Opening the text

Sukta 1.96
Parāśara Śāktya (traditional for RV 1.96)
Agni
Triṣṭubh
ಋಗ್ವೇದ 1.96 ಅಗ್ನಿಸೂಕ್ತವು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪುರಾತನನಾಗಿಯೂ ಸದಾ ನವಜನ್ಮ ಹೊಂದುವವನಾಗಿಯೂ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಧಾರಣೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಜಲಗಳು, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಿತ ಬುದ್ಧಿ (ಧಿಷಣಾ) ಮೂಲಕ ಅವನು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ರಾತ್ರಿಯೂ ಉಷಸ್ಸೂ ಸೇರಿ ಪೋಷಿಸುವ “ಒಬ್ಬನೇ ಮಗು” ಎಂದು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವವನಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಮಿಧೆಯಿಂದ ವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವ ಅಗ್ನಿಯು ಮಿತ್ರ–ವರುಣ, ಅದಿತಿ, ಸಿಂಧು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ದ್ಯೌಸ್ಗಳ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ.
Mantra 1
स प्रत्नथा सहसा जायमानः सद्यः काव्यानि बळधत्त विश्वा । आपश्च मित्रं धिषणा च साधन्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥
ಅವನು ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಸಹಸದಿಂದ ಜನಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲ ಕಾವ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು (ಋಷಿಕೃತಿಗಳನ್ನು) ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಆಪಃ (ಜಲಗಳು) ಮತ್ತು ಮಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಧಿಷಣಾ (ರೂಪಗೊಳಿಸುವ ಬುದ್ಧಿ) ಅವನನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು; ದೇವರುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ದ್ರವಿಣೋದಾ, ಸತ್ತೆಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನನ್ನು—ಧರಿಸಿದರು.
Mantra 2
स पूर्वया निविदा कव्यतायोरिमाः प्रजा अजनयन्मनूनाम् । विवस्वता चक्षसा द्यामपश्च देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥
ಅವನು ಪೂರ್ವದ ನಿವಿದ್ (ಪ್ರಥಮ ಆಮಂತ್ರಣ) ಮತ್ತು ಆಯುವಿನ ಕವಿತ್ವ/ಋಷಿತ್ವದಿಂದ ಮನುವಿನ ಪುತ್ರರ ಈ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸಿದನು. ವಿವಸ್ವತನ ಚಕ್ಷುವಿನಿಂದ ದ್ಯೌ ಮತ್ತು ಅಪಃ (ಜಲಗಳನ್ನು) ಅವಲೋಕಿಸಿದನು; ದೇವರುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧಾರಿಸಿದರು—ದ್ರವಿಣೋದಾ, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದಾತ.
Mantra 3
तमीळत प्रथमं यज्ञसाधं विश आरीराहुतमृञ्जसानम् । ऊर्जः पुत्रं भरतं सृप्रदानुं देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥
ಅವನನ್ನೇ ಅವರು ಮೊದಲು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ—ಯಜ್ಞಸಾಧ, ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸಿದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವವನು. ಜನರು ಅವನನ್ನು ಮುಂಚೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಆಹುತಿಗೊಂಡ, ಋಜುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಮಾಡಿದವನು. ಊರ್ಜೆಯ ಪುತ್ರ, ಭಾರಕ, ಬಲದಾತ—ದೇವರುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧಾರಿಸಿದರು—ದ್ರವಿಣೋದಾ, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದಾತ.
Mantra 4
स मातरिश्वा पुरुवारपुष्टिर्विदद्गातुं तनयाय स्वर्वित् । विशां गोपा जनिता रोदस्योर्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥
ಅವನು ಮಾತರಿಶ್ವನ್—ಅನೇಕ ವರಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ; ಅವನು ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ಗಾತು (ಮಾರ್ಗ)ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ (ಲೋಕ)ದ ಜ್ಞಾತನು. ಜನಗಳ ಗೋಪಾ, ರೋದಸಿ (ದ್ಯೌ-ಪೃಥಿವಿ)ಯ ಜನಿತ—ದೇವರುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧಾರಿಸಿದರು—ದ್ರವಿಣೋದಾ, ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದಾತ.
Mantra 5
नक्तोषासा वर्णमामेम्याने धापयेते शिशुमेकं समीची । द्यावाक्षामा रुक्मो अन्तर्वि भाति देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥
ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಉಷಸ್ಸು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾ, ಪರಸ್ಪರ ಸಮ್ಮತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಶಿಶುವಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸುತ್ತವೆ. ದ್ಯಾವಾ-ಪೃಥಿವಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಒಳಗಿನಿಂದ ಸುವರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶವು ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ; ದೇವರುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು—ದ್ರವಿಣೋದಾ, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಾನಿಸುವವನನ್ನು.
Mantra 6
रायो बुध्नः संगमनो वसूनां यज्ञस्य केतुर्मन्मसाधनो वेः । अमृतत्वं रक्षमाणास एनं देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥
ಅವನು ರಾಯೋ ಬುಧ್ನಃ—ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಆಧಾರ; ವಸುಗಳ ಸಂಗಮಸ್ಥಾನ; ಯಜ್ಞದ ಕೇತು—ಧ್ವಜ; ಮನಸಾಧನ—ಪ್ರೇರಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವನು. ಅವನ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾ ದೇವರುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು—ದ್ರವಿಣೋದಾ, ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಾನಿಸುವವನನ್ನು.
Mantra 7
नू च पुरा च सदनं रयीणां जातस्य च जायमानस्य च क्षाम् । सतश्च गोपां भवतश्च भूरेर्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥
ಈಗಲೂ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ದೇವರುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು—ದ್ರವಿಣೋದಾ, ಸಮೃದ್ಧಿದಾತ—ರಯಿಗಳ ಸದನವಾಗಿ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ: ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಜನಿಸಿದದಕ್ಕೂ ಇನ್ನೂ ಜನಿಸುತ್ತಿರುವದಕ್ಕೂ ಒಳಗಿನ ಆಸನವಾಗಿ. ಸತ್ಯದ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗೋಪನಾಗಿ, ಅಳತೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಮಹಾ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ರಕ್ಷಕನಾಗಿ ದೇವರುಗಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು.
Mantra 8
द्रविणोदा द्रविणसस्तुरस्य द्रविणोदाः सनरस्य प्र यंसत् । द्रविणोदा वीरवतीमिषं नो द्रविणोदा रासते दीर्घमायुः ॥
ದ್ರವಿಣೋದಾ ಅಗ್ನಿ—ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದಾತ—ವೇಗವಂತ ಬಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಪುರುಷಾರ್ಥದ ಸಮೃದ್ಧ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲಿ; ದ್ರವಿಣೋದಾ ಮಾನವ-ಬಲವನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡಲಿ. ದ್ರವಿಣೋದಾ ವೀರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪೋಷಕ ಇಷವನ್ನು ನಮಗೆ ದಯಪಾಲಿಸಲಿ; ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದಾತನು ನಮಗೆ ದೀರ್ಘ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ವರವಾಗಿ ನೀಡಲಿ.
Mantra 9
एवा नो अग्ने समिधा वृधानो रेवत्पावक श्रवसे वि भाहि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
ಹೀಗೆ, ಹೇ ಅಗ್ನಿ, ನಮ್ಮ ಸಮಿಧೆಯಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತ, ಹೇ ರೇವತ್ ಪಾವಕ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಕೀರ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸು. ಮತ್ತು ಆ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ನಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಮಿತ್ರ-ವರುಣ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಿ; ಅದಿತಿ, ಸಿಂಧು, ಪೃಥ್ವಿ ಹಾಗೂ ದ್ಯೌ ಸಹ ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿ.
It praises Agni as a timeless power that is kindled anew in every sacrifice, sustained by cosmic forces, and asked to grant purification, abundance, and radiant renown.
Agni is imagined as the single luminous presence that appears through the daily cycle—kept alive by the rhythms of Night and Dawn—so the household fire mirrors the universe’s order.
They represent the wider supports of ṛta (cosmic order). The hymn asks these powers to enlarge and stabilize the blessing that Agni kindles—fame, well-being, and fullness of life.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.