶ້ງໃນສວນດອກຈຳປາ ດຸຈທີ່ຜູ້ມີບຸນຍາທິການຜູ້ພັກດີຕື່ນພະຣາມ ລະທິ້ງຄວາມເພີດເພີນແຫ່ງພະລັກສະມີດຸຈສິ່ງທີ່ອ້ວນ
ໂດຫາ 324
राम पेम भाजन भरतु बड़े न एहिं करतूति।चातक हंस सराहिअत टेंक बिबेक बिभूति।।324।।
rāma pema bhājana bharatu baṛe na ehiṁ karatūti |cātaka haṁsa sarāhiata ṭeṁka bibeka bibhūti ||324||
ພົດຜູ້ເປັນພາຊະນະແຫ່ງຄວາມຮັກຂອງພະຣາມ ບໍ່ໄດ້ຍິ່ງໃຫຍ່ດ້ວຍການປະພຶດພຽນຢ່າງດຽວນີ້ ນົກຈາຕະກະໄດ້ຮັບການສະຫຼະສະຫວາດຍ້ອນຄວາມມັ່ນຄົງໃນຄຳອະທິດຖານ ແລະ ຫໍງສ໌ໄດ້ຮັບການສະຫຼະສະຫວາດຍ້ອນຄວາມຮອບຮູ້ໃນການແຍກແຍະ
ເຈົາໄປ 325.1-4
देह दिनहुँ दिन दूबरि होई।घटइ तेजु बलु मुखछबि सोई।।
नित नव राम प्रेम पनु पीना।बढ़त धरम दलु मनु न मलीना।।
जिमि जलु निघटत सरद प्रकासे।बिलसत बेतस बनज बिकासे।।
सम दम संजम नियम उपासा।नखत भरत हिय बिमल अकासा।।
ध्रुव बिस्वास अवधि राका सी।स्वामि सुरति सुरबीथि बिकासी।।
राम पेम बिधु अचल अदोषा।सहित समाज सोह नित चोखा।।
भरत रहनि समुझनि करतूती।भगति बिरति गुन बिमल बिभूती।।
बरनत सकल सुकचि सकुचाहीं।सेस गनेस गिरा गमु नाहीं।।
deha dinahũ dina dūbari hoī |ghaṭai teju balu mukhachabi soī ||
nita nava rāma prema panu pīnā |baṛhata dharama dalu manu na malīnā ||
jimi jalu nighaṭata sarada prakāse |bilasata betasa banaja bikāse ||
sama dama saṁjama niyama upāsā |nakhata bharata hiya bimala akāsā ||
dhruva bisvāsa avadhi rākā sī |svāmi surati surabīthi bikāsī ||
rāma pema bidhu acala adoṣā |sahita samāja soha nita cokhā ||
bharata rahani samujhani karatūtī |bhagati birati guna bimala bibhūtī ||
baranata sakala sukaci sakucāhīṁ |sesa ganesa girā gamu nāhīṁ ||
ຮ່າງກາຍຂອງພະຣະພົດຜອມລົງທຸກມື້ ແຕ່ລັສສະນີແລະກຳລັງບໍ່ຫຼຸດ ແລະຄວາມງົດງາມຂອງພະພັກອັນຍັງຄົງເດີມ ຄຳປະຕິຍານແຫ່ງຄວາມຮັກໃນພະຣາມໃໝ່ແລະໝັ້ນຄົງຢູ່ສະເໝີ ກອງແຫ່ງຄຸນທຳເພີ່ມຂຶ້ນ ສ່ວນຈິດໃຈບໍ່ເຄີຍມົນຫມອນ ດັ່ງນ້ຳທີ່ຫຼຸດລົງໃນລະດູໃບໄມ້ຜົງອັນໃສສະອາດ ແຕ່ປ່າລຳເຈົ້າເຈິນງາມແລະດອກບົວບົດບານ ຄວາມສະຫງົບ ການຄວບຄຸມຕົນ ການສຳຮອງ ການປະຕິບັດຕາມກົດ ແລະການອົດອາຫານ ແມ່ນດວງດາວໃນທ້ອງຟ້າອັນບໍລິສຸດແຫ່ງຫົວໃຈພະຣະພົດ ຄວາມສັດທາແມ່ນດາວສາມກະຕ່າຍ ໄລຍະເວລາແຫ່ງການເນຣເທດແມ່ນຄືນພະຈັນຄົບດວງ ແລະການລະນຶກເຖິງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າສະເໝີແມ່ນໜອງທາງອັນສະຫຼະຂອງເທບທິດາ ຄືທາງຊ້າງເຜິ້ງ ຄວາມຮັກໃນພະຣາມແມ່ນພະຈັນ ບໍ່ສັ່ນສະເທົາແລະປາສະຈາກມົນທິນ ສະຫຼະສ່ອງແຈ້ງສະເໝີທ່າມກາງໝູ່ດາວ ແນວທາງຊີວິດ ຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະການກະທຳຂອງພະຣະພົດ ທັງສັດທາ ການສະລະ ແລະຄວາມສະຫຼະອັນບໍລິສຸດແຫ່ງຄຸນທຳ ກະວີທັງປວນອາຍທີ່ຈະພັນນາສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ ແມ່ນແຕ່ເສດ ຄະເນດ ແລະສະຣັດສະວະດີກໍບໍ່ສາດັ່ງເຖິງ
ໂດຫາ 325
नित पूजत प्रभु पाँवरी प्रीति न हृदयँ समाति।मागि मागि आयसु करत राज काज बहु भाँति।।325।।
nita pūjata prabhu pā̃varī prīti na hṛdayã samāti |māgi māgi āyasu karata rāja kāja bahu bhā̃ti ||325||
ທຸກວັນພຣະອົງບູຊາຮອງພຣະບາດຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ແລະ ຄວາມຮັກໃນໃຈຂອງພຣະອົງບໍ່ເຄີຍອີ່ມໜ້າ. ຊ້ຳ ແລະ ຊ້ຳອີກ ພຣະອົງຂໍອະນຸຍາດ ແລະ ປະຕິບັດວຽກງານລາຊະການໃນຫຼາຍວິທີ.
ເຈົາໄປ 326.1-4
पुलक गात हियँ सिय रघुबीरू।जीह नामु जप लोचन नीरू।।
लखन राम सिय कानन बसहीं।भरतु भवन बसि तप तनु कसहीं।।
दोउ दिसि समुझि कहत सबु लोगू।सब बिधि भरत सराहन जोगू।।
सुनि ब्रत नेम साधु सकुचाहीं।देखि दसा मुनिराज लजाहीं।।
परम पुनीत भरत आचरनू।मधुर मंजु मुद मंगल करनू।।
हरन कठिन कलि कलुष कलेसू।महामोह निसि दलन दिनेसू।।
पाप पुंज कुंजर मृगराजू।समन सकल संताप समाजू।।
जन रंजन भंजन भव भारू।राम सनेह सुधाकर सारू।।
pulaka gāta hiyaṁ siya raghubīrū |jīha nāmu japa locana nīrū ||
lakhana rāma siya kānana basahīṁ |bharatu bhavana basi tapa tanu kasahīṁ ||
dou disi samujhi kahata sabu logū |saba bidhi bharata sarāhana jogū ||
suni brata nema sādhu sakucāhīṁ |dekhi dasā munirāja lajāhīṁ ||
parama punīta bharata ācaranū |madhura mañju muda maṅgala karanū ||
harana kaṭhina kali kaluṣa kalesū |mahāmoha nisi dalana dinesū ||
pāpa puñja kuñjara mṛgarājū |samana sakala santāpa samājū ||
jana rañjana bhañjana bhava bhārū |rāma saneha sudhākara sārū ||
ກາຍມີຄວາມຊື່ນຊົມເປີດຊື່ນ ນາງສີດາ ແລະ ວີຣະບຸລຸດແຫ່ງລາຊວົງຣາຄູ ປະທັບຢູ່ໃນຫົວໃຈ ລີ້ວສະທດພະນາມຂອງທັງສອງພະອົງ ແລະ ຕາໄຫຼນ້ຳຕາ ລັກສະມັນ ຣາມ ແລະ ສີດາ ປະທັບຢູ່ໃນປ່າ ສ່ວນພຣະຣະຕະ ປະທັບຢູ່ໃນວັງ ແລະ ຊຸມເສົ້າກາຍດ້ວຍການບຳເພນຕັບ ພິຈາລະນາທັງສອງຝ່າຍແລ້ວ ປະຊາຊົນທັງປວງກ່າວວ່າ ພຣະຣະຕະ ສົມຄວນໄດ້ຮັບການຍ້ອງຍໍໃນທຸກປະການ ໄດ້ຍິນກ່ຽວກັບສີນ ແລະ ວັດປະຕິບັດຂອງພະອົງ ສາມະເນທັງຫຼາຍມີຄວາມອາຍ ແລະ ໄດ້ເຫັນສະຖານະພາບຂອງພະອົງ ແມ້ນມຸນີຜູ້ຄຸນນະເລີດກໍຍັງມີຄວາມອາຍ ການປະພຶດຂອງພຣະຣະຕະ ບໍລິສຸດສູງສຸດ ໜ້າອັນດີ ແລະ ສວຍງົດ ເປັນຜູ້ສ້າງຄວາມຊົມຊື່ນ ແລະ ມົງຄົນ ກຳຈັດຄວາມທຸກ ແລະ ບາບອັນໜັກແໜ້ນໃນກະລິຍຸກ ແລະ ເປັນດວງອາທິດທີ່ສະເຫຼາຍຄວາມມົວແຫ່ງມົຫະທຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເປັນສິງຫາຕໍ່ຝູງຊ້າງແຫ່ງບາບທີ່ກອງສະສົມ ແລະ ເປັນຜູ້ທຳລາຍກອງທັບແຫ່ງຄວາມທຸກທັງປວງ ສ້າງຄວາມຍິນດີແກ່ຜູ້ອຸປະທານ ແລະ ທຳລາຍພາລະແຫ່ງການເວີນວຽນຕາຍເກີດ ເປັນແກນແທ້ແຫ່ງດວງຈັນແຫ່ງຄວາມຮັກໃນພຣະຣາມ ອັນເປັນຕົ້ນກຳເນີດແຫ່ງອະມິດ
ສັນທະ 326
सिय राम प्रेम पियूष पूरन होत जनमु न भरत को।मुनि मन अगम जम नियम सम दम बिषम ब्रत आचरत को।।
दुख दाह दारिद दंभ दूषन सुजस मिस अपहरत को।कलिकाल तुलसी से सठन्हि हठि राम सनमुख करत को।।
siya rāma prema piyūṣa pūrana hota janamu na bharata ko |muni mana agama jama niyama sama dama biṣama brata ācarata ko ||
dukha dāha dārida dambha dūṣana sujasa misa apaharata ko |kalikāla tulasī se saṭhanhi haṭhi rāma sanamukha karata ko ||
ຖ້າພົບຕະຜູ້ມາດ້ວຍອັມຣິດແຫ່ງຄວາມຮັກຕໍ່ສີອາແລະພະຣາມ ບໍ່ໄດ້ເກີດມາ ໃຜຈະໄດ້ປະຕິບັດພົດຕາທີ່ເຄັ່ງຄັດ ທີ່ຈິດໃຈຂອງພວກສາມະຫາລິດຍາກທີ່ຈະເຂົ້າເຖິງ ດ້ວຍການສຳຮ້ອນແລະກົດລະບຽບ ຄວາມສງົບແລະການຄວບຄຸມຕົນເອງ? ໃຜຈະໄດ້ຂັດຂ້າຄວາມໂສກເສົ້າ ຄວາມຮ້ອນຮ້ນ ຄວາມທຸກຍາກ ຄວາມອວດອົງ ແລະຄວາມຊົ່ວຮ້າຍ ໂດຍອາສັບຊື່ສຽງທີ່ດີງາມຂອງພະອົງເປັນການປິດບັງ? ໃຜໃນກາລີຍຸກນີ້ຈະໄດ້ບັງຄັບມະນຸດຊົ່ວຮ້າຍດັ່ງຕຸລສີໃຫ້ໜ້າຫາພະຣາມ?
ໂສຣະຖາ 326
भरत चरित करि नेमु तुलसी जो सादर सुनहिं।सीय राम पद पेमु अवसि होइ भव रस बिरति।।326।।
bharata carita kari nemu tulasī jo sādara sunahiṁ |sīya rāma pada pemu avasi hoi bhava rasa birati ||326||
ຕຸລສີດາສກ່າວວ່າ ຜູ້ໃດທີ່ຕັ້ງສັນຍາຟັງເລື່ອງລາວການກະທໍາຂອງພະຣະຕະດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮັກຕໍ່ພະບາດຂອງສີດາ ແລະ ພະຣາມ ແລະ ເກີດຄວາມເບື່ອຫນ່າຍຕໍ່ລົດຊາດຂອງໂລກຢ່າງແນ່ນອນ
Inside Prakarana 33
The dialogue
- Listenerसाधक-मन (मानस-श्रवणकर्ता समुदाय/लोक-चित्त)
Frequently Asked Questions
परंपरा में भरत-चरित (पादुका-राज्य, वैराग्य-युक्त राजधर्म) का पाठ ‘आज्ञापालन-बुद्धि’, ‘विषय-विरक्ति’, और ‘राम-चरण-निष्ठा’ को दृढ़ करता है—विशेषतः गृहस्थ के लिए यह मान्यता है कि राज/कार्य करते हुए भी मन ‘निरुपाधि’ रह सकता है।
सामान्य सत्संग-परंपरा में ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ या ‘राम राम’ का नाम-जप समपूट रूप में जोड़ा जाता है; भरत-पादुका प्रसंग में कई पाठ-परंपराएँ ‘रामचरण-रति’ दृढ़ करने हेतु ‘श्रीरामचंद्र कृपालु भज मन’/‘राम नाम’ का संकीर्तन-संयोजन भी करती हैं (स्थानीय परंपरा-भेद संभव)।
Ask anything about Prakarana 33 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
