Prakarana 32
यह सोपान ‘त्याग-धर्म’ से ‘सेवा-धर्म’ की ओर ले जाता है। अयोध्या-काण्ड में राम का वनगमन केवल राजनीतिक घटना नहीं, बल्कि भक्त के भीतर ‘अहं-राज्य’ का विसर्जन है। भरत-चरित्र इस चरण का द्वार है: निष्काम कर्तव्य, भ्रातृ-प्रेम, और लोक-कल्याण के लिए स्व-सुख का त्याग। यहाँ ‘राजधर्म’ भी साधना बनता है—पादुका-शासन के माध्यम से ईश्वर-आज्ञा का सामाजिक रूपांतरण।
ກະລຸນາຫຼັກຂອງອະຍຸດຖະການຊູຄະແມ່ນກະຣຸນາ, ແຕ່ຈຸດປະສົງບໍ່ແມ່ນເພື່ອຂະຫຍາຍຄວາມໂສກເສົ້າ ແຕ່ເພື່ອຊຳລະມັນໃຫ້ບໍລິສຸດ. ຫຼັງຈາກພະຣາມເດີນທາງໄປປ່າ, ສູນກາງຂອງ "ທັມມະ" ໄດ້ຍ້າຍຈາກບັນລັງຫຼວງ ແລະ ສະຖາປະນາຢູ່ໃນການເຊື້ອຟັງຄຳສັ່ງຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຫຼື ຜູ້ໃຫຍ່. ໃນສ່ວນນີ້, ຕຸລະສີດາສະໄໝໄດ້ຕັ້ງນິຕິ, ມາຣະຍາດາ, ແລະ ຄວາມຮັກໄວ້ໃນແກນດຽວ: ຄວາມຖ່ອມຕົນຂອງພະຣາມ, ຄວາມບໍ່ຍຶດຖືຂອງພະພົມຕະ, ແລະ ຄວາມສູງສົ່ງຂອງຄຳສອນຄູບາ. ໃນຕອນນີ້, "ພູມສັກສານະ" ຂອງອາສົມອາຕຣີ (ພົມຕະກູປະ) ໄດ້ກາຍເປັນສັນຍາລັກຂອງໂລກະກະລະຍານ: ນ້ຳຂອງພັກຕິພາວະໄດ້ກາຍເປັນສາທາລະນະ. ຈາກນັ້ນ, ການປະວັດປ່າຂອງພະພົມຕະ, ການຈຸ່ມນ້ຳ ແລະ ການກົ້ມຄຳນົບຢູ່ທີດສະຖານ, ແລະ ສຸດທ້າຍການຂໍ "ພະບັນຍັດຫຼວງ" ຈາກພະຣາມ, ເຫຼົ່ານີ້ໄດ້ສ້າງເປັນການເດີນທາງພາຍໃນຂອງຜູ້ແສวສາດ: ກ່ອນແມ່ນຄວາມບໍລິສຸດ, ຈາກນັ້ນແມ່ນການຊຳລະສາຍຕາໃຫ້ສະຫວ່າງ, ແລະ ສຸດທ້າຍແມ່ນການສະຖາປະນາໃນໜ້າທີ່. ດັ່ງນັ້ນ, ອະຍຸດຖະການຊູຄະໄດ້ປ່ຽນພັກຕິພາວະໃນການພັກພາຍ ໃຫ້ເປັນພັກຕິພາວະໃນການຮັບໃຊ້.
In this prakarana
People
Verses
ເຈົາໄປ 310.1-4
भरत अत्रि अनुसासन पाई।जल भाजन सब दिए चलाई।।
सानुज आपु अत्रि मुनि साधू।सहित गए जहँ कूप अगाधू।।
पावन पाथ पुन्यथल राखा।प्रमुदित प्रेम अत्रि अस भाषा।।
तात अनादि सिद्ध थल एहू।लोपेउ काल बिदित नहिं केहू।।
तब सेवकन्ह सरस थलु देखा।किन्ह सुजल हित कूप बिसेषा।।
बिधि बस भयउ बिस्व उपकारू।सुगम अगम अति धरम बिचारू।।
भरतकूप अब कहिहहिं लोगा।अति पावन तीरथ जल जोगा।।
प्रेम सनेम निमज्जत प्रानी।होइहहिं बिमल करम मन बानी।।
bharata atri anusāsana pāī |jala bhājana saba die calāī ||
sānuja āpu atri muni sādhū |sahita gae jahã kūpa agādhū ||
pāvana pātha punyathala rākhā |pramudita prema atri asa bhāṣā ||
tāta anādi siddha thala ehū |lopeu kāla bidita nahiṁ kehū ||
taba sevakanha sarasa thalu dekhā |kinha sujala hita kūpa biseṣā ||
bidhi basa bhayau bisva upakārū |sugama agama ati dharama bicārū ||
bharatakūpa aba kahihahiṁ logā |ati pāvana tīratha jala jogā ||
prema sanema nimajjata prānī |hoihahiṁ bimala karama mana bānī ||
ພະຣະພົບຮົດ ໄດ້ຮັບຄຳສັ່ງຂອງອາຕຣີ ຈຶ່ງສົ່ງພາຊະນະໃສນ້ຳທັງປວງໃຫ້ອອກໄປ ພະອົງພ້ອມດ້ວຍພະອນຸຊາ ແລະ ພ້ອມດ້ວຍມຸນີອາຕຣີ ແລະ ພວກສາທຸ ໄດ້ເສດພະດົມໄປຍັງບ່ອນທີ່ມີບໍ່ນ້ຳເລິກບໍ່ອາດວັດໄດ້ ພະອົງຕັ້ງນ້ຳພຣະສິດທິໄວ້ໃນສະຖານທີ່ພຣະສິດທິນັ້ນ ອາຕຣີ ຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ແລະ ຄວາມຮັກ ໄດ້ກ່າວດັ່ງນີ້ ລູກ ສະຖານທີ່ນີ້ເປັນສະຖານທີ່ພຣະສິດທິມາແຕ່ບໍ່ມີຕົ້ນ ການໄດ້ປິດບັງມັນໄວ້ ບໍ່ມີຜູ້ໃດຮູ້ຈັກ ຕໍ່ມາບໍຣິວາຣຂອງຂ້ອຍເຫັນວ່າພື້ນດິນຊຸ່ມ ຈຶ່ງຂຸດບໍ່ນ້ຳພິເສດຂຶ້ນເພື່ອໃຫ້ໄດ້ນ້ຳດີ ໂດຍອຳນາຈິດຂອງພຣະພຣະມາ ສິ່ງນີ້ໄດ້ກາຍເປັນປະໂຫຍດແກ່ໂລກທັງປວງ ແລະ ໜຶທາງແຫ່ງທຳມະທີ່ຍາກຈະບັນລຸ ກໍໄດ້ກາຍເປັນສິ່ງທີ່ເຂົ້າເຖິງໄດ້ງ່າຍ ຜູ້ຄົນຈະຮຽກວ່າບໍ່ນ້ຳຂອງພຣະພົບຮົດ ເປັນສະຖານທີ່ແສວງບຸນອັນພຣະສິດທິຍິ່ງ ຜູກພັນກັບນ້ຳຂອງສະຖານທີ່ແສວງບຸນທັງປວງ ຜູ້ໃດຈຸ່ມລົງໃນບໍ່ນັ້ນດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະ ຄວາມເຄັ່ງຄັດ ຈະກາຍເປັນຜູ້ບໍຣິສຸດໃນການກະທຳ ຈິດ ແລະ ວາຈາ
ໂດຫາ 310
कहत कूप महिमा सकल गए जहाँ रघुराउ।अत्रि सुनायउ रघुबरहि तीरथ पुन्य प्रभाउ।।310।।
kahata kūpa mahimā sakala gae jahā̃ raghurāu |atri sunāyau raghubarahi tīratha punya prabhāu ||310||
ພະອົງໄດ້ກ່າວຖາມຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ຂອງບໍ່ນ້ຳ; ທຸກຄົນໄດ້ໄປບ່ອນທີ່ພະຣາຊາແຫ່ງລາດຊະວົງປະທັບ. ພຣະສາດອາຕຣີໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງລາດຊະວົງຊາບເຖິງພະລັງສັກສິດຂອງສະຖານທີ່ສັກສິດນັ້ນ.
ເຈົາໄປ 311.1-4
कहत धरम इतिहास सप्रीती।भयउ भोरु निसि सो सुख बीती।।
नित्य निबाहि भरत दोउ भाई।राम अत्रि गुर आयसु पाई।।
सहित समाज साज सब सादें।चले राम बन अटन पयादें।।
कोमल चरन चलत बिनु पनहीं।भइ मृदु भूमि सकुचि मन मनहीं।।
कुस कंटक काँकरीं कुराईं।कटुक कठोर कुबस्तु दुराईं।।
महि मंजुल मृदु मारग कीन्हे।बहत समीर त्रिबिध सुख लीन्हे।।
सुमन बरषि सुर घन करि छाहीं।बिटप फूलि फलि तृन मृदुताहीं।।
मृग बिलोकि खग बोलि सुबानी।सेवहिं सकल राम प्रिय जानी।।
kahata dharama itihāsa saprītī |bhayau bhoru nisi so sukha bītī ||
nitya nibāhi bharata dou bhāī |rāma atri gura āyasu pāī ||
sahita samāja sāja saba sādeṁ |cale rāma bana aṭana payādeṁ ||
komala carana calata binu panahīṁ |bhai mṛdu bhūmi sakuci mana manahīṁ ||
kusa kaṁṭaka kā̃karīṁ kurāīṁ |kaṭuka kaṭhora kubastu durāīṁ ||
mahi maṁjula mṛdu māraga kīnhe |bahata samīra tribidha sukha līnhe ||
sumana baraṣi sura ghana kari chāhīṁ |biṭapa phūli phali tṛna mṛdutāhīṁ ||
mṛga biloki khaga boli subānī |sevahiṁ sakala rāma priya jānī ||
ກຳລັງເວົ້າກ່ຽວກັບທຳແລະນິທານບູຮານດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຮັກ ຄືນຜ່ານໄປດ້ວຍຄວາມສຸກ ແລະ ຕອນເຊົ້າກໍມາເຖິງ ຫຼັງຈາກປະຕິບັດພິທີປະຈຳວັນແລ້ວ ອ້າຍນ້ອງສອງຄົນຄື ພຣະພົດ ແລະ ສັຕຣຸຄຸນ ໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພຣະຣາມ ແລະ ຄູອາຈາຣິຍະ ຈຶ່ງອອກເດີນທາງພ້ອມດ້ວຍບັນດາສະຫາຍທັງໝົດໃນຮູບແບບຮຽບງ່າຍ ເພື່ອເດີນຕີນທ່ຽວປ່າຂອງພຣະຣາມ ເມື່ອເດີນດ້ວຍພຣະບາດເທິງອ່ອນໂຍບໂຍນໂດຍບໍ່ສົມຮອງເທົ່າ ແຜ່ນດິນກໍອ່ອນນຸ່ມ ດ້ວຍຄວາມອັບອາຍໃນໃຈ ຫຍ້າກຸສ ໜາມ ກ້ອນຫີນ ແລະ ຮອຍລໍ້າ ແລະ ທຸກສິ່ງທີ່ຫຍ້າບ້າ ແຂງ ແລະ ບໍ່ດີ ນາງໄດ້ເຊື່ອງໄວ້ ແຜ່ນດິນໄດ້ເຮັດໃຫ້ເສັ້ນທາງສວຍງາມແລະອ່ອນນຸ່ມ ລົມພັດສາມປະກົດ ນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້ ເທວະດາໄດ້ເຮັດຝົນດອກໄມ້ຕົກລົງ ແລະ ເມກສ້າງຮົ່ມ ຕົ້ນໄມ້ດອກໄມ້ອອກຜົນ ແລະ ຫຍ້າກໍອ່ອນນຸ່ມ ກວາງມອງເບິ່ງ ນົກຮ້ອງສຽງໄພ້ຮຽບ ໂດຍຮູ້ວ່າເປັນທີ່ຮັກຂອງພຣະຣາມ ຈຶ່ງທັງໝົດຮັບໃຊ້ພຣະອົງ
ໂດຫາ 311
सुलभ सिद्धि सब प्राकृतहु राम कहत जमुहात।राम प्रान प्रिय भरत कहुँ यह न होइ बड़ि बात।।311।।
sulabha siddhi saba prākṛtahu rāma kahata jamuhāta |rāma prāna priya bharata kahũ yaha na hoi baṛi bāta ||311||
ມະນຸດທຳມະດາກໍຍັງສຳເລັດໄດ້ທຸກຢ່າງໂດຍງ່າຍ ຖ້າພຽງກ່າວນາມພະຣາມຂະນະຫາວ ສຳລັບພະຣະຕຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຍິ່ງກວ່າຊີວິດຂອງພະຣາມ ນີ້ຍ່ອມບໍ່ແມ່ນເລື່ອງໃຫຍ່ຫຍັງເລີຍ
ເຈົາໄປ 312.1-4
एहि बिधि भरतु फिरत बन माहीं।नेमु प्रेमु लखि मुनि सकुचाहीं।।
पुन्य जलाश्रय भूमि बिभागा।खग मृग तरु तृन गिरि बन बागा।।
चारु बिचित्र पबित्र बिसेषी।बूझत भरतु दिब्य सब देखी।।
सुनि मन मुदित कहत रिषिराऊ।हेतु नाम गुन पुन्य प्रभाऊ।।
कतहुँ निमज्जन कतहुँ प्रनामा।कतहुँ बिलोकत मन अभिरामा।।
कतहुँ बैठि मुनि आयसु पाई।सुमिरत सीय सहित दोउ भाई।।
देखि सुभाउ सनेहु सुसेवा।देहिं असीस मुदित बनदेवा।।
फिरहिं गएँ दिनु पहर अढ़ाई।प्रभु पद कमल बिलोकहिं आई।।
ehi bidhi bharatu phirata bana māhīṁ |nemu premu lakhi muni sakucāhīṁ ||
punya jalāśraya bhūmi bibhāgā |khaga mṛga taru tṛna giri bana bāgā ||
cāru bicitra pabitra biseṣī |būjhata bharatu dibya saba dekhī ||
suni mana mudita kahata riṣirāū |hetu nāma guna punya prabhāū ||
katahũ nimajjana katahũ pranāmā |katahũ bilokata mana abhirāmā ||
katahũ baiṭhi muni āyasu pāī |sumirata sīya sahita dou bhāī ||
dekhi subhāu sanehu susevā |dehiṁ asīsa mudita banadevā ||
phirahiṁ gaẽ dinu pahara aṛhāī |prabhu pada kamala bilokahiṁ āī ||
ໃນວິທີນີ້ ພະພະຣະຕະເສີບພະພົດໄປໃນປ່າ ແລະ ພະຍາສີ້ທັງຫຼາຍເມື່ອເຫັນຄວາມສະຫງົບ ແລະ ຄວາມຮັກຂອງພະອົງກໍຊົມເສຍໃຈ ພະອົງຊົງຖາມກ່ຽວກັບແຫຼ່ນນ້ຳສັກສິດ ແລະ ແຜ່ນດິນຕ່າງໆ ນົກ ກວາງ ຕົ້ນໄມ້ ຫຍ້າ ພູ ປ່າ ແລະ ສວນ ທັງໝົດນັ້ນງົດງາມ ມະຫັດສະຈັນ ແລະ ສັກສິດສະເພາະ ພະພະຣະຕະຊົງຖາມພະຍາສີ້ກ່ຽວກັບສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອຊົງເຫັນວ່າທຸກສິ່ງທີ່ນັ້ນເປັນທິດບ ຊົງຟັງແລ້ວ ພະຍາສີ້ຜູ້ເປັນກະສັດຊົງຍິນດີບອກເຫດ ນາມ ຄຸນ ແລະ ອຳນາຈັກສັກສິດຂອງແຕ່ລະສິ່ງ ບ່ອນໜຶ່ງຊົງສົງນ້ຳ ອີກບ່ອນໜຶ່ງຊົງກົມຄຸ້ນໄຫວ້ ແລະ ອີກບ່ອນໜຶ່ງຊົງມອງສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ພະຫະຍົນດີ ບ່ອນໜຶ່ງຊົງປະທັບນັ່ງຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກພະຍາສີ້ ແລ້ວຊົງລະນຶກເຖິງສີດາ ແລະ ອ້າຍນ້ອງທັງສອງ ເມື່ອເຫັນນິສັຍ ຄວາມຮັກ ແລະ ການປະພອງດ້ວຍໃຈຈິງຂອງພະອົງ ເທວະດາແຫ່ງປ່າທັງຫຼາຍກໍປະທານພອນດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ເມື່ອຜ່ານໄປສອງຍາມເຄິ່ງຂອງວັນ ພະອົງກໍຊົງກັບມາ ແລະ ຊົງມອງພະບາດບົດດັ່ງດອກບົວຂອງພະຜູ້ເປັນນາຍ
ໂດຫາ 312
देखे थल तीरथ सकल भरत पाँच दिन माझ।कहत सुनत हरि हर सुजसु गयउ दिवसु भइ साँझ।।312।।
dekhe thala tīratha sakala bharata pā̃ca dina mājha |kahata sunata hari hara sujasu gayau divasu bhai sā̃jha ||312||
ພຣະພົດໄດ້ພົບເຫັນສະຖານທີ່ສັກສິດແລະທ່ານ້ຳສັກສິດທັງປວງໃນຫ້າວັນ ໃນຂະນະທີ່ຕ່າງເລົ່າແລະຮັບຟັງຄຸນສົດສີຂອງພຣະຫະຣິແລະພຣະຫະຣະ ວັນກໍຜ່າຜ່ານໄປແລະຄໍາາຄືີມາເຖິງ
ເຈົາໄປ 313.1-4
भोर न्हाइ सबु जुरा समाजू।भरत भूमिसुर तेरहुति राजू।।
भल दिन आजु जानि मन माहीं।रामु कृपाल कहत सकुचाहीं।।
गुर नृप भरत सभा अवलोकी।सकुचि राम फिरि अवनि बिलोकी।।
सील सराहि सभा सब सोची।कहुँ न राम सम स्वामि सँकोची।।
भरत सुजान राम रुख देखी।उठि सप्रेम धरि धीर बिसेषी।।
करि दंडवत कहत कर जोरी।राखीं नाथ सकल रुचि मोरी।।
मोहि लगि सहेउ सबहिं संतापू।बहुत भाँति दुखु पावा आपू।।
अब गोसाइँ मोहि देउ रजाई।सेवौं अवध अवधि भरि जाई।।
bhora nhāi sabu jurā samājū |bharata bhūmisura terahuti rājū ||
bhala dina āju jāni mana māhīṁ |rāmu kṛpāla kahata sakucāhīṁ ||
gura nṛpa bharata sabhā avalokī |sakuci rāma phiri avani bilokī ||
sīla sarāhi sabhā saba socī |kahũ na rāma sama svāmi sãkocī ||
bharata sujāna rāma rukha dekhī |uṭhi saprema dhari dhīra biseṣī ||
kari daṁḍavata kahata kara jorī |rākhīṁ nātha sakala ruci morī ||
mohi lagi saheu sabahiṁ saṁtāpū |bahuta bhā̃ti dukhu pāvā āpū ||
aba gosāĩ mohi deu rajāī |sevauṁ avadha avadhi bhari jāī ||
ຕອນຮຸ່ງເຊົ້າຫຼັງອາບນ້ຳ ກອງປະຊຸມທັງໝົດໄດ້ຮ່ວມກັນ ພະຣະຕະ ພາມະນະ ແລະກະສັດແຫ່ງຕິຣະຫຸດ ຮູ້ໃນໃຈວ່າມື້ນີ້ເປັນມື້ມົງຄົນ ພະຣາມຜູ້ມີພະຄຸນທັນລະລົງຊັກຊ້າທີ່ຈະຕຣັສ ພະຣາມຊົງເບິ່ງຄູ ກະສັດ ພະຣະຕະ ແລະກອງປະຊຸມ ແລ້ວຊົງອາຍຊົງຫຼຸດພະເນດລົງສູ່ພື້ນດິນ ກອງປະຊຸມທັງໝົດສຣະສອນຄຸນນິສັຍອ່ອນໂຍນຂອງພະອົງ ແລະດຳຣິວ່າ ບໍ່ມີທີ່ໃດມີນາຍຜູ້ອາຍສົງວັນເຊັ່ນພະຣາມ ພະຣະຕະຜູ້ສະຫຼາດເຫັນສີໜ້າຂອງພະຣາມ ກໍລຸກຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມຣັກ ແລະມີຄວາມກ້າຫາສະເພາະ ຊົງກາບຄາບ ແລ້ວພະນະມືກ່າວວ່າ ຂ້າພະອົງ ພະອົງຊົງສະໜອງຄວາມປາຖະໜາທັງໝົດຂອງຂ້າພະອົງແລ້ວ ເພາະເຫັນແກ່ຂ້າພະອົງ ທຸກທ່ານໄດ້ຮັບຄວາມທຸກທົນ ແລະພະອົງເອງກໍຊົງຮັບຄວາມທຸກທົນຫຼາຍຢ່າງ ບັດນີ້ຂໍພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຊົງອະນຸຍາດໃຫ້ຂ້າພະອົງ ເພື່ອຈະໄດ້ກັບໄປຮັບໃຊ້ໃນອະໂຍດະຍາຕະຫຼອດການ
ໂດຫາ 313
जेहिं उपाय पुनि पाय जनु देखै दीनदयाल।सो सिख देइअ अवधि लगि कोसलपाल कृपाल।।313।।
jehiṁ upāya puni pāya janu dekhai dīnadayāla |so sikha deia avadhi lagi kosalapāla kṛpāla ||313||
ຂໍພະຜູ້ເປັນນາຍແຫ່ງໂກສົນ ຜູ້ມີຄວາມເມດຕາຕໍ່ຜູ້ຕໍ່າຕ້ອຍ ຊີ້ນຳວິທີບາງປະການໃຫ້ຂ້ານ້ອຍໄດ້ຊົມພະບາດອີກຄັ້ງ ຈົນກວ່າເວລາກຳນົດຈະໝົດລົງ
ເຈົາໄປ 314.1-4
पुरजन परिजन प्रजा गोसाई।सब सुचि सरस सनेहँ सगाई।।
राउर बदि भल भव दुख दाहू।प्रभु बिनु बादि परम पद लाहू।।
स्वामि सुजानु जानि सब ही की।रुचि लालसा रहनि जन जी की।।
प्रनतपालु पालिहि सब काहू।देउ दुहू दिसि ओर निबाहू।।
अस मोहि सब बिधि भूरि भरोसो।किएँ बिचारु न सोचु खरो सो।।
आरति मोर नाथ कर छोहू।दुहुँ मिलि कीन्ह ढीठु हठि मोहू।।
यह बड़ दोषु दूरि करि स्वामी।तजि सकोच सिखइअ अनुगामी।।
भरत बिनय सुनि सबहिं प्रसंसी।खीर नीर बिबरन गति हंसी।।
purajana parijana prajā gosāī |saba suci sarasa sanehã sagāī ||
rāura badi bhala bhava dukha dāhū |prabhu binu bādi parama pada lāhū ||
svāmi sujānu jāni saba hī kī |ruci lālasā rahani jana jī kī ||
pranatapālu pālihi saba kāhū |deu duhū disi ora nibāhū ||
asa mohi saba bidhi bhūri bharoso |kiẽ bicāru na socu kharo so ||
ārati mora nātha kara chohū |duhũ mili kīnha ḍhīṭhu haṭhi mohū ||
yaha baṛa doṣu dūri kari svāmī |taji sakoca sikhaia anugāmī ||
bharata binaya suni sabahiṁ prasaṁsī |khīra nīra bibarana gati haṁsī ||
ຊາວເມືອງ ຄອບຄົວ ແລະ ພົນລະເມືອງ ຂ້າພະຍົບາຍ ລ້ວນບໍລິສຸດ ແລະ ຜູກພັນດ້ວຍສາຍຮັກອັນໜ້າຫວານ ຕາມຄຳສັ່ງຂອງພະອົງ ຄວາມທຸກທີ່ເຜົາຜານໃນໂລກກໍດີຢູ່ ແຕ່ຖ້າປາສະຈາກພະເຈົ້າ ການບັນລຸສະຖານະສູງສຸດກໍໄຮ້ຄ່າ ພະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ຮູ້ກົງຮອບ ຊົງຮູ້ຄວາມປາຖະຫນາ ຄວາມຢາກຢາຍ ແລະ ແນວທາງການດຳລົງຊີວິດໃນໃຈຂອງຜູ້ຮັບໃຊ້ທຸກຄົນ ຜູ້ປົກປ້ອງຜູ້ທີ່ນົມນອງ ຈະດູແລທຸກຄົນ ແລະ ຈະນຳພາໃຫ້ຜ່າຜ່າທັງສອງຝັ່ງ ທັງໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ ດັ່ງນັ້ນຂ້າພະນັ້ນຈຶ່ງມີຄວາມໄວ້ວາງໃຈຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນທຸກທາງ ເມື່ອພິຈາລະນາແລ້ວ ບໍ່ພົບເຫດແຫ່ງຄວາມຫ້ວງຫ່າງເລີຍດົນ ຄວາມທຸກລຳບັກຂອງຂ້າພະນັ້ນເອງ ແລະ ຄວາມເມດຕາອັນອ່ອນໂຍນຂອງພະເຈົ້າ ໄດ້ຮ່ວມກັນເຮັດໃຫ້ຂ້າພະນັ້ນກ້າ ແລະ ດື້ດຶງ ຂ້າພະເຈົ້າເອີຍ ຂໍປະທານໂທດຄວາມຜິດອັນໃຫ່ຍນີ້ ຂໍປະຖິ້ນຄວາມລັງເລ ແລະ ຂໍສັ່ງສອນຜູ້ຕິດຕາມ ທຸກຄົນທີ່ໄດ້ຍິນຄຳອອດພຣະຂອງພຣະຣະຕະ ລ້ວນສັນສະຫນາ ປຽບດັ່ງວິທີຂອງຫງສ໌ ທີ່ແຍກນ້ຳນົມອອກຈາກນ້ຳ
ໂດຫາ 314
दीनबंधु सुनि बंधु के बचन दीन छलहीन।देस काल अवसर सरिस बोले रामु प्रबीन।।314।।
dīnabaṁdhu suni baṁdhu ke bacana dīna chalahīna |desa kāla avasara sarisa bole rāmu prabīna ||314||
ພຣະມິດຂອງຜູ້ຕ່ຳຕ້ອຍ, ໄດ້ຍິນຄຳເວົ້າຂອງອ້າຍ, ຖ່ອນຕົວ ແລະ ປາສະຈາກການຫຼອກລວງ, ໄດ້ກ່າວເປັນພຣະຣາມ, ຜູ້ຊຳນານໃນການກ່າວຄຳເໝາະສົມຕາມປະເທດ, ເວລາ ແລະ ໂອກາດ.
ເຈົາໄປ 315.1-4
तात तुम्हारि मोरि परिजन की।चिंता गुरहि नृपहि घर बन की।।
माथे पर गुर मुनि मिथिलेसू।हमहि तुम्हहि सपनेहुँ न कलेसू।।
मोर तुम्हार परम पुरुषारथु।स्वारथु सुजसु धरमु परमारथु।।
पितु आयसु पालिहिं दुहु भाई।लोक बेद भल भूप भलाई।।
गुर पितु मातु स्वामि सिख पालें।चलेहुँ कुमग पग परहिं न खालें।।
अस बिचारि सब सोच बिहाई।पालहु अवध अवधि भरि जाई।।
देसु कोसु परिजन परिवारू।गुर पद रजहिं लाग छरुभारू।।
तुम्ह मुनि मातु सचिव सिख मानी।पालेहु पुहुमि प्रजा रजधानी।।
tāta tumhāri mori parijana kī |ciṁtā gurahi nṛpahi ghara bana kī ||
māthe para gura muni mithilesū |hamahi tumhahi sapanehũ na kalesū ||
mora tumhāra parama puruṣārathu |svārathu sujasu dharamu paramārathu ||
pitu āyasu pālihiṁ duhu bhāī |loka beda bhala bhūpa bhalāī ||
gura pitu mātu svāmi sikha pāleṁ |calehũ kumaga paga parahiṁ na khāleṁ ||
asa bicāri saba soca bihāī |pālahu avadha avadhi bhari jāī ||
desu kosu parijana parivārū |gura pada rajahiṁ lāga charubhārū ||
tumha muni mātu saciva sikha mānī |pālehu puhumi prajā rajadhānī ||
ອ້າຍນ້ອງ ການເບິ່ງແຍງເຈົ້າແລະຂ້ານ້ອຍແລະວົງຕະກູນຂອງເຮົາ ຂອງຄູ ຂອງກະສັດ ຂອງເຮືອນແລະປ່າ ຢູ່ທີ່ຄູແລະກະສັດ ມີຄູ ມູນີ ແລະ ອົງຜູ້ຄອງມິຖິລາ ເໜືອຫົວ ເຈົ້າແລະຂ້ານ້ອຍຈະບໍ່ປະສົບເຄົາລົບຮ້າຍໃດໆ ເຖິງແມ່ນໃນຄວາມຝັນ ສຳລັບເຈົ້າແລະຂ້ານ້ອຍ ຄວາມມຸ່ງມັ່ນຂອງມະນຸດອັນສູງສຸດ ປະໂຫຍດຂອງຕົນ ຊື່ສຽງທີ່ງົດງາມ ທຳ ແລະ ປະຣະມາດຖ ທັງໝົດນີ້ຢູ່ໃນສິ່ງນີ້ ອ້າຍນ້ອງທັງສອງຄົນຄວນຮັກສາບັນຍັດຂອງບິດາ ທັງໃນໂລກແລະໃນເວດ ຄວາມດີຂອງກະສັດເປັນສິ່ງທີ່ດີ ຜູ້ໃດຮັກສາຄຳສອນຂອງຄູ ບິດາ ມານດາ ແລະ ນາຍ ເຖິງຈະຍ່າງບນາທິທາງທີ່ຄົດເຄີ້ຍວ ເທົ້າກໍຈະບໍ່ຕົກລົງໃສຫລຸມ ພິຈາລະນາດັ່ງນີ້ແລ້ວ ປະລາດຄວາມວິຕົກທັງໝົດ ຈົ່ງໄປຍັງອະໂຍະທະຍາ ແລະ ຮັກສາມັນຕະຫລອດກຳນົດເວລາ ປະເທດ ຄັງສົມບັດ ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະ ວົງຕະກູນ ພາລະຂອງສິ່ງເຫຼົານີ້ຈະຕົກຢູ່ທີ່ຝຸ່ນເທິງຕີນຂອງຄູ ເຈົ້າຈົ່ງເຄົາລົບຄຳແນະນຳຂອງມູນີ ມານດາ ແລະ ອຳມາດຍະ ແລະ ຈົ່ງຮັກສາແຜ່ນດິນ ປະຊາຊົນ ແລະ ລາຊະທານີ
ໂດຫາ 315
मुखिआ मुखु सो चाहिऐ खान पान कहुँ एक।पालइ पोषइ सकल अँग तुलसी सहित बिबेक।।315।।
mukhiā mukhu so cāhiai khāna pāna kahũ eka |pālai poṣai sakala ãga tulasī sahita bibeka ||315||
ຜູ້ປົກຄອງຄວນເປັນດັ່ງປາກ ທີ່ພຽງຜູ້ດຽວທີ່ກິນແລະດື່ມ ແຕ່ຢ່າງໃດ ຕຸລະສີທາດກ່າວວ່າ ດ້ວຍປັນຍາພິຈານແລ້ວ ໄດ້ບຳລຸງເລີ້ຍດູອະໄວຍະວະນທຸກສ່ວນຂອງຮ່າງກາຍ
ເຈົາໄປ 316.1-4
राजधरम सरबसु एतनोई।जिमि मन माहँ मनोरथ गोई।।
बंधु प्रबोधु कीन्ह बहु भाँती।बिनु अधार मन तोषु न साँती।।
भरत सील गुर सचिव समाजू।सकुच सनेह बिबस रघुराजू।।
प्रभु करि कृपा पाँवरीं दीन्हीं।सादर भरत सीस धरि लीन्हीं।।
चरनपीठ करुनानिधान के।जनु जुग जामिक प्रजा प्रान के।।
संपुट भरत सनेह रतन के।आखर जुग जुन जीव जतन के।।
कुल कपाट कर कुसल करम के।बिमल नयन सेवा सुधरम के।।
भरत मुदित अवलंब लहे तें।अस सुख जस सिय रामु रहे तें।।
rājadharma sarbasu etanoī |jimi mana māhā̃ manoratha goī ||
bandhu prabodhu kīnha bahu bhā̃tī |binu adhāra mana toṣu na sā̃tī ||
bharata sīla guru saciva samājū |sakuca saneha bibasa raghurājū ||
prabhu kari kṛpā pā̃varī̃ dīnhī̃ |sādara bharata sīsa dhari līnhī̃ ||
caraṇapīṭha karuṇānidhāna ke |janu juga jāmika prajā prāna ke ||
saṃpuṭa bharata saneha ratana ke |ākhara juga juna jīva jatana ke ||
kula kapāṭa kara kusala karama ke |bimala nayana sevā sudharama ke ||
bharata mudita avalaṃba lahe tẽ |asa sukha jasa siya rāmu rahe tẽ ||
ຫນ້າທີ່ຂອງກະສັດທັງສິ້ນມີພຽງເທົ່ານີ້ ດັ່ງດັ່ງຄວາມປາຖະຫານທີ່ເຊື່ອງຢູ່ໃນໃຈ ໄດ້ປອບໂຍນອ້າຍນ້ອງຫຼາຍວິທີ ແຕ່ປາສະຈາກທີ່ພຶ່ງ ໃຈຍ່ອມບໍ່ອິ່ມເອີກບໍ່ສະຫງົບ ເຫັນຄຸນງາມຂອງພຣະຕ ພ້ອມທັງຄູ ອຳມາດຍ໌ ແລະ ທີ່ປະຊຸມ ພຣະຣາຊາແຫ່ງຣາຄູ ໄດ້ຖືກຄວາມອ່ອນນ້ອມແລະຄວາມຮັກເອົາຊະນະ ພຣະຜູ້ໄດ້ພຣະກະຣຸນາປະທານພຣະບາດຮອງເທົ້າ ພຣະຕໄດ້ຮັບດ້ວຍຄວາມເຄົາລົມແລ້ວວາງເທິງພຣະສີສ ເປັນແທ່ນພຣະບາດຂອງພຣະຜູ້ ຄັງແຫ່ງຄວາມເມດຕາ ດັ່ງຜູ້ລ້ຽວດູແສອນຄົນເຝົ້າຮັກສາຊີວິດຂອງປະຊາຊົນ ເປັນຫໍ້ແຫ່ງແກ້ວປະດັບຄືຄວາມຮັກຂອງພຣະຕ ດັ່ງອັກສອນສອງຕົວແຫ່ງຄວາມພະຍາຍາມຂອງວິນຍານ ເປັນປະຕູຮັກສາຕະກູນ ເປັນມືແຫ່ງກຸສົນກຳ ເປັນດວງຕາບໍລິສຸດແຫ່ງການຮັບໃຊ້ແລະຄວາມຊອບທຳ ພຣະຕຊົມພູມດີໃຈທີ່ໄດ້ທີ່ພຶ່ງນີ້ ມີຄວາມສຸກດັ່ງສີຕາ ແລະ ຣາມ ປະທັບຢູ່ເອງ
ໂດຫາ 316
मागेउ बिदा प्रनामु करि राम लिए उर लाइ।लोग उचाटे अमरपति कुटिल कुअवसरु पाइ।।316।।
māgeu bidā pranāmu kari rāma liye ura lāi |loga ucāṭe amarapati kuṭila kuavasaru pāi ||316||
ພະຣະພົມທະທາໄດ້ສະໜ້ອາບາຍ ແລະ ຂໍອະນຸຍາດເພື່ອອອກເດີນທາງ ພະຣາມໄດ້ກອດພະອົງໄວ້ກົງພະຫົນໃຈ ແຕ່ພະອິນທະຜູ້ເປັນພະຣາຊາແຫ່ງເທບອະມະຕະ ຜູ້ມີອຸບາຍຍໜ້າ ໄດ້ເຫັນວ່າໂອກາດນີ້ບໍ່ເໝາະສົມສຳລັບປະຊາຊົນ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ຈິດໃຈຂອງພວກເຂົາຢ້ານຢາກຈະຈາກໄປ
ເຈົາໄປ 317.1-4
सो कुचालि सब कहँ भइ नीकी।अवधि आस सम जीवनि जी की।।
नतरु लखन सिय सम बियोगा।हहरि मरत सब लोग कुरोगा।।
रामकृपाँ अवरेब सुधारी।बिबुध धारि भइ गुनद गोहारी।।
भेंटत भुज भरि भाइ भरत सो।राम प्रेम रसु कहि न परत सो।।
तन मन बचन उमग अनुरागा।धीर धुरंधर धीरजु त्यागा।।
बारिज लोचन मोचत बारी।देखि दसा सुर सभा दुखारी।।
मुनिगन गुर धुर धीर जनक से।ग्यान अनल मन कसें कनक से।।
जे बिरंचि निरलेप उपाए।पदुम पत्र जिमि जग जल जाए।।
so kucāli saba kahã bhai nīkī |avadhi āsa sama jīvani jī kī ||
nataru lakhana siya sama biyogā |hahari marata saba loga kurogā ||
rāmakṛpā̃ avareba sudhārī |bibudha dhāri bhai guṇada gohārī ||
bhẽṭata bhuja bhari bhāi bharata so |rāma prema rasu kahi na parata so ||
tana mana bacana umaga anurāgā |dhīra dhuraṃdhara dhīraju tyāgā ||
bārija locana mocata bārī |dekhi dasā sura sabhā dukhārī ||
munigana guru dhura dhīra janaka se |gyāna anala mana kasẽ kanaka se ||
je birañci nirlepa upāe |paduma patra jimi jaga jala jāe ||
ແຜນການຊົ່ວຮ້າຍນັ້ນກັບກາຍເປັນສິ່ງທີ່ດີງາມແກ່ຜູ້ຄົນທຸກຄົນ ເພາະຄວາມຫວັງໃນກຳນົດເວລາການເນລະເທດເຫມືອນຢາອາຍຸວັດທີ່ຊູບຊີວິດແກ່ໃຈຂອງເຂົາ ຖ້າບໍ່ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍການພາກຈາກລັກສະມັນ ແລະ ສີດາ ປະຊາຊົນທັງປວງຍ່ອມຕາຍດ້ວຍການຫອບຫາຍໃຈ ເຫມືອນຖືກຄອບງຳດ້ວຍພະຍາດຮ້າຍແຮງ ໂດຍພະຄຸນຂອງພະຣາມ ຄວາມສັບສົນໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂໃຫ້ຮຽບຮ້ອຍ ແລະ ຝູງສັດຕູຂອງເທບທັງຫຼາຍໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ປະທານຄວາມດີ ເຫມືອນສຽງຮ້ອງຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທີ່ນຳເອົາການຊ່ວຍເຫຼືອມາ ເມື່ອພະຣາມໂອບກອດພະອະນຸຊາພະຣະຕະ ດ້ວຍພະຫັດ ຄວາມຫວານຊື່ນແຫ່ງຄວາມຮັກນັ້ນຍ່ອມບັນຍາຍບໍ່ໄດ້ ຄວາມຮັກໄດ້ພຸ່ງຂຶ້ນໃນກາຍ ໃຈ ແລະ ວາຈາ ແລະ ແມ້ນພະຣະຕະຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງຄວາມມັ່ນຄົງ ກໍຊົງສູນເສຍຄວາມສະຫງົບ ພະເນດດັ່ງດອກບົວໄດ້ຫລຽວນ້ຳຕາ ແລະ ທີ່ປະຊຸມແຫ່ງເທບທັງຫຼາຍກໍເສົ້າໃຈທີ່ໄດ້ເຫັນສະພາບຂອງພະອົງ ຝູງມຸນີ ແລະ ຄູທັງຫຼາຍ ຜູ້ນຳຜູ້ມັ່ນຄົງດັ່ງຊນກະ ຜູ້ຊົງມີໃຈທີ່ໄດ້ຮັບການທົດສອບດັ່ງຄຳໃນໄຟແຫ່ງປັນຍາ ຜູ້ທີ່ພະພຣະມາຊົງສ້າງຂຶ້ນໂດຍບໍ່ຕິດເນື້ອຕິດຕົວກັບໂລກ ເຫມືອນໃບບົວທີ່ເກີດໃນນ້ຳຍ່ອມບໍ່ຖືກນ້ຳເປື້ອນ
ໂດຫາ 317
तेउ बिलोकि रघुबर भरत प्रीति अनूप अपार।भए मगन मन तन बचन सहित बिराग बिचार।।317।।
teu biloki raghubara bharata prīti anūpa apāra |bhae magana mana tana bacana sahita birāga bicāra ||317||
ເຖິງແມ່ນພວກເຂົາ ເມື່ອໄດ້ເຫັນຄວາມຮັກທີ່ບໍ່ມີສິ່ງໃດເທົ້າເທົ່າ ແລະ ບໍ່ມີຂອບເຂດ ຂອງພະຣາມ ແລະ ພະພົຣຕ ກໍ່ຈົມຢູ່ດ້ວຍໃຈ ກາຍ ແລະ ວາຈາ ພ້ອມດ້ວຍຄວາມວິຣາຄ ແລະ ປັນຍາພິຈາຣະນາທັງປວງ
ເຈົາໄປ 318.1-4
जहाँ जनक गुर मति भोरी।प्राकृत प्रीति कहत बड़ि खोरी।।
बरनत रघुबर भरत बियोगू।सुनि कठोर कबि जानिहि लोगू।।
सो सकोच रसु अकथ सुबानी।समउ सनेहु सुमिरि सकुचानी।।
भेंटि भरत रघुबर समुझाए।पुनि रिपुदवनु हरषि हियँ लाए।।
सेवक सचिव भरत रुख पाई।निज निज काज लगे सब जाई।।
सुनि दारुन दुखु दुहूँ समाजा।लगे चलन के साजन साजा।।
प्रभु पद पदुम बंदि दोउ भाई।चले सीस धरि राम रजाई।।
मुनि तापस बनदेव निहोरी।सब सनमानि बहोरि बहोरी।।
jahā̃ janaka guru mati bhorī |prākṛta prīti kahata baṛi khorī ||
baranata raghubara bharata biyogū |suni kaṭhora kabi jānihi logū ||
so sakoca rasu akatha subānī |samau sanehu sumiri sakucānī ||
bhẽṭi bharata raghubara samujhāe |puni ripudavanu haraṣi hiyã lāe ||
sevaka saciva bharata rukha pāī |nija nija kāja lage saba jāī ||
suni dārun dukhu duhū̃ samājā |lage calana ke sājana sājā ||
prabhu pada paduma bandi dou bhāī |cale sīsa dhari rāma rajāī ||
muni tāpasa banadeva nihorī |saba sanamāni bahori bahorī ||
ບ່ອນທີ່ພະຍາຊນກ ແລະ ພະອາຈານຍະວິສດ ມີຈິດສັບສົນ ຍ່ອມເປັນຄວາມຜິດຢ່າງຍິ່ງທີ່ຈະກ່າວເຖິງຄວາມຮັກຂອງຄົນສາມັນ ຖ້າກະວີພັນນະນາການຈາກກັນຂອງພະຣາມ ແລະ ພະຣະພົຕ ຜູ້ຄົນຟັງແລ້ວຍ່ອມຮູ້ວ່າກະວີຜູ້ນັ້ນມີໃຈແຂງ ຄວາມຮູ້ສຶກອາຍ ແລະ ສະກັດຕົນນັ້ນ ຄວາມຮູ້ສຶກທີ່ກ່າວບໍ່ໄດ້ນັ້ນ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ແມ້ນແຕ່ນາງຟ້າແຫ່ງວາຈາງາມຕ້ອງຖອຍຫຼັງເມື່ອຮຽນຮູ້ເຖິງໂອກາດ ແລະ ຄວາມຮັກ ພະຣາມໂອບກອດພະຣະພົດ ແລະ ປອບໃຈ ແລ້ວດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ທອດກອດສັຕຣຸຄະໄວ້ທີ່ພະຫະລະດາ ຂ້າລູກຂ້າພະຍາ ແລະ ເສນາບະດີ ເມື່ອຮູ້ພະປະສົງຂອງພະຣະພົດ ກໍຕ່າງໄປເຮັດວຽກຂອງຕົນເອງ ເມື່ອໄດ້ຍິນຄວາມໂສກເສົາອັນສະເດັດຮ້າຍແຫ່ງການຈາກກັນ ຄ່າຍທັງສອງກໍເລີ່ມຕື່ມກຽມການເດີນທາງ ອ້າຍນ້ອງທັງສອງກົມພະບາດບົດປະທານຂອງພະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ແລະ ເດີນທາງອອກ ໂດຍວາງພະບັນຍັດຂອງພະຣາມໄວ້ເທິງພະຫາຕ ກົມຂາລາອາຈານຍະ ຕາບສ ແລະ ເທບພະເຈົ້າແຫ່ງປ່າ ໂດຍເຄົາລົມນັບຖືທ່ານທຸກພຣະອົງຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ
ໂດຫາ 318
लखनहि भेंटि प्रनामु करि सिर धरि सिय पद धूरि।चले सप्रेम असीस सुनि सकल सुमंगल मूरि।।318।।
lakhanahi bheṇṭi pranāmu kari sir dhari siya pada dhūri |cale sa-prema asīsa suni sakala su-maṅgala mūri ||318||
ສອງອົງອ້າຍນ້ອງໄດ້ກອດລັກສະມະແລະຄາບໄຫວ້ ແລ້ວວາງຝຸ່ນແຫ່ງພະບາດຂອງສີດາໄວ້ບົນພະເຫວັນ ເສດຖີອອກເດີນທາງດ້ວຍຄວາມຮັກຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງພອນອັນເປັນຮາກຂອງມົງຄົນທັງປວງ
ເຈົາໄປ 319.1-4
सानुज राम नृपहि सिर नाई।कीन्हि बहुत बिधि बिनय बड़ाई।।
देव दया बस बड़ दुखु पायउ।सहित समाज काननहिं आयउ।।
पुर पगु धारिअ देइ असीसा।कीन्ह धीर धरि गवनु महीसा।।
मुनि महिदेव साधु सनमाने।बिदा किए हरि हर सम जाने।।
सासु समीप गए दोउ भाई।फिरे बंदि पग आसिष पाई।।
कौसिक बामदेव जाबाली।पुरजन परिजन सचिव सुचाली।।
जथा जोगु करि बिनय प्रनामा।बिदा किए सब सानुज रामा।।
नारि पुरुष लघु मध्य बड़ेरे।सब सनमानि कृपानिधि फेरे।।
s-anuja rāma nṛpahi sir nāī |kīnhi bahuta bidhi binaya baṛāī ||
deva dayā basa baṛa dukhu pāyu |sahita samāja kānanahiṃ āyu ||
pura pagu dhāri-a dei asīsā |kīnha dhīra dhari gavanu mahīsā ||
muni mahideva sādhu sanamāne |bidā kiye hari hara sama jāne ||
sāsu samīpa gae dou bhāī |phire bandi paga āsiṣa pāī ||
kausika bāmadeva jāvālī |purajana parijana saciva sucālī ||
jathā jogu kari binaya pranāmā |bidā kiye saba s-anuja rāmā ||
nāri puruṣa laghu madhya baṛere |saba sanamāni kṛpānidhi phere ||
ພະຣາມພ້ອມດ້ວຍພະອນຸຊາທັງສະໜ້າພະເຈົ້າ ແລະ ຕັ້ງພະຫາທາດໂດຍຖ້ອຍຄຳນຸ່ມຕົນແລະເຄົາລົມຫຼາຍປະການ ຂ້າພະເຈົ້າ ໂດຍພະກະລຸນາ ພະອົງທົນທຸກລຳບາກຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ເສດຖມາຍັງປ່າພ້ອມດ້ວຍບໍລິວານທັງໝົດ ບັດນີ້ຂໍພະລາຊະທານພອນ ແລະ ທີ່ມີພະບາດເດີນທາງກັບສູ່ພະນະຄອນ ພະຣາຊາທີ່ມີຄວາມກ້າແລະມັ່ນຄົງ ແລ້ວເສດຖກັບ ພະຍາສີສີ ພະຣາຫມານ ແລະ ນັກບວດທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບການເຄົາລົມ ແລະ ພະຣາມທີ່ສົ່ງໃຫ້ກັບ ໂດຍຖືວ່າເທົ່າກັບພະວິສນຸ ແລະ ພະສີວະ ອ້າຍນ້ອງທັງສອງເສດຖໄປຫາພະມານດາເຈົ້າສາບ ແລະ ເສດຖກັບຫຼັງຈາກກາບພະບາດ ແລະ ຮັບພອນ ວິສະວາມິດ ວາມະເທວ ແລະ ຊະວາລີ ຊາວເມືອງ ສະມາຊິກຄອບຄົວ ແລະ ອົງມົນຕີຜູ້ມີຄວາມປະພຶດດີ ພະຣາມພ້ອມພະອນຸຊາທີ່ກ່າວຄຳນຸ່ມຕົນແລະກາບຕາມສົມຄວນແກ່ແຕ່ລະທ່າຍ ແລະ ຂໍລາຈາກທຸກທ່າຍ ຍິງແລະຊາຍ ຜູ້ນ້ອຍ ຜູ້ກາງ ແລະ ຜູ້ໃຫຍ່ ພະຄຸນແຫ່ງຄວາມເມດຕາທີ່ເຄົາລົມທຸກທ່າຍ ແລະ ສົ່ງໃຫ້ກັບ
ໂດຫາ 319
भरत मातु पद बंदि प्रभु सुचि सनेहँ मिलि भेंटि।बिदा कीन्ह सजि पालकी सकुच सोच सब मेटि।।319।।
bharata mātu pada bandi prabhu suci sanehaṃ mili bheṇṭi |bidā kīnha saji pālakī sakuca soca saba meṭi ||319||
ພຣະອົງຊົມຊູເທິງພຣະບາດຂອງພຣະມາຕາຂອງພຣະຣະຕ ແລະ ໂອບກອດດ້ວຍຄວາມຮັກອັນບໍຣິສຸດ ແລ້ວຊົງໃຫ້ກຽມພຣະແຄຣ ແລະ ຊົງສົ່ງພຣະນາງກັບ ຊົງລຶບຄວາມອາຍແລະຄວາມວິຕົກທັງປວງອອກ
Frequently Asked Questions
परंपरा में भरत-चरित्र के पाठ को ‘निष्काम सेवा, भ्रातृ-प्रेम, और राज्य/गृहस्थ-धर्म की शुद्धि’ का फलदायक माना गया है। ‘भरतकूप’ प्रसंग का स्मरण तीर्थ-स्नान-सदृश मन-शुद्धि और लोक-कल्याण-बुद्धि बढ़ाने वाला कहा जाता है—मन, वाणी, कर्म की ‘बिमलता’ (पंक्ति: ‘होइहहिं बिमल करम मन बानी’)।
इस खंड (भरत-विनय, पादुका-प्रदान, सेवा-धर्म) में साधारणतः राम-नाम-सम्पुट प्रचलित है: ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ या ‘राम राम’ का जप। कुछ परंपराओं में ‘भरतचरित’ के साथ ‘प्रनतपाल’ भाव हेतु ‘दीन दयाल’/‘कृपालु’ नाम-स्मरण भी जोड़ा जाता है।
Ask anything about Prakarana 32 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
