
Sukta 4.57
Vāmadeva Gautama (traditional for 4.57)
Kṣetrasya Pati (Lord of the Field); allied with agricultural/cosmic fertility powers
Gāyatrī (probable for several verses in 4.57; requires full scan)
ಈ ಸೂಕ್ತವು ಕ್ಷೇತ್ರಸ್ಯ ಪತಿಯಾದ ‘ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಧಿಪತಿ’ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಫಲವತ್ತತೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಕೃಷಿಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಯ, ಗೋವುಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿ, ಹಾಗೂ ಪೋಷಣೆಯ ನಿರಂತರ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅದು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದಾಗಿ ಇದು ಶುನಾ–ಸೀರಾ (ಶುಭ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉಳುಮೆಯ ಶಕ್ತಿ) ಅವರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿ, ಪರ್ಜನ್ಯನ ಮಳೆಯು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಿಹಿಯಾಗಿ, ಫಲವತ್ತಾಗಿ, ಮಾನವ ಶ್ರಮಕ್ಕೂ ಒಳಗಿನ ವಿಕಾಸಕ್ಕೂ ಆಧಾರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಕೋರುತ್ತದೆ.
Mantra 1
क्षेत्रस्य पतिना वयं हितेनेव जयामसि । गामश्वं पोषयित्न्वा स नो मृळातीदृशे ॥
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪತಿಯಾದ ಅವನಿಂದ ನಾವು ಹಿತಕರ ಅನುಗ್ರಹದಂತೆ ಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಗೋವು ಮತ್ತು ಅಶ್ವವನ್ನು—ಪ್ರಕಾಶಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ಬಲವನ್ನೂ—ಪೋಷಿಸುವವನು, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬೇಡುವ ನಮಗೆ ಕೃಪಾಳುವಾಗಿರಲಿ.
Mantra 2
क्षेत्रस्य पते मधुमन्तमूर्मिं धेनुरिव पयो अस्मासु धुक्ष्व । मधुश्चुतं घृतमिव सुपूतमृतस्य नः पतयो मृळयन्तु ॥
ಹೇ ಕ್ಷೇತ್ರಪತೇ, ಹಸು ತನ್ನ ಹಾಲನ್ನು ದೋಹುವಂತೆ, ಮಧುಮಯ ಅಲೆಯನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ದೋಹಿ ಸುರಿಸು. ಅದು ಮಧುಸ್ರಾವಿಯಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಘೃತದಂತೆ ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಹರಿಯಲಿ. ಋತದ ರಕ್ಷಕರು—ನಮ್ಮ ಪತಯಃ—ನಮಗೆ ಕೃಪೆ ತೋರಲಿ; ನಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವವು ಸತ್ಯವೃದ್ಧಿಯ ಪಾತ್ರವಾಗಲಿ.
Mantra 3
मधुमतीरोषधीर्द्याव आपो मधुमन्नो भवत्वन्तरिक्षम् । क्षेत्रस्य पतिर्मधुमान्नो अस्त्वरिष्यन्तो अन्वेनं चरेम ॥
ಔಷಧಿಗಳು ಮಧುಮಯವಾಗಿರಲಿ; ದ್ಯಾವೂ ಮತ್ತು ಆಪಃ ಮಧುಮಯವಾಗಿರಲಿ; ನಮಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣಮಯ ಮಧ್ಯಲೋಕವಾದ ಅಂತರಿಕ್ಷವೂ ಮಧುಮಯವಾಗಲಿ. ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪತিও ನಮಗೆ ಮಧುಮಯನಾಗಿರಲಿ; ಅಹಿತವಿಲ್ಲದೆ, ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅವನ ಋತಬದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಂಚರಿಸೋಣ.
Mantra 4
शुनं वाहाः शुनं नरः शुनं कृषतु लाङ्गलम् । शुनं वरत्रा बध्यन्तां शुनमष्ट्रामुदिङ्गय ॥
ಶುಭವಾಗಿ ಹೊರುವವರು (ವಾಹಾಃ) ಸಾಗಲಿ; ಶುಭವಾಗಿ ಕೆಲಸಗಾರ ನರರು ಕಾರ್ಯಮಾಡಲಿ. ಶುಭವಾಗಿ ಹಳಿ (ಲಾಂಗಲ) ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೀರಿ ದಾರಿ ಮಾಡಲಿ. ಶುಭವಾಗಿ ಹಗ್ಗಗಳು/ಕಟ್ಟುಗಳು (ವರತ್ರಾ) ಕಟ್ಟಲ್ಪಡಲಿ; ಶುಭವಾಗಿ ಅಷ್ಟ್ರಾ (ಅಂಕುಶ/ಚಾಟಿ) ಎತ್ತಿ ಚಲಿಸಲ್ಪಡಲಿ—ಕಾರ್ಯವು ಸರಿಯಾದ ಲಯದಲ್ಲಿ, ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯಲೆಂದು.
Mantra 5
शुनासीराविमां वाचं जुषेथां यद्दिवि चक्रथुः पयः । तेनेमामुप सिञ्चतम् ॥
ಹೇ ಶುನಾಸೀರೌ, ನಮ್ಮ ಈ ವಾಣಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿರಿ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ದಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ರಸ (ಪಯಃ)ವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಅದೇ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು (ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು) ಸಿಂಚಿಸಿರಿ—ಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣವಾಗಲೆಂದು.
Mantra 6
अर्वाची सुभगे भव सीते वन्दामहे त्वा । यथा नः सुभगाससि यथा नः सुफलाससि ॥
ಹೇ ಸುಭಗೇ ಸೀತೆ, ನಮ್ಮತ್ತ ತಿರುಗು; ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ವಂದಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಮಗೆ ಸುಭಾಗ್ಯದಾಯಕಳಾಗು; ನಮಗೆ ಸುಫಲದಾಯಕಳಾಗು—ಸತ್ಯದ ಬಿತ್ತನೆ ಪೂರ್ಣವಾದ ಕೊಯ್ಲನ್ನು ನೀಡಲೆಂದು.
Mantra 7
इन्द्रः सीतां नि गृह्णातु तां पूषानु यच्छतु । सा नः पयस्वती दुहामुत्तरामुत्तरां समाम् ॥
ಇಂದ್ರನು ಸೀತೆಯನ್ನು (ಹಲದ ಗರಿ/ಸಾಲು) ಹಿಡಿದು ದೃಢಪಡಿಸಲಿ; ಪೂಷನ್ ಅದನ್ನು ಅದರ ಯೋಗ್ಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆಸಲಿ. ಮತ್ತು ಆಕೆ, ಪೋಷಕ ಸಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ, ನಮಗಾಗಿ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾದ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಹಾಲಾಗಿ ದೋಹಿಸಲಿ.
Mantra 8
शुनं नः फाला वि कृषन्तु भूमिं शुनं कीनाशा अभि यन्तु वाहैः । शुनं पर्जन्यो मधुना पयोभिः शुनासीरा शुनमस्मासु धत्तम् ॥
ನಮ್ಮ ಫಾಲಗಳು ಶುಭವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೀರಿ ತೆರೆಸಲಿ; ಕೀನಾಶರು (ಕೃಷಿಕರು) ಜೂತಗೊಂಡ ವಾಹನ/ಬಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಕಡೆಗೆ ಬರಲಿ. ಪರ್ಜನ್ಯನು ತನ್ನ ಮಧುರ ಪೋಷಕ ಧಾರೆಗಳಿಂದ ಸುರಿಸಲಿ; ಹೇ ಶುನಾ ಮತ್ತು ಸೀರಾ, ಈ ಶುಭತೆಯನ್ನು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರಿ.
Kṣetrasya Pati means “Lord of the Field.” In this hymn he is the divine guardian of cultivated land who grants success in work, protects the field, and increases nourishment and prosperity.
Śunā-Sīrā are paired fertility powers connected with auspicious increase and ploughing. The hymn asks them to accept the prayer and to “pour” nourishing essence onto the field so that cultivation and harvest succeed.
It is directly about farming—ploughing, workers, tools, and rain—but it also reads symbolically: the “field” can be one’s inner nature, ploughing is disciplined effort, and rain is grace that brings inner growth and well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.